رقابت قدرت‌های بزرگ برای دستیابی به پهپادهای پنهان‌کار دوربرد وارد مرحله تازه‌ای شده و این بار نگاه‌ها به صحرای سین‌کیانگ دوخته شده است. تصاویر ماهواره‌ای جدیدی که به‌تازگی منتشر شده، نشان می‌دهد چین در پایگاه فوق‌محرمانه «مالان» سرگرم آزمایش بزرگ‌ترین هواگرد بدون سرنشین بال‌پرنده رادارگریز خود است؛ پرنده‌ای عظیم که تحلیلگران غربی آن را با نام غیررسمی WZ-X می‌شناسند.

این رویت تصادفی، بار دیگر نقش پهپادهای نسل جدید تهاجمی و جاسوسی را به عنوان قلب تپنده استراتژی‌های دفاعی مدرن پررنگ کرده و از جهش بلند چین در فناوری پنهان‌کاری حکایت دارد.

WZ-X چیست؛ غولی با بال‌هایی عریض‌تر از B-2

بر اساس تحلیل تصاویر ماهواره‌ای، WZ-X یک پهپاد بال‌پرنده (Flying-Wing) دو موتوره است که ابعاد خیره‌کننده‌ای دارد. دهانه بال آن حدود ۵۲ متر برآورد می‌شود؛ رقمی که آن را حتی از بمب‌افکن راهبردی آمریکایی B-2 Spirit با دهانه ۵۲.۴ متر در عمل هم‌رده و به‌مراتب بزرگ‌تر از پهپاد فوق‌محرمانه RQ-180 نیروی هوایی آمریکا می‌کند. طول بدنه این پهپاد حدود ۱۴ متر گزارش شده است.

تصویر ماهواره‌ای پهپاد رادارگریز WZ-X چین در پایگاه مالان

از نظر طراحی، WZ-X کاملا با اصول کاهش سطح مقطع راداری ساخته شده است. هر دو موتور آن از طریق یک ورودی هوای واحد در بالای بدنه تغذیه می‌شوند؛ ورودی که به یک شبکه یا توری مخصوص برای پنهان‌سازی تیغه‌های موتور در برابر امواج رادار مجهز است. همین جزئیات نشان می‌دهد طراحان چینی تمرکز ویژه‌ای بر بقاپذیری در حریم هوایی به‌شدت محافظت‌شده داشته‌اند.

برآوردهای اولیه از توان پروازی این غول پنهان‌کار نیز قابل توجه است:

  • برد عملیاتی: بیش از ۲۰ هزار کیلومتر
  • ارتفاع پرواز کروز: بین ۱۸ تا ۲۰ کیلومتر، نزدیک به لبه استراتوسفر
  • سرعت: حدود ۰.۵ تا ۰.۶۵ ماخ، معادل پهپادهای شناسایی دوربرد ارتفاع بالا

چنین مشخصاتی WZ-X را در کلاس پهپادهای HALE یا ارتفاع بالا و مداومت پروازی طولانی قرار می‌دهد؛ کلاسی که برای مأموریت‌های شناسایی استراتژیک، شنود الکترونیک و احتمالاً رله ارتباطی در فواصل قاره‌پیما ایده‌آل است.

پایگاه مالان؛ منطقه ۵۱ چین در قلب سین‌کیانگ

محل رویت این پهپاد نیز به اندازه خود آن معنادار است. پایگاه هوایی مالان در منطقه خودمختار سین‌کیانگ، در سال‌های اخیر به کانون اصلی آزمایش هواگردهای بدون سرنشین نیروی هوایی ارتش آزادی‌بخش خلق چین تبدیل شده است.

داخل خبر (468x60)

این پایگاه که میزبان تیپ ۱۷۸ پهپادی است، از سال ۲۰۲۲ به این سو توسعه زیرساختی چشمگیری را تجربه کرده؛ از احداث آشیانه‌های جدید و باندهای تقویت‌شده تا سامانه‌های امنیتی گسترده. موقعیت دورافتاده، فاصله زیاد از مرزها و پوشش بیابانی، مالان را به گزینه‌ای ایده‌آل برای آزمایش‌های محرمانه بدل کرده تا جایی که تحلیلگران غربی آن را با منطقه ۵۱ (Area 51) ایالات متحده مقایسه می‌کنند.

