بازار تلفن همراه در نیمه نخست شهریور ۱۴۰۵ وارد فاز تازه و عجیبی شده است. پس از دو هفته معامله، دو روند کاملا متضاد شکل گرفته؛ از یک سو تب خرید پرچمداران گران‌قیمت فروکش کرده و قیمت این مدل‌ها که پیش‌تر با حباب سنگینی همراه شده بود تا حدی تعدیل شده و از سوی دیگر، گوشی‌های میان‌رده و اقتصادی که سبد اصلی خرید خانواده‌ها را تشکیل می‌دهند، با جهشی کم‌سابقه مواجه شده‌اند. هم‌زمانی این اتفاق با فشار تورمی، رشد نرخ ارز و کاهش توان خرید مردم، حجم معاملات را به شکل محسوسی پایین آورده و بازار را هر روز کوچک‌تر کرده است.

دوگانگی عجیب بازار؛ پرچمدار ارزان می‌شود، میان‌رده گران

بررسی‌ها نشان می‌دهد بازار موبایل دیگر یک مسیر واحد را دنبال نمی‌کند. در هفته‌های اخیر قیمت پرچمداران با شیبی ملایم نزولی شده اما در لایه‌های پایین‌تر و میانی بازار، نمودار قیمت‌ها تقریبا عمودی بالا رفته است. این دوگانگی در شرایطی رخ داده که نرخ دلار در بازار آزاد به مرز ۲۲۰ هزار تومان رسیده و به گزارش دنیای اقتصاد، هزینه تامین کالا و نوسانات ارزی بیش از هر زمان دیگری بر قیمت نهایی موبایل اثر گذاشته است.

رضا تقی‌پور انوری، عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس شورای اسلامی، در واکنش به این وضعیت علت اصلی گرانی را سوءمدیریت اطلاعات عنوان کرده است. به گفته او، نبود داده‌های دقیق و شفاف درباره میزان واردات، تولید داخلی و موجودی انبارها باعث شده سیاست‌گذاری درستی برای تنظیم بازار انجام نشود و قیمت‌ها بدون لنگر مشخصی افزایش یابد. با این حال، فارغ از این تحلیل، داده‌های قیمتی یک‌ساله، شش‌ماهه، ماهانه و حتی هفتگی همگی از یک روند صعودی پیوسته حکایت دارند.

فشار سنگین بر گوشی‌های اقتصادی؛ دیگر گوشی ارزان نداریم

بیشترین فشار تورمی دقیقا بر دوش ارزان‌ترین بخش بازار افتاده؛ جایی که خریداران کم‌توان‌تر حضور دارند و در آستانه بازگشایی مدارس و دانشگاه‌ها به گوشی اقتصادی نیاز فوری دارند. اعداد ثبت‌شده در دو هفته شهریور به خوبی عمق بحران را نشان می‌دهد:

  • ردمی A5: این مدل اقتصادی که در مرداد ۲۹ میلیون و ۹۰ هزار تومان قیمت داشت، پس از دو هفته افزایش متوالی در هفته دوم شهریور به ۳۷ میلیون تومان رسید؛ رشدی معادل ۲۷.۲ درصد.
  • پوکو C71: از ۲۹ میلیون و ۳۰۰ هزار تومان به ۳۵ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان صعود کرد.
  • گلکسی A07: با افزایش ۲۸.۱ درصدی، مرز ۵۱ میلیون و ۵۳۰ هزار تومان را پشت سر گذاشت.

این جهش‌ها نشان می‌دهد گوشی‌های پایه و میان‌رده‌های قدیمی، بیشترین حساسیت را به نوسانات ارزی و هزینه‌های تامین دارند. در واقع مرز میان گوشی‌های پایین‌رده، اقتصادی و میان‌رده که تا یک ماه پیش با معیار قیمتی قابل تفکیک بود، اکنون کاملا از بین رفته و عملا عنوان «گوشی اقتصادی» دیگر مصداق خارجی ندارد.

