اپل بار دیگر تصمیم گرفت پولی شدن سرویس‌های ماهواره‌ای آیفون را به تعویق بیندازد. بر اساس اعلام رسمی، کاربران سه نسل اخیر آیفون یعنی آیفون ۱۴، آیفون ۱۵ و آیفون ۱۶ می‌توانند برای یک سال دیگر بدون پرداخت هزینه اضافه از قابلیت‌های ارتباط ماهواره‌ای استفاده کنند.

این تمدید در حالی انجام می‌شود که بسیاری از کاربران انتظار داشتند اپل بالاخره پس از سه سال، مدل اشتراکی یا تعرفه مشخصی برای این خدمات اعلام کند، اما این شرکت فعلاً ترجیح داده دسترسی رایگان را حفظ کند.

تمدیدی که بیش از همه به نفع کاربران آیفون ۱۴ است

قابلیت ارتباط ماهواره‌ای نخستین‌بار با خانواده آیفون ۱۴ در پاییز ۲۰۲۲ معرفی شد. در آن زمان اپل اعلام کرده بود این سرویس برای دو سال رایگان خواهد بود و پس از آن نیاز به اشتراک دارد. با نزدیک شدن به پایان این دوره دو ساله، اپل در سال ۲۰۲۳ یک سال اضافه رایگان برای دارندگان آیفون ۱۴ در نظر گرفت و سپس در سال ۲۰۲۴ نیز این مهلت را دوباره تمدید کرد.

اکنون با تمدید جدید، چرخه رایگان بودن سرویس برای قدیمی‌ترین نسل مجهز به این فناوری، وارد چهارمین سال خود می‌شود. این موضوع برای کاربرانی که در سال ۲۰۲۲ آیفون ۱۴ خریده‌اند اهمیت زیادی دارد، چرا که در غیر این صورت باید امسال با پایان دوره آزمایشی مواجه می‌شدند.

نکته قابل توجه دیگر این است که برای اولین‌بار دارندگان آیفون ۱۶ نیز مشمول این تمدید شده‌اند. اپل معمولاً تمدیدها را نسل به نسل اعمال می‌کرد، اما حالا هر سه نسل به‌صورت همزمان یک سال فرصت بیشتر برای استفاده رایگان دریافت کرده‌اند. این الگو نشان می‌دهد اپل هنوز به یک جمع‌بندی نهایی درباره نحوه درآمدزایی از این سرویس نرسیده است.

سرویس ماهواره‌ای اپل چه امکاناتی ارائه می‌دهد؟

مجموعه قابلیت‌های ماهواره‌ای اپل که تحت عنوان کلی Satellite Services شناخته می‌شود، تنها به یک ویژگی محدود نیست و چند سرویس کلیدی را در بر می‌گیرد:

داخل خبر (468x60)
  • Emergency SOS via Satellite: امکان برقراری تماس اضطراری و ارسال اطلاعات حیاتی به مراکز امداد حتی زمانی که هیچ آنتن موبایل یا وای‌فایی در دسترس نیست.
  • Messages via Satellite: قابلیت ارسال و دریافت پیام متنی از طریق ماهواره، که در سفرهای خارج از پوشش شبکه یا مناطق روستایی و کوهستانی کاربرد دارد.
  • Find My via Satellite: اشتراک‌گذاری موقعیت مکانی با دوستان و خانواده از طریق شبکه ماهواره‌ای، بدون نیاز به اینترنت.
  • Roadside Assistance via Satellite: درخواست کمک جاده‌ای در صورت خرابی خودرو یا بروز مشکل در جاده‌های بدون پوشش شبکه.

اپل تأکید کرده دسترسی به هر یک از این قابلیت‌ها بسته به کشور و مقررات محلی متفاوت است. برای مثال برخی کشورها هنوز مجوز لازم برای فعال‌سازی کامل سرویس پیام ماهواره‌ای را صادر نکرده‌اند و همه بازارها از هر چهار قابلیت به‌صورت یکسان پشتیبانی نمی‌کنند.

نقش گلوبال‌استار و کارکرد در شرایط بحرانی

زیرساخت فنی این سرویس به شرکت آمریکایی گلوبال‌استار (Globalstar) متکی است؛ شریک ماهواره‌ای انحصاری اپل که بخش بزرگی از ظرفیت شبکه خود را به آیفون اختصاص داده است. اپل طی سال‌های اخیر سرمایه‌گذاری سنگینی روی این همکاری انجام داده و حتی بخشی از هزینه توسعه نسل جدید ماهواره‌های گلوبال‌استار را تأمین کرده است.

کارکرد این سیستم در ظاهر ساده است اما در عمل می‌تواند جان افراد را نجات دهد. وقتی کاربر در منطقه‌ای بدون پوشش سلولی قرار دارد، آیفون به‌صورت خودکار گزینه اتصال ماهواره‌ای را پیشنهاد می‌دهد. کاربر با دنبال کردن راهنمای روی صفحه و نشانه گرفتن گوشی به سمت آسمان، اتصال برقرار می‌کند و می‌تواند پیام کوتاه، موقعیت جغرافیایی یا درخواست کمک اضطراری ارسال کند. به گفته اپل، این سرویس تاکنون در عملیات‌های نجات متعددی در مناطق کوهستانی، بیابانی و در جریان بلایای طبیعی نقش مؤثر داشته است.

مدل تجاری همچنان در هاله‌ای از ابهام

با وجود سه سال ارائه رایگان، اپل هنوز هیچ جزئیاتی درباره قیمت‌گذاری نهایی این سرویس منتشر نکرده است. مشخص نیست آیا این قابلیت‌ها در قالب اشتراک ماهانه، پرداخت به‌ازای هر بار استفاده یا به‌عنوان بخشی از اشتراک‌های +iCloud و Apple One عرضه خواهند شد یا خیر.

برخی تحلیلگران معتقدند اپل به دلیل هزینه بالای نگهداری شبکه ماهواره‌ای و رقابت فزاینده با سرویس‌هایی مانند استارلینک، در نهایت مدل اشتراکی را انتخاب خواهد کرد. در مقابل، گروهی دیگر بر این باورند که اپل برای حفظ مزیت رقابتی آیفون در برابر گوشی‌های اندرویدی، ممکن است بخش اضطراری سرویس را برای همیشه رایگان نگه دارد و تنها خدمات جانبی مانند پیام‌رسانی را پولی کند.

در حال حاضر، تمدید یک‌ساله فرصتی دوباره به اپل می‌دهد تا بدون فشار زمانی، استراتژی تجاری خود را نهایی کند و همزمان پایگاه کاربران فعال سرویس را گسترش دهد. برای کاربران ایرانی و بسیاری از کاربران خاورمیانه نیز اگرچه این سرویس به‌صورت رسمی فعال نیست، اما تمدید رایگان بودن آن نشانه‌ای است از اینکه اپل قصد ندارد به این زودی‌ها این فناوری را به یک سرویس پولی محدود تبدیل کند.