یک تکلیف ساده مدرسه‌ای که استیو جابز در ۱۳ سالگی روی تخته‌ای سه‌لا ساخته بود، نزدیک به شش دهه بعد به قیمتی بیش از ۳۴ هزار دلار فروخته شد. این پروژه علمی که روزگاری برای یک مسابقه کلاسی در مدرسه راهنمایی کوپرتینو تهیه شده بود، اکنون به‌عنوان یکی از قدیمی‌ترین یادگارهای به‌جا مانده از بنیان‌گذار اپل، توجه کلکسیونرها را به خود جلب کرده است.

پروژه‌ای درباره «یکسوکننده کنترل‌شده با سیلیکون چیست؟»

به گزارش زومیت، این مجموعه شامل یک تابلوی نمایش سه‌قسمتی ساخته‌شده از تخته سه‌لا و یک گزارش ۱۰ صفحه‌ای با عنوان «یکسوکننده کنترل‌شده با سیلیکون (SCR) چیست؟» است. جابز این پروژه را در تاریخ ۲۹ فوریه ۱۹۶۸ میلادی برابر با ۱۰ اسفند ۱۳۴۶، زمانی که دانش‌آموز کلاس هشتم در مدرسه راهنمایی کوپرتینو بود، آماده کرده بود. نام او روی تابلو و نام معلمش روی گزارش ثبت شده است.

جزئیات طراحی تابلو، دقت و کنجکاوی نوجوانی را نشان می‌دهد که بعدها دنیای فناوری را دگرگون کرد:

  • پنل سمت چپ: مدلی چوبی از لایه‌های نیمه‌رسانای نوع P و N که ساختار داخلی قطعه SCR را به شکل ملموس نمایش می‌دهد.
  • پنل میانی: تشریح اصول پایه عملکرد مدار و نحوه کنترل جریان الکتریکی در این قطعه.
  • پنل سمت راست: دیاگرام و توضیحات فنی یک نمونه ۲۵ آمپری از یکسوکننده کنترل‌شده با سیلیکون.

نکته جالب توجه، یادداشتی دست‌نویس است که به داوران مسابقه آموزش می‌دهد برای مشاهده عملکرد واقعی، «مدار شماره ۲ و نوسان‌نما (اسیلوسکوپ) را به برق متصل کنند و پس از پایان آزمایش حتما آن را از برق بکشند». همین دستور ساده نشان می‌دهد پروژه فقط یک ماکت تزئینی نبوده و قابلیت نمایش عملی داشته است.

از انباری خانه پدری تا حراجی ۳۴ هزار دلاری

این یادگار قدیمی را جان چوانک، برادر ناتنی استیو جابز، برای فروش به حراج گذاشته بود. به گفته او، پس از درگذشت پل جابز، پدرخوانده استیو در سال ۱۹۹۳، از برادرش خواسته بود وسایل شخصی باقی‌مانده در خانه پدری در لوس‌آلتوس را تحویل بگیرد. پاسخ مدیرعامل وقت اپل اما سرد و قاطع بود: «مشکلی نیست؛ اما دیگر نمی‌خواهم در این مورد با من تماس بگیری.»

داخل خبر (468x60)

چوانک که سال‌ها این وسایل را نگهداری کرده بود، پیش از این نیز چند یادگار دیگر از جابز را به حراج گذاشته و مبالغ قابل توجهی به دست آورده است. از جمله:

  • پوستر قدیمی اپل مربوط به سال ۱۹۷۷ به قیمت ۶۵۹٬۹۰۰ دلار
  • قاب چوبی کامپیوتر افسانه‌ای Apple-1 به مبلغ ۲۵۴٬۳۷۵ دلار
  • مجموعه کراوات‌های پاپیونی جابز به ارزش ۱۱۳٬۵۸۰ دلار

در مقایسه با این ارقام، قیمت ۳۴٬۳۷۵ دلاری پروژه مدرسه‌ای شاید کمتر به نظر برسد، اما کارشناسان حراج معتقدند ارزش تاریخی آن بسیار فراتر از مبلغ فروش است. این پروژه قدیمی‌ترین سند مکتوب از علاقه جابز به الکترونیک در قلب سیلیکون‌ولی است؛ زمانی که کوپرتینو هنوز به پایتخت فناوری جهان تبدیل نشده بود و نوجوانی ۱۳ ساله در کارگاه مدرسه‌اش با مفاهیم نیمه‌رساناها کلنجار می‌رفت.

بسیاری از زندگینامه‌نویسان جابز معتقدند همین کنجکاوی‌های دوران نوجوانی، از دستکاری قطعات الکترونیکی در گاراژ خانه تا شرکت در انجمن‌های مهندسان، مسیر او را برای تأسیس اپل در سال ۱۹۷۶ هموار کرد. پروژه SCR را می‌توان نخستین نشانه از ذهنی دانست که بعدها به جای توصیف یک قطعه سیلیکونی، می‌خواست «کامپیوتری برای هر فرد» بسازد.

اکنون این تابلو و گزارش ۱۰ صفحه‌ای، پس از ۵۷ سال، از یک تکلیف کلاسی فراموش‌شده به یک قطعه کلکسیونی با ارزش تاریخی تبدیل شده است؛ یادگاری کوچک از شروعی بزرگ.