۱۸ شهریور در تقویم فناوری، روزی معمولی نیست. در چنین روزی، زنجیرهای از اتفاقات کوچک و بزرگ رقم خورده که هرکدام مسیر دنیای دیجیتال، دانش فضایی و حتی پزشکی مدرن را تغییر دادهاند؛ از جرقهای در پای یک قورباغه تا معرفی گجتی که کامپیوتر را به مچ دست آورد.
تکان پای قورباغه و تولد دانش باتری
ماجرا به دهه ۱۷۸۰ برمیگردد. لوئیجی گالوانی، پزشک و فیزیکدان اهل بولونیا، در آزمایشهایش متوجه شد پای تشریحشده قورباغه هنگام تماس با دو فلز متفاوت بهطور ناگهانی منقبض میشود. او این پدیده را «الکتریسیته حیوانی» نامید و نتایجش را در سال ۱۷۹۱ منتشر کرد.
این مشاهده ساده، جرقه یک دوئل علمی بزرگ شد. آلساندرو ولتا معتقد بود منشأ جریان الکتریکی نه بافت جانور، بلکه تماس دو فلز ناهمجنس است. همین اختلافنظر در نهایت به اختراع پیل ولتایی در سال ۱۸۰۰ توسط ولتا انجامید؛ نخستین باتری واقعی تاریخ. از سوی دیگر، پژوهشهای گالوانی راه را برای شکلگیری دانش الکتروفیزیولوژی هموار کرد؛ دانشی که امروز اساس تحریک الکتریکی اعصاب و عضلات در پزشکی را تشکیل میدهد.
نقطه سرخ کنار مشتری؛ کشف آمالتئا
۱۲۸ سال پیش، درخشش خیرهکننده سیاره مشتری کار رصد را دشوار کرده بود، اما ادوارد امرسون بارنارد با تلسکوپ رصدخانه لیک آمریکا توانست نقطه کمنوری را در نزدیکی آن شکار کند. این جرم، آمالتئا نام گرفت؛ پنجمین قمر شناختهشده مشتری و نخستین قمر تازه کشفشده پس از چهار قمر گالیلهای در سال ۱۶۱۰.
این کشف که ۱۳۴ سال پیش ثبت شد، آخرین باری بود که یک قمر طبیعی با چشم انسان و بدون عکاسی نجومی کشف میشد. پس از آن، عکاسی جای رصد مستقیم را گرفت. آمالتئا با شعاع متوسط حدود ۸۳٫۵ کیلومتر و دوره مداری تنها ۰٫۴۹۸ روز زمینی، یکی از سرخترین اجرام منظومه شمسی است. شکل نامنظم و رنگ غیرعادی آن بعدها در تصاویر فضاپیماهای وویجر و گالیله بهخوبی آشکار شد.
مردی که جهان دیجیتال را نوشت؛ دنیس ریچی
شاید نام دنیس ریچی برای کاربران عادی ناآشنا باشد، اما اثر او در تار و پود دنیای دیجیتال تنیده شده است. ریچی که ۸۵ سال پیش در برانکسویل نیویورک متولد شد، در آزمایشگاههای بل همراه با کن تامپسون زبان برنامهنویسی C و سیستمعامل یونیکس را خلق کرد.
بازنویسی یونیکس با زبان C یک انقلاب بود؛ برای نخستین بار یک سیستمعامل از وابستگی به یک سختافزار خاص رها شد و قابلیت اجرا روی کامپیوترهای مختلف را پیدا کرد. امروز رد این دو دستاورد را میتوان در همهجا دید: از هسته لینوکس و اندروید تا سرورهای اینترنتی و هزاران زبان برنامهنویسی مشتقشده از C. ریچی در سال ۱۹۸۳ جایزه معتبر تورینگ و در ۱۹۹۹ نشان ملی فناوری آمریکا را دریافت کرد، هرچند تا پایان عمر در سال ۲۰۱۱، چهرهای متواضع و به دور از هیاهو باقی ماند.
آزمایشگاهی ۳۵۲۷ کیلویی به مقصد مریخ؛ مأموریت وایکینگ ۲
۵۱ سال پیش، موشک Titan IIIE-Centaur از پایگاه کیپ کاناورال برخاست و محمولهای ۳۵۲۷ کیلوگرمی را به سوی مریخ پرتاب کرد. این محموله وایکینگ ۲ بود؛ مأموریتی شامل یک مدارگرد و یک سطحنشین.
مدارگرد در اواسط سال ۱۹۷۶ به مدار مریخ رسید و سطحنشین چند هفته بعد در دشت یوتوپیا پلانیتیا فرود آمد. هدف اصلی، جستوجوی مستقیم نشانههای حیات بود. آزمایشهای خاک مریخ پاسخی قطعی ندادند و تفسیر نتایج آنها همچنان یکی از بحثبرانگیزترین موضوعات در اخترزیستشناسی است.
