شرکت ای‌ام‌دی در تحولی قابل توجه، موفق شد جایگاه کوالکام را تصاحب کند و برای نخستین بار در سال‌های اخیر وارد فهرست سه شرکت برتر فب‌لس جهان شود. این جابه‌جایی که بر اساس تازه‌ترین گزارش مؤسسه تحقیقاتی ترندفورس رخ داده، نشان‌دهنده تغییر عمیق در معادلات بازار نیمه‌هادی و پررنگ‌تر شدن نقش هوش مصنوعی عامل‌محور در تقاضای تراشه‌هاست.

رکوردشکنی درآمد شرکت‌های فب‌لس در سایه هوش مصنوعی

بر اساس گزارش اختصاصی ترندفورس از عملکرد سه‌ماهه دوم سال ۲۰۲۶، مجموع درآمد ۱۰ شرکت برتر فب‌لس جهان با رشد سالانه ۷۳ درصدی به بیش از ۱۴۱٫۴۵ میلیارد دلار رسیده است. منظور از شرکت فب‌لس، شرکتی است که طراحی تراشه را به‌صورت تخصصی انجام می‌دهد اما خود دارای خط تولید نیست و ساخت تراشه‌ها را به شرکت‌های ریخته‌گری مانند TSMC برون‌سپاری می‌کند.

نکته مهم گزارش این است که رشد درآمد دیگر تنها به پردازنده‌های گرافیکی محدود نمی‌شود. تقاضا برای انواع تراشه‌ها از جمله پردازنده‌های گرافیکی (GPU)، پردازنده‌های مرکزی (CPU)، تراشه‌های مجتمع با مدار خاص (ASIC) و محصولات مرتبط با ارتباطات داخلی (Interconnect) به‌طور هم‌زمان افزایش یافته است. تحلیلگران معتقدند موج جدید هوش مصنوعی، به‌ویژه هوش مصنوعی عامل‌محور، باعث شده جایگاه پردازنده‌های مرکزی دوباره به یک گره راهبردی تبدیل شود؛ چرا که برای مقیاس‌دهی محاسبات، ارتباط نوری و تعامل میان شتاب‌دهنده‌ها و زیرساخت‌های کلان، نقش CPU حیاتی‌تر از گذشته شده است.

انویدیا؛ همچنان صدرنشین بلامنازع با سهم ۶۴ درصدی

در صدر این فهرست، طبق معمول انویدیا قرار دارد که فاصله خود را با سایر رقبا به شکل چشمگیری حفظ کرده است. درآمد این شرکت در سه‌ماهه دوم ۲۰۲۶ با رشد خیره‌کننده ۹۹ درصدی نسبت به مدت مشابه سال قبل به حدود ۹۱٫۱۶ میلیارد دلار رسید. به این ترتیب انویدیا به تنهایی ۶۴ درصد از کل درآمد ۱۰ شرکت برتر فب‌لس را در اختیار دارد.

ترندفورس اعلام کرده که انویدیا اخیراً اکوسیستم NVLink Fusion خود را گسترش داده تا حضور پررنگ‌تری در بازار تراشه‌های سفارشی (ASIC) نیز داشته باشد. سرمایه‌گذاری این شرکت در مدیاتک با هدف ارتقای سازگاری تراشه‌های سفارشی XPU مشتریان با زیرساخت فعلی انویدیا انجام شده و هم‌زمان زمینه را برای توسعه کاربردهای هوش مصنوعی در صنعت خودرو فراهم می‌کند. سرمایه‌گذاری پیشین انویدیا در شرکت مارول نیز در همین راستا تعریف شده بود.

برودکام در رتبه دوم با جهش ۱۱۲ درصدی

شرکت برودکام جایگاه دوم را به خود اختصاص داده است. درآمد این شرکت با افزایش ۱۱۲ درصدی به بیش از ۱۸٫۸۹ میلیارد دلار رسید. بخش مهمی از این رشد مدیون عرضه نخستین تراشه‌های ASIC طراحی شده برای دو مشتری بزرگ یعنی اوپن‌ای‌آی و گوگل است که در همین فصل وارد مرحله تجاری شد.

