پژوهشی تازه که داده‌های بیش از ۱۱۲ هزار نفر را طی چندین دهه بررسی کرده، نتایج نگران‌کننده‌ای درباره ارتباط مصرف روزانه نوشیدنی‌های شیرین و افزایش خطر ابتلا به سرطان معده ارائه داده است. طبق یافته‌های این مطالعه، افرادی که به‌صورت روزانه حداقل یک لیوان نوشیدنی شیرین می‌نوشند، ۲.۴۵ برابر بیشتر از افرادی که فاقد این عادت هستند، با خطر ابتلا به سرطان معده مواجه‌اند.

جزئیات مطالعه و نحوه انجام آن

این پژوهش توسط اندرو تی. چان، متخصص گوارش از بیمارستان عمومی ماساچوست، و همکارانش انجام شده است. پژوهشگران اطلاعات دو مطالعه بلندمدت را مورد تحلیل قرار دادند: «مطالعه سلامت پرستاران» و «مطالعه پیگیری متخصصان سلامت». شرکت‌کنندگان در این مطالعات هر دو سال یک‌بار اطلاعاتی درباره رژیم غذایی، سبک زندگی و سابقه پزشکی خود را ارائه می‌دادند.

در فاصله سال‌های ۱۹۸۶ تا ۲۰۲۲، تعداد ۲۷۸ مورد سرطان معده در میان ۱۲ هزار و ۲۸۴ شرکت‌کننده ثبت شد. در این مطالعه، هر وعده نوشیدنی شیرین‌شده معادل ۲۳۷ میلی‌لیتر در نظر گرفته شد. پس از درنظرگیری عوامل خطر بالقوه، مشخص شد مصرف روزانه دست‌کم یک وعده از این نوع نوشیدنی‌ها با افزایش قابل‌توجه خطر ابتلا به سرطان معده همراه است.

تفاوت خطر میان زنان و مردان

یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد ارتباط بین مصرف نوشیدنی‌های شیرین و سرطان معده هم در زنان و هم در مردان مشاهده شده، اما شدت این ارتباط در زنان بیشتر است. زنانی که روزانه دست‌کم یک وعده نوشیدنی شیرین مصرف می‌کردند، تقریباً سه برابر بیشتر در معرض ابتلا به سرطان معده بودند؛ در حالی که این خطر در مردان تقریباً دو برابر بود.

گفتنی است سرطان معده پنجمین عامل مرگ‌ومیر ناشی از سرطان در سراسر جهان است و تاکنون اطلاعات محدودی درباره نقش رژیم غذایی در بروز آن وجود داشته است. یافته‌های پیشین نیز مصرف نوشیدنی‌های قندی را با بیش از ۱۸۰ هزار مرگ سالانه در جهان و افزایش خطر ابتلا به دیابت نوع ۲ و چاقی مرتبط دانسته بودند. همچنین ارتباط میان نوشیدنی‌های شیرین‌شده با قند و برخی دیگر از سرطان‌ها از جمله سرطان پستان، کبد و روده بزرگ گزارش شده بود.

داخل خبر (468x60)

آیا شیرین‌کننده‌های مصنوعی هم خطرناک هستند؟

پژوهشگران همچنین مصرف نوشیدنی‌های حاوی شیرین‌کننده‌های مصنوعی را نیز بررسی کردند. نتایج نشان داد ارتباط معناداری میان این نوع نوشیدنی‌ها و بروز سرطان معده مشاهده نشده است. البته پژوهشگران تأکید کرده‌اند که این یافته به معنای بی‌خطر بودن قطعی شیرین‌کننده‌های مصنوعی نیست و نیاز به تحقیقات بیشتری در این زمینه وجود دارد.

محدودیت‌های مطالعه و سازوکارهای احتمالی

لازم به تأکید است که این مطالعه از نوع مشاهده‌ای است و نتایج آن فقط می‌توانند وجود ارتباط بین عوامل مختلف را در داده‌ها نشان دهند و قادر به اثبات رابطه علت‌و‌معلولی نیستند. به بیان دیگر، نمی‌توان نتیجه گرفت که مصرف نوشیدنی‌های شیرین مستقیماً باعث ابتلا به سرطان معده می‌شود.

علاوه بر این، سوابق پزشکی و خانوادگی برخی شرکت‌کنندگان از نظر سرطان معده به‌طور کامل در دسترس نبوده است. پژوهشگران چند سازوکار احتمالی از جمله افزایش وزن، مقاومت به انسولین، اختلال در تعادل هورمونی، التهاب، آسیب DNA و تغییر در ترکیب میکروبیوم را به‌عنوان عوامل ممکن در این ارتباط مطرح کرده‌اند. با این حال، برای شناسایی دقیق سازوکار زیستی این ارتباط به پژوهش‌های بیشتری نیاز است.

در نهایت، پژوهشگران اعلام کردند مطالعات آینده باید این ارتباط را در جمعیت‌های متنوع‌تری نیز بررسی و تأیید کنند و سازوکارهای زیستی احتمالی را به‌طور دقیق‌تری مورد مطالعه قرار دهند.