بازار لاستیک خودرو در ماههای اخیر وارد مرحلهای متفاوت از بحران شده است. برخلاف سالهای گذشته که کمبود عرضه و صفهای طولانی برای خرید تایر دولتی مهمترین چالش این حوزه بود، امروز مشکل اصلی در سمت تقاضا قرار دارد. کاهش توان مالی خانوارها باعث شده بسیاری از مالکان خودرو تعویض لاستیکهای فرسوده خود را به تعویق بیندازند، حتی اگر تایر با قیمت مصوب در بازار موجود باشد.
رکود از جنس تقاضا، نه کمبود عرضه
محمدرضا آلسارا، رئیس اتحادیه فروشندگان لاستیک، روغن و پنچرگیران تهران در تشریح آخرین وضعیت این بازار تأکید کرده است که زنجیره تأمین تایر در شرایطی پایدار قرار دارد و هیچ کمبود فیزیکی در بازار دیده نمیشود. به گفته او، تمامی واحدهای صنفی امکان تأمین اقلام مورد نیاز خود را دارند و کارخانهها و تولیدکنندگان داخلی نیز به طور مستمر به تولید و عرضه محصولات ادامه میدهند.
آلسارا تصریح کرده است که رکود فعلی به هیچ وجه به معنای نایاب شدن لاستیک نیست و فراوانی کالا در انبارها و مغازهها کاملاً مشهود است. با این حال همین فراوانی نتوانسته رونقی در معاملات ایجاد کند، چراکه مشتریان توان مالی لازم برای خرید را ندارند.
گرانی هزینههای زندگی و عقب افتادن خرید تایر
به گفته رئیس اتحادیه، افزایش هزینههای روزمره زندگی و فشار معیشتی بر خانوادهها موجب شده خرید لاستیک نو به یکی از آخرین اولویتهای هزینهای تبدیل شود. بسیاری از رانندگان ترجیح میدهند تا حد امکان با همان لاستیکهای کارکرده تردد کنند، حتی اگر آج تایرها صاف شده و ایمنی خودرو به شدت کاهش یافته باشد.
نکته قابل توجه این است که حتی اختلاف قیمت میان نرخ دولتی و بازار آزاد نیز انگیزهای برای خرید ایجاد نکرده است. آلسارا میگوید در شرایط کنونی برخی فروشگاهها حتی برای فروش تایر با نرخ مصوب دولتی نیز مشتری پیدا نمیکنند؛ پدیدهای که در سالهای گذشته کمتر سابقه داشته است.
قیمتگذاری زیر سایه هزینههای تولید و نوسان ارز
در سوی دیگر، موضوع قیمت تمامشده تایر همچنان محل بحث است. رئیس اتحادیه فروشندگان لاستیک تأکید دارد که نمیتوان بدون در نظر گرفتن هزینههای تولید درباره گرانی یا ارزانی تایر قضاوت کرد. قیمت لاستیکهای وارداتی به طور مستقیم از نرخ ارز تأثیر میپذیرد و در لاستیکهای تولید داخل نیز رشد قیمت مواد اولیه، بهویژه کائوچو، به همراه افزایش هزینههای انرژی، دستمزد و حملونقل، بر قیمت نهایی اثرگذار است.
از همین رو، هرگونه تصمیمگیری برای قیمتگذاری باید با توجه به واقعیتهای اقتصادی کارخانهها انجام شود. تولیدکنندگان داخلی با وجود ادامه تولید، با افزایش هزینههای ثابت و متغیر روبرو هستند و همین موضوع حاشیه سود و توان عرضه با قیمت پایین را محدود میکند.
خطر تعویق تعویض لاستیکهای فرسوده
کارشناسان هشدار میدهند به تعویق انداختن خرید لاستیک نو تنها یک تصمیم اقتصادی نیست، بلکه پیامدهای ایمنی جدی به همراه دارد. تردد با لاستیکهای صاف و فرسوده، بهویژه در جادههای بینشهری و در شرایط بارندگی، فاصله ترمز را افزایش داده و احتمال ترکیدگی لاستیک و واژگونی خودرو را بالا میبرد.
در ماههای اخیر که هزینه خدماتی مانند پنچرگیری نیز با رشد قابل توجهی روبرو شده و به گفته برخی فعالان صنفی به ۵۰۰ تا ۸۰۰ هزار تومان رسیده است، بسیاری از رانندگان حتی برای تعمیرات جزئی نیز با تردید عمل میکنند که این موضوع ریسک حوادث رانندگی را دوچندان میکند.
آینده بازار در گرو قدرت خرید مردم
وضعیت کنونی بازار لاستیک تصویر متناقضی را نشان میدهد: کالا به وفور در مغازهها موجود است اما خریداری وجود ندارد. این شرایط ثابت میکند که صرف عرضه بیشتر یا حتی تثبیت قیمتی به تنهایی نمیتواند رکود را بشکند.
به باور فعالان صنفی، خروج از این رکود بیش از هر چیز به بهبود توان مالی خانوارها، کنترل هزینههای تولید و اتخاذ سیاستهای منطقی و پایدار در قیمتگذاری وابسته است. تا زمانی که قدرت خرید احیا نشود و هزینههای تولید مدیریت نگردد، بازار لاستیک همچنان در حالت انتظار و کمتحرکی باقی خواهد ماند و تعویق خرید تایر، بهعنوان یک کالای ایمنی و ضروری، میتواند تبعات گستردهتری برای ایمنی جادهها به همراه داشته باشد.
دیدگاهها (0)
هنوز دیدگاهی ثبت نشده است.