واتساپ پس از ماه‌ها توسعه و آزمایش، گام مهمی برای مقابله با کلاهبرداری‌های پیامکی برداشت. قابلیت جدید «هشدار کلاهبرداری» یا Scam Alert که نخستین بار در ماه ژوئن خبر توسعه آن منتشر شد و حدود دو هفته پیش متا به‌صورت رسمی جزئیات آن را توضیح داد، اکنون برای برخی از کاربران نسخه بتای واتساپ در اندروید در دسترس قرار گرفته است.

بر اساس گزارش وب‌سایت تخصصی WABetaInfo، این قابلیت در نسخه 2.26.34.1 واتساپ بتا برای اندروید مشاهده شده و به‌صورت محدود برای آزمایش‌کنندگان فعال شده است. هرچند متا هنوز زمان دقیق عرضه عمومی این ویژگی را اعلام نکرده، اما انتشار آن در کانال بتا نشان می‌دهد که عرضه سراسری آن چندان دور نیست.

نمایی از قابلیت هشدار کلاهبرداری واتساپ در اندروید

هشدار کلاهبرداری واتساپ چگونه کار می‌کند؟

همان‌طور که از نامش پیداست، Scam Alert وظیفه دارد کاربر را نسبت به پیام‌هایی که احتمال کلاهبرداری دارند، آگاه کند. این سیستم زمانی فعال می‌شود که پیامی از یک فرستنده ناشناس دریافت کنید و الگوی متن، لینک‌ها یا درخواست‌های داخل پیام شبیه به شیوه‌های رایج کلاهبرداران باشد.

نکته مهم این است که فرستنده پیام از فعال بودن این هشدار در گوشی شما مطلع نمی‌شود. هشدار تنها در سمت گیرنده نمایش داده می‌شود و هیچ اعلانی برای طرف مقابل ارسال نخواهد شد. به این ترتیب، کاربر می‌تواند با آرامش بیشتری تصمیم بگیرد که چگونه با پیام مشکوک برخورد کند.

هنگامی که هشدار نمایش داده شد، واتساپ دو گزینه اصلی در اختیار شما قرار می‌دهد:

  • علامت‌گذاری به عنوان مورد اعتماد: اگر فرستنده را می‌شناسید یا مطمئن هستید پیام کلاهبرداری نیست، می‌توانید گفتگو را به‌عنوان «قابل اعتماد» تأیید کنید.
  • مسدودسازی و گزارش: اگر پیام مشکوک به نظر رسید، می‌توانید مستقیماً فرستنده را مسدود و گزارش کنید تا از دریافت پیام‌های بعدی جلوگیری شود.

در صورتی که گفتگو را قابل اعتماد اعلام کنید، واتساپ این امکان را می‌دهد که داوطلبانه پنج پیام آخر آن گفتگو را برای بهبود دقت مدل تشخیص، با تیم واتساپ به اشتراک بگذارید. این اشتراک‌گذاری کاملاً اختیاری است و تنها در صورت تأیید شما انجام می‌شود.

فعال‌سازی اختیاری و تمرکز کامل بر حریم خصوصی

یکی از ویژگی‌های کلیدی Scam Alert اختیاری بودن آن است. این قابلیت به‌صورت پیش‌فرض فعال نیست و کاربران باید خودشان آن را روشن کنند. برای فعال‌سازی کافی است به مسیر تنظیمات (Settings) > حساب کاربری (Account) در واتساپ اندروید بروید و گزینه مربوط به هشدار کلاهبرداری را فعال کنید.

متا در پست رسمی خود در وبلاگ واتساپ تأکید کرده که این ویژگی بر پایه یک مدل یادگیری ماشینی که مستقیماً روی دستگاه اجرا می‌شود کار می‌کند. به گفته این شرکت: «این یک ویژگی جدید و اختیاری است که یک مدل یادگیری ماشینی روی دستگاه را اجرا می‌کند تا کاربر را در مورد پیام‌های احتمالی کلاهبرداری آگاه سازد.»

