انویدیا DLSS 5 را ۱۲ شهریور عرضه می‌کند؛ NBA 2K27 اولین بازی مجهز به فناوری جدید

انویدیا سرانجام به انتظارها پایان داد و تاریخ عرضه فناوری جدید DLSS 5 را به‌صورت رسمی اعلام کرد. این شرکت قصد دارد نسل پنجم فناوری ارتقای تصویر مبتنی بر هوش مصنوعی خود را از روز چهارشنبه ۳ سپتامبر برابر با ۱۲ شهریور برای کاربران کارت‌های گرافیک سری RTX 50 عرضه کند؛ فناوری‌ای که خود انویدیا آن را بزرگ‌ترین جهش گرافیکی‌اش پس از معرفی رهگیری پرتو در سال ۲۰۱۸ می‌داند، اما از همین حالا با موجی از بحث و تردید همراه شده است.

DLSS 5 چیست و چرا انویدیا آن را انقلابی می‌خواند؟

برخلاف نسخه‌های پیشین DLSS که عمدتاً بر افزایش نرخ فریم از طریق ارتقای رزولوشن و تولید فریم‌های میانی متمرکز بودند، DLSS 5 رویکردی متفاوت را دنبال می‌کند. انویدیا می‌گوید این نسخه با استفاده از مدل‌های پیشرفته هوش مصنوعی، بافت‌ها، جزئیات سطوح و نورپردازی را مستقیماً بر اساس محتوای پایه بازی بازسازی می‌کند تا تصویری واقعی‌تر و نزدیک‌تر به دنیای حقیقی ارائه دهد.

به گفته انویدیا، این بازسازی هوشمند باعث می‌شود حتی بدون افزایش توان سخت‌افزاری خالص، کیفیت بصری به شکل محسوسی بهبود یابد؛ به‌ویژه در صحنه‌هایی که نورهای پیچیده، بازتاب‌ها و سایه‌های پویا نقش کلیدی دارند. با این حال، ماهیت مصنوعی بخش بزرگی از تصویر خروجی، همان نقطه‌ای است که منتقدان را نگران کرده است.

تصاویر مقایسه‌ای منتشرشده از بازی NBA 2K27 به‌خوبی این تفاوت را نشان می‌دهد. در حالت خام، بافت چوب کف سالن و جزئیات لباس بازیکنان کمی مات به نظر می‌رسد، در حالی که با فعال‌سازی DLSS 5، وضوح بافت‌ها، عمق میدان و دقت نورپردازی به شکل چشمگیری افزایش یافته است.

تاریخ عرضه و نخستین میزبان: NBA 2K27

انویدیا تأیید کرده که DLSS 5 از تاریخ ۱۲ شهریور برای دو گروه از کاربران در دسترس قرار می‌گیرد: دارندگان کارت‌های گرافیک دسکتاپ و لپ‌تاپ سری RTX 50 و مشترکین سرویس ابری GeForce Now. نکته مهم این است که در مرحله نخست، تنها یک بازی از این فناوری پشتیبانی می‌کند: شبیه‌ساز بسکتبال NBA 2K27.

انتخاب یک بازی ورزشی به‌عنوان نخستین میزبان DLSS 5 در نگاه اول عجیب به نظر می‌رسد، اما به نظر می‌رسد انویدیا خواسته با عنوانی که نرخ فریم بالا و حرکت‌های سریع در آن حیاتی است، توانایی فناوری خود در تولید فریم‌های مصنوعی پایدار را به نمایش بگذارد. هنوز زمان‌بندی دقیقی برای افزوده شدن پشتیبانی به سایر بازی‌های بزرگ اعلام نشده است.

از دو کارت RTX 5090 تا یک RTX 5060؛ ادعای بزرگ انویدیا

در نمایش‌های اولیه DLSS 5، انویدیا برای اجرای روان دموها به دو کارت پرچم‌دار RTX 5090 متکی بود؛ موضوعی که تردیدهای زیادی درباره سنگینی فناوری جدید ایجاد کرد. حالا این شرکت ادعایی جسورانه مطرح کرده است: حتی کارت میان‌رده RTX 5060 نیز می‌تواند NBA 2K27 را با وضوح 1080p و رهگیری پرتو فعال اجرا کند.