رکوردشکنی در میان‌رده‌های محبوب؛ CMF و پوکو در صدر گرانی

در بخش میان‌رده‌های پرتقاضا، رکورد افزایش قیمت به نام CMF Phone 2 Pro ثبت شده است. این گوشی در هفته اول شهریور از ۹۱ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان با جهشی ۳۴.۳ درصدی به ۱۲۳ میلیون تومان رسید و در هفته دوم نیز روند صعودی خود را ادامه داد و روی رقم ۱۳۳ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان ایستاد. به این ترتیب در مجموع دو هفته، رشدی ۴۶.۱ درصدی را تجربه کرد و عنوان بیشترین گرانی بازار را از آن خود کرد.

در همین گروه، شیائومی پوکو X7 با حافظه ۲۵۶ گیگابایت و رم ۱۲ گیگابایت نیز جهشی چشمگیر داشت. این مدل که در هفته اول مرداد تقریبا در هیچ فروشگاه آنلاینی موجود نبود، در هفته دوم شهریور از ۹۲ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان به ۱۲۹ میلیون و ۵۲۵ هزار تومان رسید تا رشد ۳۹.۵ درصدی را ثبت کند.

داخل خبر (468x60)

سامسونگ گلکسی A56 نیز از این موج بی‌نصیب نماند و با رشد ۱۸.۴ درصدی، از مرز ۱۱۱ میلیون تومان عبور کرد. این ارقام نشان می‌دهد تقاضای بالا برای میان‌رده‌ها، به جای تعدیل قیمت، به عاملی برای رشد سریع‌تر آن‌ها تبدیل شده است.

مسیر معکوس پرچمداران؛ حباب تخلیه شد

در نقطه مقابل، بازار پرچمداران لوکس رفتاری کاملا متفاوت و نزولی داشت. به نظر می‌رسد هیجان اولیه خرید مدل‌های گران‌قیمت فروکش کرده و حباب قیمتی آن‌ها تا حدی تخلیه شده است، هرچند هنوز نمی‌توان از تعادل در این بخش سخن گفت.

  • آیفون ۱۷ پرو مکس نسخه نات‌اکتیو: که در مرداد ۴۶۸ میلیون و ۵۴۰ هزار تومان ارزش‌گذاری شده بود، طی دو هفته با افت ۵.۴ درصدی به ۴۴۲ میلیون و ۹۰۰ هزار تومان کاهش یافت.
  • گلکسی S26 اولترا: پرچمدار سامسونگ نیز در هفته دوم شهریور با تعدیل قیمت به ۳۵۱ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان رسید.

این کاهش قیمت در حالی رخ داده که افت توان خرید و کاهش تعداد معاملات در کل بازار، فروشندگان پرچمداران را ناگزیر به عقب‌نشینی قیمتی کرده است. به عبارت دیگر، کاهش تقاضا برای کالاهای لوکس، ترمز رشد قیمت آن‌ها را کشیده است.

بازار کوچک‌تر و خریداران خسته‌تر

آنچه امروز در بازار موبایل دیده می‌شود، تنها تغییر عدد قیمت‌ها نیست؛ بلکه کاهش مستمر حجم معاملات و کوچک شدن ابعاد بازار است. تحمیل شرایط ملتهب اقتصادی و افت محسوس قدرت خرید، باعث شده بسیاری از خریداران خرید خود را به تعویق بیندازند یا به سراغ بازار دست دوم بروند.

در آستانه سال تحصیلی جدید که تقاضا برای گوشی‌های ارزان‌قیمت به اوج می‌رسد، حذف مفهوم گوشی اقتصادی زنگ خطری جدی است. وقتی ارزان‌ترین گوشی‌های بازار نیز بالای ۳۵ میلیون تومان قیمت دارند، خانواده‌ها برای تامین یک ابزار آموزشی و ارتباطی ساده نیز با چالش جدی مواجه می‌شوند.

کارشناسان معتقدند بدون شفاف‌سازی آمار واردات و موجودی، کنترل نرخ ارز و حمایت از واردات گوشی‌های اقتصادی، شکاف میان توان خرید مردم و قیمت‌های بازار هر روز عمیق‌تر خواهد شد و بازار موبایل بیش از پیش به بازاری برای اقلیت تبدیل می‌شود.