وایکینگ ۲ فراتر از انتظار ظاهر شد. سطحنشینی که برای ۹۰ روز طراحی شده بود، تا سال ۱۹۸۰ یعنی نزدیک به چهار سال به ارسال داده ادامه داد. دو مدارگرد وایکینگ رویهم ۵۲ هزار و ۶۶۳ تصویر ثبت کردند و حدود ۹۷ درصد سطح مریخ را با دقت حدود ۳۰۰ متر نقشهبرداری کردند؛ گنجینهای که نقشه راه مأموریتهای بعدی مریخ شد.
وقتی اپل کامپیوتر را به مچ دست آورد
۱۲ سال پیش در چنین روزی، تیم کوک روی صحنه آمد و پس از پخش ویدیویی کوتاه، نخستین محصول کاملاً جدید اپل در دوران مدیریتش را معرفی کرد: اپل واچ.
ساعت هوشمند اپل در دو اندازه ۳۸ و ۴۲ میلیمتری و در سه مجموعه اصلی، اسپرت و ادیشن معرفی شد. نوآوری کلیدی آن، Digital Crown یا همان دکمه چرخان بود؛ راهحلی هوشمندانه برای پیمایش در نمایشگر کوچکی که جایی برای ژستهای لمسی بزرگ نداشت. حسگر ضربان قلب، موتور بازخورد لمسی Taptic Engine و تراشه اختصاصی S1 نشان میداد اپل چیزی فراتر از یک نمایشگر اعلان ساخته است.
قیمت پایه ۳۴۹ دلار بود، اما نسخه Edition با بدنه طلای ۱۸ عیار و قیمت چندین هزار دلاری، بلندپروازی اپل برای ورود به دنیای کالاهای لوکس را به نمایش گذاشت. امروز، پس از ۱۲ سال، میراث اصلی آن ساعت نه طلا و لوکس بودن، بلکه تبدیل ساعت هوشمند به ابزاری برای پایش سلامت، فعالیت بدنی و ارتباطات شخصی است.
شبپرهای که «باگ» را جاودانه کرد
۷۹ سال پیش، مهندسان کامپیوتر Harvard Mark II با اختلال در عملکرد رلهها مواجه شدند. پس از بررسی، علت را پیدا کردند: یک شبپره واقعی میان کنتاکتهای رله گیر کرده بود.
تیم فنی به رهبری گریس هاپر، از پیشگامان علوم کامپیوتر، حشره را خارج کرد و با نوار چسب در دفتر ثبت روزانه آزمایشگاه چسباند و کنار آن نوشت: «نخستین مورد واقعی پیدا شدن باگ». این دفترچه امروز در موزه ملی تاریخ آمریکا در مجموعه اسمیتسونین نگهداری میشود.
برخلاف تصور عمومی، این اتفاق باعث اختراع واژه «باگ» نشد؛ مهندسان از دهه ۱۸۷۰ از این واژه برای نقص فنی استفاده میکردند، حتی توماس ادیسون هم آن را به کار برده بود. اما ماجرای Harvard Mark II برای نخستین بار یک باگ را از استعاره به یک نمونه فیزیکی و بامزه تبدیل کرد؛ اصطلاحی که هنوز هر برنامهنویسی روزانه با آن سروکار دارد.
پایان مقاومت اپل؛ ورود به عصر نمایشگرهای بزرگ
در همان مراسم ۱۲ سال پیش، اپل یک تابوشکنی دیگر هم داشت: معرفی آیفون ۶ و آیفون ۶ پلاس. پس از سالها پافشاری بر گوشیهای ۳٫۵ و ۴ اینچی، اپل سرانجام به موج تقاضا برای نمایشگرهای بزرگ تن داد.
آیفون ۶ با نمایشگر ۴٫۷ اینچی و آیفون ۶ پلاس با نمایشگر ۵٫۵ اینچی Retina HD عرضه شدند. مدل پلاس نزدیک به سه برابر آیفون 5s تراکم پیکسلی بیشتری برای تماشای ویدیو و بازی فراهم میکرد. این تغییر تنها به اندازه محدود نماند؛ تراشه ۶۴ بیتی A8 و سرویس پرداخت Apple Pay نیز در همین نسل معرفی شدند تا پرداخت بدون تماس با گوشی به تجربهای فراگیر تبدیل شود.
قیمت مدلهای ۱۶ گیگابایتی ۱۹۹ و ۲۹۹ دلار با قرارداد اپراتوری تعیین شد. تصمیمی که در آن زمان ریسک به نظر میرسید، به سرعت به استاندارد جدید اپل تبدیل شد و دوران فرمانروایی نمایشگرهای بزرگ در دنیای آیفون را آغاز کرد.
دیدگاهها (0)
هنوز دیدگاهی ثبت نشده است.