رئیس‌جمهور آمریکا با استناد به تهدیدهای امنیتی علیه زیرساخت‌های حیاتی، استفاده از تجهیزات خارجی در شبکه برق این کشور را ممنوع اعلام کرد. دونالد ترامپ با صدور فرمانی اجرایی، وضعیت اضطراری ملی اعلام کرده و هرگونه خرید، انتقال و نصب تجهیزات مرتبط با شبکه برق را که منشأ خارجی دارند و ریسک سایبری یا اختلال عملیاتی ایجاد می‌کنند، متوقف کرده است.

به گزارش رویترز که زومیت نیز آن را بازتاب داده، این فرمان به طور مشخص تجهیزات، قطعات و نرم‌افزارهای وابسته‌ای را هدف می‌گیرد که به باور دولت آمریکا می‌توانند بستری برای آسیب‌پذیری‌های امنیتی باشند و تهدیدی «غیرعادی و فوق‌العاده» برای امنیت ملی ایجاد کنند. بر همین اساس، وزارت انرژی آمریکا مأمور شده ضوابط تازه‌ای برای بررسی وضعیت تجهیزات نصب‌شده فعلی و نحوه ادامه فعالیت آن‌ها تدوین کند.

ممنوعیت خرید و نصب تجهیزات پرریسک

بر اساس جزئیات منتشر شده، فرمان جدید سه اقدام اصلی را ممنوع می‌کند: خرید، انتقال و نصب هرگونه تجهیزاتی که از نگاه دولت آمریکا خطر سایبری یا عملیاتی به همراه داشته باشد. این ممنوعیت شامل سخت‌افزارهای کلیدی شبکه انتقال و توزیع برق، سامانه‌های کنترلی و همچنین نرم‌افزارهای مدیریتی مرتبط می‌شود.

نکته مهم این است که دستور ترامپ تنها ناظر به خریدهای آینده نیست. وزارت انرژی موظف شده چارچوبی برای ارزیابی تجهیزات خارجی که پیش‌تر در شبکه برق آمریکا نصب شده‌اند، تهیه کند تا مشخص شود کدام موارد باید جایگزین، به‌روزرسانی یا از مدار خارج شوند. این رویکرد نشان می‌دهد واشنگتن به‌دنبال بازنگری کامل زنجیره تأمین صنعت برق است.

بهانه امنیتی؛ هراس از آسیب‌پذیری‌های پنهان

در متن فرمان اجرایی تأکید شده که اتکای شبکه برق به قطعات و فناوری‌های خارجی می‌تواند راه را برای جاسوسی، خرابکاری سایبری یا اختلال از راه دور باز کند. مقام‌های آمریکایی مدت‌هاست هشدار می‌دهند که نفوذ به سامانه‌های کنترل صنعتی نیروگاه‌ها و پست‌های برق می‌تواند پیامدهای گسترده‌ای برای اقتصاد و امنیت عمومی داشته باشد.

کارشناسان امنیت سایبری می‌گویند حتی یک قطعه ارتباطی کوچک یا یک نرم‌افزار مدیریتی آلوده می‌تواند به مهاجمان اجازه دهد از راه دور شبکه را مختل کنند یا اطلاعات حساس را استخراج کنند. به همین دلیل دولت آمریکا می‌خواهد کنترل بیشتری بر مبدأ ساخت و مسیر تأمین تجهیزات اعمال کند.

داخل خبر (468x60)

تمرکز اصلی بر فناوری‌های چینی

اگرچه در فرمان ترامپ به نام کشور خاصی اشاره مستقیم نشده، اما ناظران این اقدام را در ادامه سیاست سخت‌گیرانه واشنگتن علیه فناوری‌های ساخت چین ارزیابی می‌کنند. در سال‌های اخیر آمریکا محدودیت‌های متعددی بر واردات تجهیزات مخابراتی، نیمه‌هادی‌ها و سامانه‌های انرژی چینی اعمال کرده است.

این سخت‌گیری تنها محدود به آمریکا نیست. کمیسیون اروپا نیز اخیراً تصمیم گرفته استفاده از اینورترهای خورشیدی ساخت چین در پروژه‌های انرژی که با بودجه عمومی اجرا می‌شوند را کنار بگذارد. اینورترها بخش کلیدی نیروگاه‌های خورشیدی هستند که جریان مستقیم تولیدی پنل‌ها را به جریان متناوب قابل تزریق به شبکه تبدیل می‌کنند و به دلیل اتصال دائمی به اینترنت، اهمیت امنیتی بالایی دارند.

سال گذشته تیمی از کارشناسان فنی هنگام بررسی و کالبدشکافی برخی از این اینورترهای چینی، قطعات ارتباطی ثبت‌نشده‌ای را کشف کردند که در مستندات رسمی محصول ذکر نشده بود. این یافته نگرانی‌ها درباره امکان دسترسی پنهان یا کنترل از راه دور را تشدید کرد و بهانه‌ای برای تشدید نظارت‌ها در اروپا و آمریکا شد.

پیامدها برای صنعت برق و زنجیره تأمین

اجرای این فرمان می‌تواند بازار تجهیزات صنعت برق آمریکا را به طور جدی دگرگون کند. بسیاری از شرکت‌های آمریکایی برای کاهش هزینه‌ها بخشی از تجهیزات خود را از تأمین‌کنندگان خارجی، به‌ویژه آسیایی، خریداری می‌کنند. ممنوعیت جدید آن‌ها را ناگزیر به بازنگری در قراردادها و یافتن جایگزین‌های داخلی یا مورد تأیید دولت خواهد کرد.

  • افزایش احتمالی هزینه‌های نوسازی و توسعه شبکه به دلیل محدود شدن گزینه‌های خرید
  • تقویت تولیدکنندگان داخلی تجهیزات برق و سامانه‌های کنترل صنعتی
  • تشدید تنش‌های تجاری میان واشنگتن و پکن در حوزه فناوری و انرژی
  • الگوبرداری احتمالی سایر کشورها برای سخت‌گیری مشابه در زیرساخت‌های حیاتی

وزارت انرژی آمریکا قرار است در هفته‌های آینده فهرست دقیق‌تری از معیارهای تشخیص تجهیزات پرخطر و همچنین رویه دریافت مجوز استثنا را منتشر کند. تا زمان ابلاغ این ضوابط، شرکت‌های فعال در حوزه تولید، انتقال و توزیع برق باید هرگونه خرید خارجی را متوقف و موجودی فعلی خود را برای ارزیابی‌های بعدی آماده کنند.

به نظر می‌رسد دولت ترامپ با این فرمان می‌خواهد پیامی روشن ارسال کند: امنیت شبکه برق، به عنوان یکی از حیاتی‌ترین زیرساخت‌های ملی، قابل معامله با ملاحظات اقتصادی نیست و هر فناوری خارجی که کوچک‌ترین تردید امنیتی ایجاد کند، جایی در این شبکه نخواهد داشت.