البته این ادعا دو شرط مهم دارد. نخست، نیاز به یک پردازنده بسیار قدرتمند برای جلوگیری از گلوگاه وجود دارد و دوم، باید قابلیت تولید فریم ۶ برابری فعال باشد. در این حالت از هر ۶ فریم نمایش داده‌شده روی صفحه، تنها یک فریم به‌صورت واقعی توسط کارت گرافیک رندر می‌شود و ۵ فریم دیگر به‌طور کامل توسط هوش مصنوعی تولید می‌شود.

نمودار رسمی انویدیا نیز همین موضوع را تأیید می‌کند؛ کارت‌های سری RTX 50 با فعال بودن DLSS 5 جهش قابل توجهی در نرخ فریم تجربه می‌کنند، اما بخش عمده این افزایش مدیون فریم‌های مصنوعی است و نه توان خام سخت‌افزار.

بهای سنگین DLSS 5؛ افت ۵۰ تا ۶۰ درصدی توان خام

شاید بحث‌برانگیزترین بخش DLSS 5، هزینه عملکردی آن باشد. خود انویدیا برآورد کرده که فعال‌سازی این فناوری بین ۵۰ تا ۶۰ درصد از عملکرد خام سیستم را اشغال می‌کند. به بیان ساده، بخش بزرگی از قدرت پردازشی کارت گرافیک و پردازنده صرف اجرای مدل‌های هوش مصنوعی می‌شود تا تصویر نهایی بازسازی شود.

این موضوع دو پرسش کلیدی را پیش می‌کشد: آیا افزایش کیفیت بصری به کاهش توان خام می‌ارزد و آیا تأخیر ورودی ناشی از تولید فریم‌های مصنوعی، تجربه بازی رقابتی را تحت تأثیر قرار می‌دهد؟ منتقدان می‌گویند وقتی ۸۳ درصد فریم‌ها غیرواقعی باشند، حتی کوچک‌ترین تأخیر می‌تواند در بازی‌های سریع احساس شود.

• مزیت ادعایی: بافت‌های شفاف‌تر، نورپردازی طبیعی‌تر و جزئیات بیشتر بدون نیاز به ارتقای سخت‌افزاری گران‌قیمت
• نقطه ضعف: وابستگی شدید به هوش مصنوعی، افت توان خام و نیاز به پردازنده رده‌بالا
• نگرانی گیمرها: افزایش تأخیر ورودی و مصنوعی به نظر رسیدن حرکات در نرخ فریم‌های بسیار بالا

کدام بازی‌ها در صف انتظار هستند؟

در حال حاضر فهرست بازی‌های تأییدشده برای DLSS 5 بسیار محدود است. عناوین بزرگی مانند Resident Evil Requiem، EA Sports FC، Starfield و Hogwarts Legacy که پیش‌تر شایعاتی درباره پشتیبانی آن‌ها منتشر شده بود، هنوز به‌طور رسمی به این فناوری مجهز نشده‌اند و انویدیا جدول زمانی مشخصی برای عرضه به‌روزرسانی آن‌ها ارائه نکرده است.

به نظر می‌رسد انویدیا قصد دارد ابتدا بازخورد کاربران NBA 2K27 را بسنجد و سپس به‌تدریج پشتیبانی را به سایر بازی‌ها گسترش دهد. با توجه به اینکه DLSS 5 در انحصار سری RTX 50 باقی می‌ماند، دارندگان نسل‌های قبلی کارت‌های انویدیا فعلاً از این موج جدید بی‌نصیب خواهند ماند.

در مجموع، DLSS 5 می‌تواند نقطه عطفی در مسیر گرافیک مبتنی بر هوش مصنوعی باشد، اما موفقیت آن به دو عامل بستگی دارد: کیفیت واقعی تصویر در شرایط بازی و نه دموهای کنترل‌شده، و میزان پذیرش توسعه‌دهندگان بازی. ۱۲ شهریور و عرضه NBA 2K27 نخستین آزمون جدی این فناوری جنجالی خواهد بود.