هم‌زمان، کسب‌وکار شبکه برودکام نیز همگام با گسترش تراشه‌های XPU رشد قابل توجهی را تجربه کرده است. به گفته ترندفورس، شش مشتری بزرگ تراشه‌های سفارشی این شرکت، از جمله آنتروپیک و اوپن‌ای‌آی، همچنان موتور محرک تقاضا برای محصولات XPU باقی خواهند ماند و چشم‌انداز رشد برودکام را مثبت نگه داشته‌اند.

داخل خبر (468x60)

ستاره این فصل: صعود AMD به رتبه سوم

مهم‌ترین جابه‌جایی جدول اما به نام ای‌ام‌دی رقم خورد. این شرکت با عبور از کوالکام به رتبه سوم صعود کرد و درآمد فصل دوم ۲۰۲۶ خود را به فراتر از ۱۱٫۵۳ میلیارد دلار رساند. عامل اصلی این موفقیت، تغییر پارادایم هوش مصنوعی و بازگشت اهمیت راهبردی پردازنده‌های مرکزی عنوان شده است.

رشد هوش مصنوعی عامل‌محور که به پردازش‌های پیچیده و هماهنگی میان شتاب‌دهنده‌ها نیاز دارد، به سود سبد محصولات AMD تمام شده است. درآمد حاصل از پردازنده‌های دیتاسنتری این شرکت برای پنجمین فصل متوالی رکورد جدیدی را ثبت کرد. علاوه بر این، AMD موفق شد سهم بیشتری از بازار سرورهای مبتنی بر معماری x86 را از رقیب دیرینه خود اینتل بگیرد؛ موضوعی که جایگاه آن را در زیرساخت‌های ابری و مراکز داده بیش از پیش مستحکم کرده است.

کوالکام قربانی رکود بازار موبایل؛ سقوط به رتبه چهارم

در مقابل، کوالکام که سال‌ها یکی از سه ضلع اصلی بازار فب‌لس بود، به رتبه چهارم سقوط کرد. درآمد این شرکت در فصل مورد بررسی به بیش از ۸٫۵ میلیارد دلار رسید، اما چالش‌های مداوم در بخش تراشه‌های گوشی هوشمند ترمز رشد آن را کشید.

کاهش سهم مودم‌های کوالکام در نسل جدید گوشی‌های آیفون اپل، فشار مضاعفی بر کسب‌وکار موبایلی این شرکت وارد کرده است. با این حال، نکته امیدوارکننده برای کوالکام، عملکرد درخشان بخش خودرویی آن است. این بخش برای بیست‌وسومین فصل متوالی رشد دورقمی سالانه را ثبت کرد و توانست بخشی از افت درآمد حوزه موبایل را جبران کند، اما برای حفظ جایگاه در جمع سه شرکت برتر کافی نبود.

پیام روشن بازار: دوران حکمرانی صرف GPU به پایان رسید

فهرست جدید ترندفورس پیامی بسیار واضح برای صنعت نیمه‌هادی دارد: وزن و ارزش بازار دیگر فقط با قدرت در پردازنده‌های گرافیکی سنجیده نمی‌شود. در اقتصاد جدید شرکت‌های فب‌لس، پردازنده‌های مرکزی بار دیگر به مرکز توجه بازگشته‌اند، تراشه‌های ارتباطی و اینترکانکت به یک زیرساخت حیاتی تبدیل شده‌اند و تراشه‌های سفارشی به یکی از اصلی‌ترین مسیرهای رشد بدل شده‌اند.

این تحول نشان می‌دهد که رقابت آینده تراشه‌ها، رقابتی چندجانبه و مبتنی بر تنوع سبد محصول خواهد بود؛ جایی که شرکت‌هایی مانند AMD با اتکا به قدرت CPU و حضور متوازن در دیتاسنتر، می‌توانند معادلات را به نفع خود تغییر دهند.