اقیانوس‌های زمین در گرم‌ترین وضعیت تاریخی خود قرار گرفته‌اند و دانشمندان هشدار می‌دهند که این روند در ماه‌های آینده نیز تشدید خواهد شد. بر اساس داده‌های تازه سرویس تغییرات آب‌وهوایی کوپرنیک اتحادیه اروپا (C3S)، میانگین دمای سطح اقیانوس‌های جهان در ۲۲ اوت ۲۰۲۶ به مرز ۲۱٫۱۰ درجه سانتی‌گراد رسید که گرم‌ترین دمای ثبت‌شده از سال ۱۹۷۹ تاکنون محسوب می‌شود.

گرمایش اقیانوس‌های جهان

شکستن رکورد قبلی با اختلاف اندک اما معنادار

پیش از این، بالاترین دمای ثبت‌شده برای سطح اقیانوس‌ها ۲۱٫۰۹ درجه سانتی‌گراد بود که در مارس ۲۰۲۴ به ثبت رسیده بود. اگرچه اختلاف تنها ۰٫۰۱ درجه به نظر اندک می‌آید، اما از نظر علمی بسیار حائز اهمیت است. به گفته کارشناسان، اقیانوس‌ها به دلیل حجم عظیم آب خود، انرژی گرمایی بسیار زیادی را ذخیره می‌کنند و همین مقدار کوچک افزایش دما می‌تواند تأثیرات گسترده‌ای بر الگوهای آب‌وهوایی و زیست‌بوم‌های دریایی داشته باشد.

آخرین باری که دمای اقیانوس‌ها چنین روند صعودی را تجربه کرد، پدیده ال‌نینو در سال ۲۰۲۴ بود. اما این‌بار، حتی بدون شدت گذشته ال‌نینو، دماهای ثبت‌شده از رکوردهای پیشین فراتر رفته‌اند که نشان‌دهنده تأثیر عمیق‌تر و ماندگارتر تغییرات اقلیمی است.

علت اصلی: انتشار گازهای گلخانه‌ای

ザー خاری لب، دانشمند اقلیم‌شناس مؤسسه Climate Central، با تأکید بر اینکه این افزایش دما هیچ تعجبی ندارد، می‌گوید: «دهه‌ها تحقیق علمی درباره گرمایش زمین نشان داده‌اند که افزایش مصرف سوخت‌های فسیلی مستقیماً به گرم شدن اقیانوس‌ها منجر می‌شود.» به گفته او، تا زمانی که وابستگی جهانی به سوخت‌های فossilی کاهش نیابد، این روند ادامه خواهد یافت.

اقیانوس‌های در حال گرم شدن

علاوه بر انتشار گازهای گلخانه‌ای، پدیده اقلیمی ال‌نینو نیز نقش مهمی در این افزایش دما دارد. ال‌نینو الگویی چرخه‌ای است که با گرمای غیرعادی در اقیانوس آرام مشخص می‌شود و می‌تواند آب‌وهوای کل سیاره را تحت تأثیر قرار دهد. برخی پیش‌بینی‌ها حاکی از شکل‌گیری شدیدترین ال‌نینوی تاریخ در سال ۲۰۲۷ است که می‌تواند رکوردهای جدیدی در گرمایش زمین به ثبت برساند.

هشدار کارشناسان: پیامدهای گسترده در راه است

سامانتا برگس، مسئول استراتژی اقلیمی مرکز اروپایی پیش‌بینی آب‌وهوای میان‌مدت (ECMWF)، با اشاره به اینکه رکورد جدید نشانه‌ای روشن از تشدید فشار بر اقیانوس‌ها است، هشدار داد: «افزایش دمای اقیانوس‌ها می‌تواند به تشدید بالا آمدن سطح دریاها، اختلال در الگوهای آب‌وهوایی و ایجاد خطرات جدی برای موجودات دریایی از جمله صخره‌های مرجانی منجر شود.»

به گفته برگس، این تغییرات تقریباً تمامی جنبه‌های زندگی بشر را تحت تأثیر قرار می‌دهند؛ از اقتصاد جهانی و زیرساخت‌های ساحلی گرفته تا امنیت غذایی و ثبات سیاسی در مناطق مختلف جهان.

آیا رکوردهای جدید در راه است؟

کارشناسان اقلیمی پیش‌بینی می‌کنند که رکورد فعلی احتمالاً برای مدت طولانی پابرجا نخواهد ماند. با توجه به ادامه روند انتشار گازهای گلخانه‌ای و پیش‌بینی تقویت پدیده ال‌نینو در ماه‌های آینده، انتظار می‌رود دمای اقیانوس‌ها همچنان افزایش یابد و رکوردهای جدیدی ثبت شود. این در حالی است که سال ۲۰۲۴ به عنوان گرم‌ترین سال تاریخ ثبت شده و به نظر می‌رسد ۲۰۲۶ نیز در مسیر ثبت رکوردهای نگران‌کننده‌ای قرار دارد.