پایگاه هوایی مالان محل آزمایش پهپادهای پنهان‌کار چین

نکته جالب اینکه WZ-X تنها ساکن مرموز مالان نیست. تصاویر ماهواره‌ای وجود حداقل دو هواگرد بدون سرنشین دیگر را نیز در همین پایگاه تایید کرده‌اند: یکی پهپاد بال‌پرنده بزرگ دیگر با نام غیررسمی GJ-X با دهانه بال حدود ۴۲ متر و دیگری یک پهپاد کوچک‌تر و بدون دم که هنوز جزئیات آن فاش نشده است. این تراکم پروژه‌های بال‌پرنده نشان می‌دهد چین به‌طور هم‌زمان چند مسیر را برای دستیابی به برتری در نبردهای بدون سرنشین آینده دنبال می‌کند.

عملیاتی یا آزمایشی؛ مأموریت واقعی WZ-X چیست؟

با وجود هیجان ایجاد شده، کارشناسان نظامی هشدار می‌دهند که صرف مشاهده یک هواگرد در تصاویر ماهواره‌ای به معنای عملیاتی بودن آن نیست. بسیاری از طرح‌های آزمایشی سال‌ها در مرحله نمونه اولیه، آزمایش آیرودینامیک و تست سامانه‌های پنهان‌کاری باقی می‌مانند و هرگز به تولید انبوه نمی‌رسند.

درباره نقش دقیق WZ-X نیز هنوز اجماعی وجود ندارد و سه سناریو اصلی مطرح است:

  • سکوی شناسایی و جاسوسی استراتژیک: مشابه RQ-180 برای نفوذ آرام به حریم هوایی دشمن و جمع‌آوری اطلاعات سیگنالی و تصویری در ارتفاع بالا
  • گره ارتباطی و فرماندهی پرنده: به عنوان رله ارتباطی امن و دوربرد برای هدایت سایر پهپادها، جنگنده‌های نسل ششم و ماهواره‌ها در محیط جنگ الکترونیک شدید
  • پهپاد تهاجمی دوربرد: حامل مهمات نقطه‌زن یا موشک‌های کروز پنهان‌کار برای حمله به اهداف با ارزش بالا در عمق خاک دشمن بدون نیاز به خلبان

ابعاد بسیار بزرگ و برد قاره‌پیمای آن، فرضیه مأموریت‌های شناسایی-شنود در اقیانوس آرام و حتی مأموریت‌های بین‌قاره‌ای را تقویت می‌کند؛ مأموریتی که در دکترین جدید چین برای بازدارندگی در برابر ناوهای هواپیمابر آمریکایی و پایگاه‌های دوردست اهمیت حیاتی دارد.

پیام پنهان پکن به واشنگتن

رویت WZ-X را باید در کنار دیگر نمایش‌های اخیر پکن دید؛ از رونمایی پهپاد عظیم GJ-3A به عنوان رقیب MQ-9B آمریکایی تا آزمایش پهپاد تهاجمی قابل بازیافت Rogue 1 در آمریکا و توسعه پهپاد ۲۴ ساعته اوکراینی. مسابقه تسلیحات بدون سرنشین دیگر محدود به قدرت موتور یا مداومت پرواز نیست، بلکه بر سر پنهان‌کاری، هوش مصنوعی و شبکه‌سازی است.

اگر مشخصات منتشرشده درباره WZ-X حتی تا حدی درست باشد، چین اکنون بزرگ‌ترین پهپاد رادارگریز بال‌پرنده جهان را در اختیار دارد؛ پرنده‌ای که می‌تواند توازن شناسایی استراتژیک در آسیا-اقیانوسیه را تغییر دهد. با این حال تا زمانی که پکن به‌صورت رسمی از آن رونمایی نکند، WZ-X همچنان یک شبح ۵۲ متری بر باند سیمانی مالان باقی خواهد ماند؛ شبحی که ماهواره‌ها هر از گاهی گوشه‌ای از راز آن را فاش می‌کنند.