اندی روبین از چهره‌های تأثیرگذار تاریخ فناوری موبایل است؛ مردی که سال‌ها توسعه محبوب‌ترین سیستم‌عامل جهان را رهبری کرد و پس از ترک گوگل تصمیم گرفت تجربه‌هایش را در طراحی یک گوشی هوشمند به کار بگیرد. حاصل این تصمیم، گوشی Essential PH-1 بود؛ محصولی که قرار بود اندروید را از نرم‌افزارهای اضافی و مشکلات رایج رها کند، اما در نهایت نتوانست جای پایی در بازار پیدا کند. روایت این تلاش و شکست، درس‌های آموزنده‌ای برای صنعت موبایل به همراه دارد.

از خلق اندروید تا تأسیس Essential

اندی روبین در اکتبر ۲۰۰۳ همراه با ریچ ماینر، نیک سیرز و کریس وایت، شرکت اندروید را بنیان گذاشت. دو سال بعد، گوگل این شرکت را با مبلغی حدود ۵۰ میلیون دلار خریداری کرد و روبین هشت سال بعد را صرف رهبری توسعه این سیستم‌عامل متن‌باز کرد که در نهایت بازار جهانی گوشی‌های هوشمند را از آن خود ساخت.

با این حال، تا سال ۲۰۱۳ روبین پیامدهای منفی اکوسیستم باز اندروید را به‌طور کامل لمس کرده بود؛ رابط‌های کاربری سفارشی تولیدکنندگان و نرم‌افزارهای تحمیلی اپراتورها، به‌روزرسانی‌ها را با تأخیرهای طولانی مواجه می‌کردند. او در اواخر سال ۲۰۱۴ گوگل را ترک کرد و شرکت Essential Products را تأسیس کرد تا ثابت کند می‌توان اندرویدی تمیز و ممتاز را در کنار سخت‌افزاری باکیفیت به کاربران ارائه داد و این مشکلات را حل کرد.

Essential PH-1؛ جاه‌طلبی در طراحی و نرم‌افزار

Essential نخستین و تنها گوشی خود با نام PH-1 را در اوت ۲۰۱۷ روانه بازار کرد. این گوشی به نسخه تقریباً خام اندروید ۷.۱.۱ مجهز بود و وعده دو سال به‌روزرسانی اصلی سیستم‌عامل و سه سال پچ امنیتی ماهانه را می‌داد؛ تعهدی که Essential به آن پایبند ماند و اندروید ۹ و اندروید ۱۰ در همان روز انتشار برای گوشی‌های پیکسل، برای PH-1 نیز عرضه شدند.

در بخش سخت‌افزار نیز تصمیم‌های جسورانه‌ای گرفته شده بود. به‌جای فریم آلومینیومی و پنل شیشه‌ای که در پرچم‌داران آن دوره رایج بود، Essential از تیتانیوم برای فریم و سرامیک برای پنل پشتی استفاده کرد. نمایشگر گوشی بریدگی کوچکی برای دوربین سلفی داشت و PH-1 را به یکی از نخستین گوشی‌های ناچ‌دار تاریخ تبدیل کرد؛ حتی پیش از آیفون X اپل. پین‌های مغناطیسی پشت دستگاه نیز امکان اتصال لوازم جانبی مانند دوربین ۳۶۰ درجه را فراهم می‌کرد، هرچند اکوسیستم گسترده لوازم جانبی وعده‌داده‌شده هرگز به‌طور کامل شکل نگرفت.

تأخیر در عرضه و شکست تجاری

Essential در اواخر مه ۲۰۱۷ از PH-1 رونمایی کرد و اطمینان داد دستگاه ظرف ۳۰ روز به دست خریداران می‌رسد، اما ارسال‌ها از ۲۵ آگوست آغاز شد؛ یعنی با حدود دو ماه تأخیر. دوربین گوشی نیز از همان ابتدا نتوانست انتظارات را برآورده کند و به یکی از نقاط ضعف اصلی تبدیل شد.

قیمت‌گذاری هم اشتباه از آب درآمد؛ PH-1 ابتدا ۶۹۹ دلار قیمت‌گذاری شد، اما تنها دو ماه بعد به ۴۹۹ دلار کاهش یافت و خریداران اولیه یک کد تخفیف ۲۰۰ دلاری دریافت کردند. مشکل توزیع نیز مزید بر علت شد؛ Sprint تنها اپراتور طرف قرارداد Essential در آمریکا بود و همین موضوع دیده‌شدن گوشی در فروشگاه‌های اپراتور را به‌شدت محدود کرد. با وجود جذب ۳۰۰ میلیون دلار سرمایه در اواسط ۲۰۱۷ و رسیدن ارزش شرکت به ۱.۲ میلیارد دلار، فروش هرگز به این سطح از اعتماد نزدیک نشد و تا مه ۲۰۱۸ تنها حدود ۱۵۰ هزار دستگاه به فروش رسید؛ رقمی ناچیز در بازاری که پرچم‌داران موفق آن به فروش میلیونی می‌رسند.

رسوایی اندی روبین و ضربه به اعتبار شرکت

در اکتبر ۲۰۱۸، گزارش نیویورک‌تایمز فاش کرد گوگل در سال ۲۰۱۴ پس از شکایت سوءرفتار جنسی از سوی یک کارمند سابق، روبین را بررسی کرده، اتهامات را معتبر دانسته و از او خواسته بود استعفا دهد. طبق این گزارش، گوگل بسته خروجی ۹۰ میلیون دلاری برای او در نظر گرفته بود، در حالی که جدایی او را دوستانه اعلام کرده بود. روبین این اتهامات را رد کرد، اما این گزارش اعتراضات گسترده‌ای را در میان کارمندان گوگل برانگیخت.

این رسوایی در لحظه‌ای حساس برای Essential رخ داد؛ شرکتی که اعتبارش به‌شدت به بنیان‌گذارش گره خورده بود. پس از آن، بازسازی اعتماد و برنامه‌ریزی برای آینده برای این شرکت بسیار دشوار شد.

Project Gem و پایان کار

در اکتبر ۲۰۱۹، Essential از دستگاهی عجیب و کشیده به نام Project Gem رونمایی کرد که با بدنه بلند و باریک خود برای کار با یک دست طراحی شده بود؛ تلاشی برای بازاندیشی در نحوه استفاده از گوشی‌های هوشمند، نه جانشینی معمولی برای PH-1. اما این محصول هرگز به دست مشتریان نرسید.

در ۱۲ فوریه ۲۰۲۰، Essential اعلام کرد Project Gem تا حد ممکن توسعه یافته، اما راه روشنی برای عرضه آن به مصرف‌کنندگان وجود ندارد و شرکت به فعالیت خود پایان داد. آخرین به‌روزرسانی امنیتی PH-1 تنها ۹ روز پیش از این اعلامیه منتشر شده بود.

درس‌های یک شکست پرهزینه

Essential PH-1 نشان داد که یک تولیدکننده اندروید می‌تواند مواد اولیه ممتاز، نرم‌افزار بهینه و به‌روزرسانی‌های سریع ارائه دهد، اما هیچ‌کدام از این مزیت‌ها نمی‌توانند ضعف‌های عرضه نامناسب، توزیع محدود، دوربین ناامیدکننده و اکوسیستم لوازم جانبی ناقص را جبران کنند. شهرت اندی روبین که در ابتدا به جذب توجه و سرمایه برای Essential کمک کرده بود، در نهایت به بزرگ‌ترین مانع پیش روی شرکت تبدیل شد.