اقیانوسهای کره زمین با ثبت رکوردی جدید در دمای سطحی، زنگ خطر تازهای را برای سامانه اقلیمی جهان به صدا درآوردهاند. تازهترین دادههای سرویس تغییرات اقلیمی کوپرنیک اتحادیه اروپا (C3S) نشان میدهد میانگین دمای سطح اقیانوسها در خارج از مناطق قطبی از مرز ۲۱ درجه سانتیگراد فراتر رفته و به رقم بیسابقه ۲۱٫۱ درجه رسیده است.
نکته قابل توجه این است که چنین رکوردی معمولاً در ماههای مارس و آوریل و پس از پایان تابستان نیمکره جنوبی ثبت میشود. رسیدن دما به این سطح در میانه سال میلادی، پژوهشگران حوزه اقلیم را به شدت نگران کرده است.
گرمترین اقیانوس در ۱۲۵ هزار سال اخیر؟
رایان کاتز-رزین، استاد مطالعات زیستمحیطی دانشگاه اتاوا، با اشاره به شدت این گرمایش بیسابقه میگوید رکورد فعلی احتمالاً در کل دوره هولوسن بیسابقه است و شاید برای یافتن اقیانوسی به این گرمی باید تا آخرین دوره بینیخچالی، حدود ۱۲۵ هزار سال پیش، عقب بازگردیم.
البته دانشمندان تأکید میکنند که دمای اقیانوس در چنین بازههای طولانی بهطور مستقیم اندازهگیری نشده است. برآورد شرایط هزاران سال قبل بر پایه شواهد اقلیمی مانند رسوبات، مرجانها و دیگر شاخصهای دیرینهاقلیمی انجام میشود و به همین دلیل، ادعای «گرمترین اقیانوس در ۱۲۵ هزار سال گذشته» با عدم قطعیت بیشتری همراه است.
ترکیب النینو و گرمایش انسانی
افزایش شدید دمای اقیانوسها نتیجه همزمان دو عامل اصلی است. از یک سو، گرمایش بلندمدت زمین بر اثر انتشار گازهای گلخانهای از دههها پیش دمای آبها را بالا برده و از سوی دیگر، پدیده النینو که بهطور طبیعی میتواند دمای جهانی را برای مدتی افزایش دهد، در حال حاضر در وضعیت قوی قرار دارد.
سامانتا بورجس از سرویس تغییرات اقلیمی کوپرنیک توضیح میدهد که النینو گرمای بیشتری وارد سامانه اقلیمی میکند، اما این افزایش دما روی چندین دهه گرمایش ناشی از فعالیتهای انسانی سوار شده است. به عبارت دیگر، النینو در چنین شرایطی مانند عامل تقویتکننده عمل میکند و دمای جهانی را برای مدتی بیشتر بالا میبرد.
پیامدهای گسترش امواج گرمای دریایی
آب گرمتر پیامدهای متعددی برای سامانه اقلیمی و اکوسیستمهای دریایی دارد. آب گرمتر میتواند انرژی بیشتری در اختیار برخی سامانههای جوی قرار دهد و شرایط را برای بارندگیهای سنگین و طوفانهای شدیدتر فراهم کند. افزایش دما همچنین امواج گرمای دریایی را گستردهتر و طولانیتر میکند؛ پدیدهای که میتواند اکوسیستمهای دریایی، از صخرههای مرجانی گرفته تا جمعیت ماهیها را بهشدت تحت فشار قرار دهد.
بر اساس دادههای اداره ملی اقیانوسی و جوی آمریکا (NOAA)، حدود ۴۲ درصد از سطح اقیانوسهای جهان درگیر امواج گرمای دریایی بودهاند؛ رقمی که به رکورد حدود ۴۶ درصدی نزدیک میشود. به گفته بورجس، تعداد روزهایی که اقیانوسهای جهان شرایط گرمای شدید دریایی را تجربه میکنند، از اوایل دهه ۱۹۹۰ تاکنون بیش از سه برابر شده است.
کاهش توان جذب دیاکسید کربن
پیامد اقلیمی دیگر این گرمایش، کاهش توانایی اقیانوس برای جذب دیاکسید کربن است. با افزایش دما، بخشی از گازی که در شرایط عادی توسط اقیانوس جذب میشد، مدت بیشتری در جو باقی میماند و به چرخه گرمایش کمک میکند. این یک چرخه معیوب است که روند تغییرات اقلیمی را تشدید میکند.
اقیانوسها بخش بزرگی از گرمای اضافی ناشی از افزایش گازهای گلخانهای را جذب میکنند و افزایش مداوم دمای آب نشان میدهد این مخزن عظیم گرما نیز تحت فشار بیشتری قرار گرفته است.
خواست پژوهشگران: کاهش انتشار و حفاظت دریایی
برایان اودانل، مدیر یکی از برنامههای حفاظت از طبیعت، میگوید پاسخ به گرمایش اقیانوسها باید در دو مسیر دنبال شود: کاهش سریع انتشار ناشی از سوختهای فسیلی و حفاظت گستردهتر از اکوسیستمهای دریایی و ساحلی.
رکوردهای اخیر دمای اقیانوسها نشان میدهد تغییرات اقلیمی فقط در افزایش دمای هوای خشکی دیده نمیشود؛ بخش عمده گرمای اضافی سامانه اقلیمی وارد اقیانوس شده و اکنون اثر آن در گسترش امواج گرمای دریایی، فشار بر اکوسیستمها و افزایش احتمال رویدادهای فرامعمول آبوهوایی آشکارتر شده است.
دیدگاهها (0)
هنوز دیدگاهی ثبت نشده است.