ارتش ایالات متحده در اقدامی کم‌سابقه برای حفاظت از نیروهای خود در برابر رهگیری و هدف‌گیری، قابلیت شناسه‌های تبلیغاتی را روی تلفن‌های همراه و رایانه‌های نظامی غیرفعال کرده است. این تصمیم پس از آن گرفته شد که گزارش‌ها نشان داد داده‌های مکانی جمع‌آوری‌شده توسط صنعت تبلیغات می‌تواند به ابزاری برای شناسایی موقعیت سربازان آمریکایی در مناطق عملیاتی تبدیل شود.

جزئیات تصمیم جدید پنتاگون

بر اساس گزارش اختصاصی خبرگزاری رویترز، نامه‌هایی که توسط ران وایدن، سناتور دموکرات ایالت اورگن منتشر شده، ابعاد این اقدام را روشن می‌کند. در یکی از این نامه‌ها، نیروی هوایی آمریکا اعلام کرده که حدود دو ماه پیش شناسه‌های تبلیغاتی را روی تمام رایانه‌ها و گوشی‌های تحت اختیار خود خاموش کرده است.

فرماندهی عملیات ویژه آمریکا (SOCOM) نیز در نامه‌ای جداگانه تأیید کرده که به‌تازگی همین شناسه‌ها را روی دستگاه‌های مبتنی بر ویندوز غیرفعال کرده است. ارتش آمریکا هم در پاسخ به پرسش رویترز گفته است که شناسه‌های تبلیغاتی متصل به دستگاه‌های همراه از اوایل سال جاری میلادی از کار افتاده‌اند.

در بیانیه‌ای تکمیلی، ارتش تصریح کرده که مسدودسازی این شناسه‌ها روی رایانه‌های ویندوزی از پیش از سال ۲۰۲۱ اجرا شده بود، اما این محدودیت برای گوشی‌های اندرویدی و آیفون‌ها به‌تازگی و از حدود بهمن ۱۴۰۴ به‌صورت پیش‌فرض اعمال شده است. به گفته مقامات، بررسی‌ها برای اعمال محدودیت‌های سخت‌گیرانه‌تر بر استفاده کلی از تلفن همراه در میان نیروها همچنان ادامه دارد و حتی احتمال جمع‌آوری کامل تلفن‌های شخصی از برخی نیروهای مستقر در خاورمیانه مطرح شده است؛ موضوعی که رویترز پیش‌تر به آن اشاره کرده بود.

پشت پرده فشارها بر پنتاگون

کارزار اعمال فشار بر وزارت دفاع آمریکا برای مقابله با نشت داده‌های مکانی را ران وایدن ماه‌ها است به‌طور جدی دنبال می‌کند. حساسیت موضوع زمانی افزایش یافت که گزارش‌های متعددی فاش کرد داده‌های مکانی که توسط اپلیکیشن‌ها و شبکه‌های تبلیغاتی جمع‌آوری شده و سپس در حجم انبوه به کارگزاران و دلالان داده فروخته می‌شود، می‌تواند توسط بازیگران متخاصم برای ردیابی تحرکات و محل استقرار نیروهای نظامی در مناطق جنگی مورد سوءاستفاده قرار گیرد.

این داده‌ها که در بازار آزاد داده‌های تجاری به‌راحتی قابل خریداری هستند، برخلاف تصور اولیه، کاملاً بی‌خطر نیستند. ترکیب موقعیت مکانی با شناسه‌های یکتا می‌تواند حتی بدون دسترسی به نام و مشخصات فرد، الگوی حرکت یک یگان نظامی را آشکار کند و امنیت عملیاتی را به‌شدت به خطر بیندازد.

داخل خبر (468x60)

شناسه تبلیغاتی MAID چیست و چرا خطرناک است؟

شناسه‌های تبلیغاتی موبایل که با نام اختصاری MAID شناخته می‌شوند، کدهای یکتایی هستند که به هر دستگاه هوشمند اختصاص داده می‌شود. این شناسه‌ها به شبکه‌های تبلیغاتی اجازه می‌دهند فعالیت کاربر را در اپلیکیشن‌های مختلف دنبال کنند، علایق او را تحلیل کرده و تبلیغات هدفمند نمایش دهند. اما همین قابلیت، امکان تعیین موقعیت فیزیکی دقیق دستگاه را نیز فراهم می‌کند.

هر بار که کاربر از اپلیکیشنی استفاده می‌کند که به شبکه تبلیغات متصل است، موقعیت جغرافیایی او همراه با MAID ثبت و در نهایت در بسته‌های بزرگ داده به فروش می‌رسد. اگر این داده‌ها به دست افراد یا دولت‌های متخاصم بیفتد، می‌توانند با تحلیل آن، پایگاه‌ها، مسیرهای گشت‌زنی و حتی محل اقامت سربازان را شناسایی کنند.

آیا خاموش کردن ردیاب‌ها کافی است؟

هم‌بنیان‌گذار شرکت حریم خصوصی تبلیغات Decryptads اقدام ارتش آمریکا برای خاموش کردن MAID را «بی‌تردید گامی مثبت» توصیف کرده است. به گفته او، این محدودیت عملاً مانع از آن می‌شود که موقعیت مکانی نیروهای نظامی به‌صورت انبوه و از طریق فروشندگان متعدد داده در بازار آزاد منتشر شود.

با این حال، کارشناسان هشدار می‌دهند که این اقدام به‌تنهایی کافی نیست. حتی با غیرفعال بودن شناسه‌های تبلیغاتی، نیروها همچنان می‌توانند از مسیرهای پیچیده‌تر و غیرمستقیم قابل ردیابی باشند. برای مثال، مهاجمان می‌توانند با تطبیق و هم‌بندی کردن جزئیات فنی دستگاه، اطلاعات شبکه و سایر ردپاهای دیجیتالی، هویت و موقعیت یک دستگاه را حتی بدون MAID نیز شناسایی کنند.

به همین دلیل، به نظر می‌رسد پنتاگون به دنبال راهکاری چندلایه است؛ ترکیبی از غیرفعال‌سازی فنی شناسه‌ها، آموزش پرسنل برای کاهش ردپای دیجیتال و در نهایت محدودسازی فیزیکی استفاده از تلفن‌های هوشمند در مناطق حساس. اقدام اخیر، هرچند دیرهنگام، نشان می‌دهد که تهدید ناشی از اقتصاد داده‌های تجاری دیگر یک نگرانی تئوریک نیست، بلکه به یک چالش جدی امنیت ملی برای آمریکا تبدیل شده است.