پس از ۱۴ سال حضور در رأس اپل، دوران مدیریت تیم کوک به پایان رسید و جان ترنوس به‌عنوان مدیرعامل جدید این شرکت معرفی شد. جابه‌جایی در بالاترین سطح مدیریتی اپل، بار دیگر توجه تحلیلگران را به کارنامه کوک جلب کرده است؛ کارنامه‌ای که از یک‌سو رکوردهای مالی بی‌سابقه را در خود دارد و از سوی دیگر با چالش‌های جدی در حوزه نوآوری سخت‌افزاری و هوش مصنوعی همراه بوده است.

کارنامه مالی درخشان و توسعه اکوسیستم خدمات

به روایت اکسیوس، اپل در دوران مدیریت تیم کوک جهشی تاریخی را تجربه کرد. ارزش بازار این شرکت از مرز ۴ تریلیون دلار عبور کرد و درآمد سالانه آن بیش از چهار برابر شد. این رشد تنها محصول فروش سخت‌افزار نبود؛ کوک مسیر اپل را از یک شرکت صرفاً سخت‌افزارمحور به سمت تبدیل شدن به قطب خدمات اشتراکی تغییر داد.

سرویس‌هایی نظیر اپل تی‌وی، اپل نیوز و آیکلاد در همین دوره به‌طور گسترده توسعه یافتند و صدها میلیون کاربر آیفون و مک را به مشترکین دائمی این پلتفرم‌ها تبدیل کردند. این استراتژی، جریان درآمدی پایدار و حاشیه سودی بالا برای اپل ایجاد کرد و وابستگی شرکت به چرخه‌های فروش سالانه آیفون را تا حدی کاهش داد.

نقاط تاریک؛ از خودروی ناکام تا ویژن پرو محدود

با وجود موفقیت‌های مالی، دوران کوک خالی از ناکامی نبود. یکی از بزرگ‌ترین پروژه‌های جاه‌طلبانه اپل در این دوره، پروژه خودروی اختصاصی بود که پس از سال‌ها تحقیق، سرمایه‌گذاری سنگین و گمانه‌زنی‌های فراوان، در نهایت به‌طور کامل لغو شد و هرگز به مرحله تولید نرسید.

هدست واقعیت ترکیبی ویژن پرو نیز سرنوشت مشابهی از نظر مقبولیت بازار داشت. هرچند این محصول از نظر فنی دستاوردی قابل توجه محسوب می‌شد، اما نتوانست فراتر از جامعه محدود علاقه‌مندان به واقعیت مجازی و توسعه‌دهندگان، بازار گسترده‌ای پیدا کند و به محصولی همه‌گیر تبدیل شود.

قمار بزرگ هوش مصنوعی و اتکا به گوگل

اما مهم‌ترین فصل ناتمام کارنامه تیم کوک، هوش مصنوعی است. به‌ویژه پروژه «اپل اینتلیجنس» که قرار بود جهشی بزرگ در تجربه کاربری آیفون و سیری ایجاد کند، با تأخیرهای مکرر و انتقادات گسترده روبه‌رو شد.

داخل خبر (468x60)

بر اساس گزارش‌ها، نسخه بازطراحی‌شده سیری برای جبران عقب‌ماندگی، به مدل‌های هوش مصنوعی شرکت‌های دیگر به‌ویژه گوگل متکی شده است. این اتکا، پرسش‌هایی جدی درباره توانمندی مستقل اپل در توسعه مدل‌های بنیادی و رقابت با پیشتازان این حوزه ایجاد کرده و از سوی بسیاری از ناظران به‌عنوان نقطه ضعف استراتژیک کوک ارزیابی می‌شود.

دو سناریو برای قضاوت تاریخ درباره کوک

تحلیلگران معتقدند قضاوت نهایی تاریخ درباره عملکرد تیم کوک به سرنوشت همین استراتژی هوش مصنوعی بستگی دارد و دو سناریوی کاملاً متفاوت پیش روی او قرار دارد.

در سناریوی نخست، اگر مدل‌های هوش مصنوعی در سال‌های آینده به فناوری‌هایی عمومی، ارزان و کم‌تمایز تبدیل شوند، تصمیم کوک برای پرهیز از سرمایه‌گذاری‌های عظیم و پرریسک در زیرساخت‌های پردازشی و آموزش مدل‌های غول‌پیکر، تصمیمی هوشمندانه و محافظه‌کارانه به نظر خواهد رسید. در این حالت اپل می‌تواند با اتکا به شرکا و تمرکز بر تجربه کاربری و حریم خصوصی، بدون هزینه‌های سرسام‌آور از مزایای هوش مصنوعی بهره ببرد.

اما سناریوی دوم، چالش‌برانگیزتر است. اگر شرکت‌هایی مانند OpenAI و آنتروپیک بتوانند با اتکا به مدل‌های پیشرفته خود، پلتفرم‌های سخت‌افزاری اختصاصی و جدیدی خلق کنند و تعریف تازه‌ای از رایانش شخصی ارائه دهند، اپل ممکن است جایگاه پیشتازی خود در عصر بعدی فناوری را از دست بدهد. در این صورت، احتیاط بیش از حد کوک در سرمایه‌گذاری بر هوش مصنوعی مولد می‌تواند به‌عنوان بزرگ‌ترین فرصت از دست رفته دوران او ثبت شود.

اکنون با حضور جان ترنوس در رأس اپل، این شرکت در نقطه عطفی قرار دارد؛ جایی که باید میان حفظ سودآوری بی‌نظیر به‌جامانده از دوران کوک و جسارت برای رقابت در رقابتی‌ترین حوزه فناوری تاریخ، تعادل جدیدی پیدا کند.