در روزهایی که قیمت انواع کالای دیجیتال سیر صعودی گرفته، کاربران ایرانی برای انجام سادهترین کارها هم به سراغ اجاره لپتاپ رفتهاند. بررسی آگهیهای پلتفرمهایی مانند دیوار نشان میدهد بسیاری از افراد دیگر به دنبال خرید دستگاه جدید نیستند و حتی برای تایپ، کار با ورد و اکسل، شرکت در کلاس آنلاین یا انجام امور اداری، لپتاپ اجاره میکنند.
این آگهیها را شاید بتوان تلخترین نشانه کاهش قدرت خرید خانوارها دانست؛ جایی که ابزاری که زمانی کالایی لوکس محسوب میشد، حالا به ضروریترین ابزار کار، تحصیل و حتی بقای اقتصادی تبدیل شده و با این حال از عهده بسیاری از خانوادهها خارج است.
اجاره لپتاپ برای کارهای ساده؛ روایتی از عمق بحران
اجاره لپتاپهای قدرتمند برای پروژههای کوتاهمدت و کارهای تخصصی مانند تدوین فیلم یا اجرای بازیهای سنگین، در بسیاری از کشورها مرسوم است و چندان تعجببرانگیز نیست. اما وقتی آگهیها از اجاره لپتاپ برای «کار سبک» سخن میگویند، ماجرا کاملاً متفاوت است.
در این آگهیها خبری از پروژههای سنگین و تخصصی نیست؛ بلکه دانشجویی برای شرکت در کلاس آنلاین، کارمندی برای انجام امور اداری یا فریلنسری برای نوشتن و ارسال رزومه به دنبال لپتاپ اجارهای است. یعنی کسانی که به این ابزار نیاز روزمره دارند، اما توانایی خرید آن را ندارند.
تصویر پشت این آگهیها ساده است: حتی ثبتنامهای آنلاین، رزومهسازی و انجام تکالیف دانشگاهی هم به دستگاهی نیاز دارد که دیگر در سبد خرید بسیاری از خانوارها نمیگنجد.
وقتی مصرف از مالکیت فاصله میگیرد
پدیده اجاره لپتاپ برای کارهای سبک را باید در چارچوب بزرگتری دید. در شرایط کنونی تقریباً هر چیزی میتواند وارد چرخه معامله شود؛ از شیشه خالی عطر و کفشهای کارکرده گرفته تا موی طبیعی و حتی فیش حقوقی. در چنین بازاری، مصرف از مالکیت جدا شده و هر کالایی تا آخرین مرحله مصرف ارزشگذاری میشود.
با این حال، اجاره لپتاپ وجه تمایز مهمی با این موارد دارد؛ لپتاپ یک تجمل یا کالای لوکس نیست، بلکه پیشنیاز اصلی کار و تحصیل در عصر دیجیتال است. وقتی کسی مینویسد «لپتاپ برای کار سبک میخواهم»، بدون آنکه از واژههای اقتصادی استفاده کند، از عمق شکاف قدرت خرید سخن میگوید.
شکاف دیجیتال؛ فراتر از اینترنت
این وضعیت یادآور این واقعیت است که شکاف دیجیتال تنها به سرعت اینترنت یا دسترسی به شبکه محدود نمیشود؛ مسئله مالکیت ابزار کار نیز بخشی از آن است. پژوهشهای مرکز پژوهشی Pew نیز نشان داده خانوارهای کمدرآمد همچنان از نظر دسترسی به فناوری با گروههای پردرآمد فاصله چشمگیری دارند.
به این ترتیب، رونق آگهیهای اجاره لپتاپ برای امور ساده، نه فقط یک خبر فناوری، که نشانهای از یک معضل اقتصادی-اجتماعی است. روایتی که در آن حتی ابزار ابتدایی کار هم به کالایی اجارهای تبدیل شده تا شاید اندکی از فشار هزینهها کاسته شود.
نظرات (0)
هنوز نظری ثبت نشده است.