داخل خبر (468x60)

متا همچنین تصریح کرده است: «هیچ محتوایی از پیام برای دسته‌بندی از دستگاه خارج نمی‌شود و به‌صورت خودکار برای واتساپ، متا یا هیچ شخص دیگری ارسال یا گزارش نمی‌شود. این ویژگی رمزگذاری سرتاسری را تکمیل می‌کند و در عین حال یک هشدار اختیاری و تحت کنترل کاربر را فراهم می‌کند، زمانی که مدل احتمال دهد با یک کلاهبرداری احتمالی روبه‌رو است.»

به عبارت دیگر، تمام پردازش‌ها به‌صورت محلی روی گوشی انجام می‌شود و پیام‌های شما همچنان با رمزگذاری سرتاسری محافظت می‌شوند. این رویکرد باعث می‌شود هم امنیت کاربر در برابر کلاهبرداری افزایش یابد و هم حریم خصوصی او کاملاً حفظ شود.

چرا این قابلیت اهمیت دارد؟

کلاهبرداری از طریق پیام‌رسان‌ها در سال‌های اخیر به‌شدت افزایش یافته است. از ارسال لینک‌های جعلی بانکی و وعده جوایز دروغین گرفته تا ترفندهایی مانند جعل هویت دوستان یا پشتیبانی فنی، کلاهبرداران به‌طور مداوم روش‌های جدیدی برای فریب کاربران ابداع می‌کنند. بسیاری از این پیام‌ها از شماره‌های ناشناس ارسال می‌شوند و تشخیص آن‌ها برای کاربران عادی دشوار است.

واتساپ به‌عنوان یکی از پرکاربردترین پیام‌رسان‌های جهان با بیش از دو میلیارد کاربر، همواره هدف اصلی چنین سوءاستفاده‌هایی بوده است. افزودن یک لایه هشدار هوشمند می‌تواند به‌ویژه برای کاربران کم‌تجربه یا سالمند، نقش یک سپر محافظتی را ایفا کند و از خسارت‌های مالی و سرقت اطلاعات جلوگیری نماید.

پیش از این، واتساپ اقداماتی مانند تقویت تأیید دو مرحله‌ای، نمایش اطلاعات بیشتر درباره تماس‌های ناشناس و ابزارهای جدید مدیریت گروه‌ها را معرفی کرده بود. قابلیت Scam Alert در ادامه همین مسیر و به‌عنوان بخشی از راهبرد امنیتی گسترده‌تر متا ارزیابی می‌شود.

زمان عرضه عمومی چه خواهد بود؟

در حال حاضر Scam Alert تنها برای بخشی از کاربران بتای اندروید فعال شده و متا تاریخ دقیقی برای انتشار نهایی اعلام نکرده است. با این حال، تجربه نشان داده که پس از ورود یک قابلیت به نسخه بتا و دریافت بازخوردهای اولیه، معمولاً طی چند هفته تا چند ماه نسخه پایدار آن برای تمام کاربران اندروید و سپس iOS منتشر می‌شود.

کارشناسان WABetaInfo معتقدند با توجه به اینکه مدل هوش مصنوعی این ویژگی به‌صورت روی دستگاه آموزش دیده و نیاز به ارسال داده به سرور ندارد، فرآیند آزمایش آن سریع‌تر از قابلیت‌های وابسته به فضای ابری خواهد بود. بنابراین انتظار می‌رود در آینده نزدیک شاهد فعال شدن رسمی این گزینه در تنظیمات حساب کاربری برای همه کاربران باشیم.

تا زمان عرضه عمومی، به کاربران توصیه می‌شود همچنان نسبت به پیام‌های ناشناس هوشیار باشند، روی لینک‌های مشکوک کلیک نکنند، اطلاعات بانکی یا کدهای تأیید را از طریق واتساپ به اشتراک نگذارند و در صورت تردید، فرستنده را مسدود و گزارش کنند.