موج جهانی هوش مصنوعی به قلب اروپا رسیده و حالا آلمان، صنعتیترین اقتصاد قاره، با چالشی جدی در حوزه زیرساخت مواجه است. افزایش تصاعدی استفاده از مدلهای مولد، سرویسهای ابری و پردازشهای سنگین داده، تقاضا برای توان محاسباتی را به سطحی بیسابقه رسانده و دیتاسنترهای موجود دیگر پاسخگوی نیاز بازار نیستند.
در همین راستا دولت آلمان از یک نقشه راه بلندپروازانه رونمایی کرده که هدف آن چهار برابر کردن ظرفیت پردازشی کشور و دو برابر کردن تعداد مراکز داده تا پایان دهه جاری میلادی است. این برنامه در شرایطی تدوین شده که به گفته مقامات برلین، کمبود ظرفیت به یک گلوگاه واقعی برای رشد اقتصاد دیجیتال تبدیل شده است.
اعتراف برلین به کمبود ظرفیت محاسباتی
کارستن ویلدبرگر، وزیر امور دیجیتال آلمان، در گفتوگو با بلومبرگ با صراحت از وضعیت موجود پرده برداشت و گفت: «واقعیت این است که ما با کمبود ظرفیت محاسباتی مواجه هستیم و این یعنی تقاضا افزایش خواهد یافت.»
اشاره او به شکاف میان سرعت رشد تقاضا برای سرویسهای مبتنی بر هوش مصنوعی و سرعت توسعه زیرساختهای فیزیکی است؛ شکافی که اگر پر نشود، میتواند جایگاه آلمان و حتی اروپا را در رقابت جهانی فناوری تضعیف کند.
بر اساس برنامه اعلامشده، ظرفیت کل دیتاسنترهای آلمان باید تا سال ۲۰۳۰ به حدود ۶ گیگاوات برسد. این رقم به معنای جهشی بزرگ نسبت به وضعیت فعلی و نیازمند سرمایهگذاری سنگین در حوزه انرژی، سختافزار، شبکه و ساخت مراکز داده جدید است.
شکاف عمیق با ایالات متحده
با وجود رشد برنامهریزیشده، مقایسه اعداد، فاصله قابل توجه اروپا با آمریکا را آشکار میکند. پیشبینیها نشان میدهد ظرفیت نصبشده دیتاسنترها در ایالات متحده تا سال ۲۰۳۰ به حدود ۱۱۸ گیگاوات خواهد رسید؛ یعنی تقریباً ۲۰ برابر رقمی که آلمان برای خود هدفگذاری کرده است.
این اختلاف نهتنها ناشی از مقیاس اقتصاد آمریکا، بلکه نتیجه حضور غولهای فناوری مانند مایکروسافت، گوگل، آمازون و متا است که میلیاردها دلار در توسعه زیرساختهای ابری و هوش مصنوعی سرمایهگذاری میکنند. آلمان تلاش میکند با اتکا به توان صنعتی و مهندسی خود، بخشی از این عقبماندگی را جبران کند، اما مسیر پیش رو آسان نخواهد بود.
هشدار وزیر دیجیتال: اروپا باید بیدار شود
ویلدبرگر در بخش دیگری از اظهارات خود بر ضرورت اصلاحات ساختاری در سطح قاره تأکید کرد. او با اشاره به روند کند صدور مجوزها برای ساخت دیتاسنتر و تأمین انرژی پایدار گفت: «اروپا باید بیدار شود و از استعدادهایی که داریم استفاده کند.»
منظور وزیر دیجیتال آلمان، لزوم کاهش بروکراسی، تسریع در فرآیندهای اداری و ایجاد مشوقهای سرمایهگذاری برای جذب شرکتهای فناوری است. به گفته او، بدون سادهسازی مقررات و هماهنگی میان دولتهای اروپایی، حتی با وجود بودجه و فناوری، توسعه زیرساختها با تأخیر مواجه خواهد شد.
سرنوشت مبهم کارخانههای بزرگ هوش مصنوعی در اروپا
چالش توسعه زیرساخت تنها محدود به آلمان نیست. در سطح اتحادیه اروپا نیز طرح جاهطلبانهای با عنوان «AI Gigafactories» برای پرداخت یارانه و حمایت از ساخت دیتاسنترهای عظیم ویژه هوش مصنوعی مطرح شده بود، اما اجرای آن به دلیل ابهام در میزان تقاضای واقعی و نگرانیها درباره نحوه تأمین مالی به تعویق افتاده است.
کمیسیون اروپا پیشتر از اختصاص ۱۰ میلیارد یورو (حدود ۱۱.۵ میلیارد دلار) برای این طرح خبر داده بود. با این حال، در حال حاضر تنها ۲ میلیارد یورو از محل بودجه عمومی اتحادیه در دسترس قرار دارد و تأمین مابقی منابع منوط به تصویب در بودجه دوره بعدی اتحادیه است؛ موضوعی که آینده پروژه را در هالهای از ابهام قرار داده است.
کارشناسان معتقدند تأخیر در اجرای این طرح میتواند اروپا را در رقابت با آمریکا و چین که با سرعت در حال گسترش ابررایانهها و مراکز داده هوش مصنوعی هستند، عقبتر بیندازد.
انرژی و مجوز؛ دو مانع اصلی توسعه
افزایش ظرفیت به ۶ گیگاوات تنها به معنای ساخت ساختمانهای جدید نیست؛ بلکه به تأمین برق پایدار، خنکسازی بهینه و دسترسی به تراشههای پیشرفته نیاز دارد. آلمان که در سالهای اخیر با چالشهای حوزه انرژی دستوپنجه نرم کرده، باید همزمان با توسعه دیتاسنترها، شبکه برق و منابع انرژی تجدیدپذیر خود را نیز تقویت کند.
از سوی دیگر، فرآیند طولانی دریافت مجوزهای زیستمحیطی و شهری یکی از عوامل بازدارنده سرمایهگذاری اعلام شده است. دولت جدید آلمان وعده داده با اصلاح قوانین، زمان صدور مجوزها را به شکل محسوسی کاهش دهد تا سرمایهگذاران داخلی و خارجی ترغیب به اجرای پروژههای بزرگ شوند.
در مجموع، برنامه چهار برابری برلین را میتوان نشانهای از تغییر رویکرد اروپا در قبال هوش مصنوعی دانست؛ قارهای که تا پیش از این بیشتر بر قانونگذاری و تنظیمگری تمرکز داشت، اکنون دریافته بدون زیرساخت قدرتمند، امکان رقابت در اقتصاد آینده را نخواهد داشت.
دیدگاهها (0)
هنوز دیدگاهی ثبت نشده است.