یک قطعه زنده از تاریخ فناوری بار دیگر به حراج می‌رود؛ کامپیوتر افسانه‌ای «اپل ۱» که نزدیک به نیم قرن پیش در گاراژی در کالیفرنیا متولد شد، این بار با برآورد قیمتی بین ۵۰۰ تا ۸۰۰ هزار دلار در مهرماه چوب حراج خواهد خورد. نسخه‌ای که به حراج گذاشته می‌شود نه‌تنها کاملاً سالم و قابل روشن شدن است، بلکه یکی از کمیاب‌ترین نمونه‌های باقی‌مانده در جهان به شمار می‌رود.

گنجینه شماره ۴۸ با امضای وازنیاک و نامه جابز

این دستگاه با شماره ثبت ۴۸ در فهرست رسمی و معتبر اپل ۱ به ثبت رسیده است. بر اساس ارزیابی‌های فنی، برد الکترونیکی، قطعات اصلی و قابلیت روشن شدن آن در وضعیت کاملاً سالم قرار دارد؛ ویژگی‌ای که آن را از بسیاری از نمونه‌های موجود متمایز می‌کند. در حال حاضر کمتر از ۷۵ دستگاه اپل ۱ در سراسر جهان شناسایی شده و تعداد نمونه‌هایی که هنوز روشن می‌شوند و کار می‌کنند به مراتب کمتر از این رقم است.

ارزش تاریخی این نمونه تنها به سلامت فنی آن محدود نمی‌شود. روی بدنه دستگاه، امضای استیو وازنیک، هم‌بنیان‌گذار اپل و طراح اصلی اپل ۱ دیده می‌شود. علاوه بر این، همراه دستگاه نامه‌ای رسمی با امضای استیو جابز ارائه می‌شود؛ نامه‌ای که داستان جالبی پشت آن قرار دارد.

مالک نخست این کامپیوتر، «فرد هتفیلد» از علاقه‌مندان جدی دنیای کامپیوتر در دهه ۷۰ میلادی و کارمند شرکت Computer Data Systems بود که در همان سال‌های اولیه تأسیس اپل، این دستگاه را خریداری کرد. هتفیلد پس از خرید، نسبت به عملکرد نرم‌افزار اولیه اپل ۱ انتقاد کرده بود و استیو جابز شخصاً در نامه‌ای به او پاسخ داد. جابز در آن نامه پیشنهاد داد دستگاه را با مدل جدیدتر Apple II تعویض کند، اما هتفیلد به دلیل درخواست پرداخت ۴۰۰ دلار مابه‌التفاوت، این پیشنهاد را نپذیرفت و همان اپل ۱ را نگه داشت. همان نامه اکنون به عنوان سندی تاریخی همراه این دستگاه به فروش می‌رسد.

از ۴۰ هزار دلار تا ۶۷۱ هزار دلار؛ سرگذشت پرفراز و نشیب یک اپل ۱

داستان این کامپیوتر در یک دهه اخیر نیز قابل توجه است. هتفیلد در سال ۲۰۱۳ و در حالی که دستگاه دچار نقص فنی شده بود، آن را به قیمت ۴۰ هزار دلار فروخت. خریدار جدید پس از تملک، با دقت فراوان قطعات معیوب را تعمیر و دستگاه را دوباره احیا کرد و موفق شد امضای وازنیک را نیز بر روی آن دریافت کند.

همین دستگاه احیا شده مدتی بعد در یک حراجی معتبر به قیمت ۶۷۱ هزار و ۴۰۰ دلار فروخته شد و اکنون پس از چند سال، بار دیگر به بازار حراج بازگشته است. کارشناسان حراج معتقدند با توجه به سلامت کامل، اصالت تأیید شده و همراهی اسناد تاریخی، این بار نیز رقابت شدیدی میان کلکسیونرها شکل خواهد گرفت.

داخل خبر (468x60)

چرا اپل ۱ تا این اندازه ارزشمند است؟

اپل ۱ نخستین محصول شرکت اپل است که در سال ۱۹۷۶ توسط استیو جابز و استیو وازنیک طراحی و تولید شد. در مجموع تنها ۲۰۰ دستگاه از این مدل ساخته شد. عرضه اولیه آن به شکل یک برد الکترونیکی خام و بدون کیس، کیبورد یا نمایشگر بود و خریدار باید خود قطعات جانبی را تهیه می‌کرد.

با این حال، نقطه عطف تجاری اپل زمانی رقم خورد که جابز و وازنیک توانستند ۵۰ دستگاه مونتاژ شده کامل را به فروشگاه معروف The Byte Shop در کالیفرنیا به قیمت هر دستگاه ۶۶۶٫۶۶ دلار بفروشند؛ معامله‌ای که عملاً تولد اپل به عنوان یک شرکت کامپیوتری را رقم زد.

امروز هر نسخه سالم از اپل ۱ یک اثر موزه‌ای محسوب می‌شود. قیمت‌های ثبت شده در حراجی‌های پیشین این موضوع را تأیید می‌کند؛ به طوری که برخی نمونه‌های کاملاً سالم و با اصالت بالا حتی با قیمت‌هایی فراتر از ۹۰۰ هزار دلار نیز معامله شده‌اند. به همین دلیل، برآورد ۵۰۰ تا ۸۰۰ هزار دلاری برای نمونه شماره ۴۸ چندان دور از انتظار نیست.

جزئیات حراج پاییزی در چهار شهر آمریکا

بر اساس اعلام برگزارکنندگان، این حراج فرصت بازدید حضوری را نیز برای علاقه‌مندان فراهم کرده است. پیش از آغاز فرآیند رسمی حراج، دستگاه در چهار شهر بزرگ آمریکا شامل لس‌آنجلس، بوستون، سان‌فرانسیسکو و نیویورک به نمایش گذاشته خواهد شد تا خریداران و کلکسیونرها از نزدیک وضعیت و اصالت آن را بررسی کنند.

ثبت پیشنهادهای قیمتی نیز در بازه زمانی ۴ تا ۱۴ اکتبر (۱۳ تا ۲۳ مهر) انجام می‌شود. انتظار می‌رود کلکسیونرهای بزرگ فناوری، موزه‌های تاریخ کامپیوتر و سرمایه‌گذاران آثار کلاسیک فناوری در این رقابت حضور فعالی داشته باشند.

حراج اپل ۱ بار دیگر یادآور می‌شود که چگونه یک برد ساده الکترونیکی که روزگاری به زحمت خریدار پیدا می‌کرد، امروز به نمادی از انقلاب شخصی‌سازی کامپیوترها و یکی از گران‌ترین یادگارهای تاریخ فناوری تبدیل شده است؛ یادگاری که امضای دو اسطوره اپل را هم‌زمان بر خود دارد.