افزایش چشمگیر هزینههای درمانهای پیشرفته سرطان در آمریکا، موج تازهای از گردشگری پزشکی را به راه انداخته است؛ موجی که این بار مقصد آن شانگهای چین است. به گزارش والاستریت ژورنال، بیماران آمریکایی مبتلا به برخی سرطانهای خون که به درمانهای رایج پاسخ ندادهاند، برای دسترسی به روش نوین CAR-T راهی چین میشوند؛ درمانی که اگرچه در آمریکا ابداع شد، اما اکنون در چین با مقیاسی صنعتی، سرعتی بیشتر و قیمتی بهمراتب کمتر عرضه میشود.
CAR-T چیست و چرا مهم است؟
درمان CAR-T یا «سلول T گیرنده آنتیژن کایمریک» نوعی ایمنیدرمانی کاملاً شخصیسازیشده است. در این روش، گلبولهای سفید نوع T از خون خود بیمار جدا میشوند، در آزمایشگاه با مهندسی ژنتیک مجهز به گیرندهای ویژه برای شناسایی پروتئین خاص روی سلولهای سرطانی میشوند و سپس به بدن بیمار بازگردانده میشوند تا سلولهای سرطانی را هدف بگیرند و نابود کنند.
این روش بهطور عمده برای درمان برخی سرطانهای خون مانند انواع خاصی از لوسمی و لنفوم به کار میرود و معمولاً زمانی توصیه میشود که شیمیدرمانی و سایر درمانهای استاندارد نتیجهبخش نبودهاند. با وجود پیچیدگی فنی بالا، CAR-T در سالهای اخیر به یکی از امیدبخشترین گزینهها برای بیمارانی تبدیل شده است که گزینههای محدودی پیش رو دارند.
چرا بیماران آمریکایی به چین میروند؟ هزینه و زمان
مهمترین عامل جذب بیماران به چین، شکاف بزرگ هزینه و زمان آمادهسازی درمان است. به گفته سایرا احمد، مدیر برنامه CAR-T در مرکز سرطان امدی اندرسون دانشگاه تگزاس، هزینه این درمان در چین حدود ۱۵۰ تا ۲۳۰ هزار دلار برآورد میشود؛ رقمی بسیار بالا، اما در مقایسه با هزینه ۵۵۰ تا ۸۵۰ هزار دلاری همین درمان در آمریکا، بهمراتب کمتر است.
تفاوت دوم، سرعت است. در فرآیند CAR-T، پس از گرفتن سلولهای بیمار، مراحل مهندسی ژنتیک و تکثیر سلولها باید در آزمایشگاه انجام شود. این مرحله در آمریکا ممکن است بیش از سه هفته طول بکشد؛ زمانی حیاتی برای بیماری که سرطانش در حال پیشرفت است. اما برخی آزمایشگاههای پیشرفته اطراف شانگهای توانستهاند این چرخه را به چند روز کاهش دهند. نزدیکی مراکز تولید به بیمارستانها، ایجاد خطوط تولید متمرکز و افزایش ظرفیت آزمایشگاهی، از دلایل اصلی این سرعت است.
چین چگونه CAR-T را صنعتی کرد؟
به گفته کارشناسان، آنچه چین انجام داده، الگویی آشنا در دیگر صنایع این کشور است: تبدیل یک فناوری پیچیده و گران به فرآیندی صنعتی، مقیاسپذیر و ارزانتر. بخش زیستفناوری چین با سرمایهگذاری گسترده، راهاندازی مراکز تخصصی و استانداردسازی تولید، توانسته است گلوگاههای تولید CAR-T را برطرف کند؛ گلوگاههایی که در آمریکا به دلیل ناتوانی یا کممیلی شرکتهای بزرگ زیستفناوری برای کاهش هزینه و افزایش ظرفیت، همچنان پابرجاست.
نتیجه این رویکرد، کمبود عرضه در آمریکا و فراوانی نسبی دسترسی در چین بوده است. گزارش والاستریت ژورنال نشان میدهد که همین ظرفیتسازی باعث شده برخی پزشکان آمریکایی نیز به بیمارانی که گزینههای درمانی محدودی دارند، پیشنهاد دهند امکان دریافت درمان در چین را بررسی کنند؛ پیشنهادی که تا چند سال پیش کمتر شنیده میشد.
این روند در ادامه پدیدهای قدیمیتر قرار میگیرد: گردشگری پزشکی از آمریکا به کشورهای دیگر به دلیل هزینههای بالا و مشکلات نظام سلامت. در دهههای گذشته مقاصدی مانند کوبا، مکزیک، کاستاریکا، کانادا، ترکیه و تایلند میزبان بیماران آمریکایی بودهاند و اکنون شانگهای نیز به سرعت به این فهرست افزوده شده است.
محدودیتها و هشدارهای پزشکی
با وجود جذابیت هزینه و سرعت، متخصصان تاکید میکنند که CAR-T درمان همه سرطانها نیست و حتی برای واجدان شرایط نیز همیشه با موفقیت کامل همراه نیست. این روش میتواند عوارض جانبی جدی به همراه داشته باشد؛ از جمله واکنشهای شدید سیستم ایمنی، سندرم آزادسازی سیتوکین و عوارض عصبی که نیاز به مراقبتهای تخصصی و پیگیری طولانیمدت دارد.
به همین دلیل، بیمارانی که این مسیر را انتخاب میکنند، باید علاوه بر هزینه سفر و درمان، برنامه دقیقی برای مراقبتهای پس از بازگشت، دسترسی به پزشک متخصص و مدیریت عوارض احتمالی داشته باشند. همچنین کیفیت و استاندارد مراکز مختلف در چین یکسان نیست و انتخاب مرکز معتبر، نقش تعیینکنندهای در نتیجه درمان دارد.
پیام بزرگتر برای آینده پزشکی پیشرفته
ماجرای مهاجرت بیماران CAR-T به چین، فراتر از یک خبر پزشکی، نشانهای از یک واقعیت مهم در پزشکی آینده است: در فناوریهای پیشرفته، صرف ابداع اولیه کافی نیست. توانایی تولید انبوه، کاهش هزینه و عرضه سریع و عادلانه، همانقدر اهمیت دارد که کشف علمی اولیه.
اگر آمریکا نتواند هزینه و زمان تولید درمانهایی مانند CAR-T را کاهش دهد، شکاف دسترسی عمیقتر خواهد شد و بیماران بیشتری ناچار به جستجوی گزینههای خارج از کشور خواهند بود. در مقابل، تجربه چین نشان میدهد که صنعتیسازی هوشمند زیستفناوری میتواند دسترسی به درمانهای نجاتبخش را متحول کند؛ البته به شرط حفظ کیفیت، ایمنی و نظارت دقیق پزشکی.
دیدگاهها (0)
هنوز دیدگاهی ثبت نشده است.