ربات‌هایی که تا چند سال پیش فقط در غرفه‌های نمایشگاهی دیده می‌شدند، حالا به بخشی از تجربه واقعی حضور در هتل‌ها و رستوران‌های چین تبدیل شده‌اند. دستگاه‌های خدماتی چینی با سینی‌ها و محفظه‌های مخصوص خود، آرام و بی‌وقفه در راهروها و میان میزها حرکت می‌کنند، سفارش‌ها را جابه‌جا می‌کنند و حتی به اتاق مهمانان سر می‌زنند. این تحول نشان می‌دهد که صنعت رباتیک خدماتی در چین از مرحله آزمایشی عبور کرده و وارد فاز بهره‌برداری گسترده شده است.

از ویترین نمایشگاه تا سالن رستوران

اگر ویدیوهایی از ربات‌های چهارچرخ و خوش‌رنگ را دیده‌اید که با دقت از کنار صندلی‌ها عبور می‌کنند و غذای داغ را روی سینی به میز مشتری می‌رسانند، به احتمال زیاد با یکی از محصولات شرکت‌های چینی فعال در این حوزه روبه‌رو بوده‌اید. این ربات‌ها دیگر صرفا برای جلب توجه بازدیدکنندگان طراحی نشده‌اند، بلکه به عنوان نیروی کمکی در محیط‌های شلوغ تجاری به کار گرفته می‌شوند.

در هتل‌ها، رستوران‌ها و مراکز تجاری چین، این ربات‌ها به طور روزمره وظایفی را انجام می‌دهند که پیش از این کاملاً انسانی بود. حضور آن‌ها به‌ویژه در ساعت‌های شلوغی که سرعت و دقت در جابه‌جایی سفارش‌ها اهمیت حیاتی دارد، پررنگ‌تر می‌شود.

بازیگران اصلی؛ KEENON و PUDU Robotics

دو نام در بازار ربات‌های خدماتی چین بیش از بقیه شنیده می‌شود: KEENON و PUDU Robotics. هر دو شرکت در سال‌های اخیر تمرکز خود را به طور کامل بر توسعه ربات‌هایی گذاشته‌اند که برای محیط‌های خدماتی بهینه شده‌اند؛ ربات‌هایی که قرار است کارهای تکراری، خسته‌کننده و زمان‌بر را بر عهده بگیرند.

این شرکت‌ها ربات‌هایی با طراحی متفاوت برای کاربردهای مختلف عرضه کرده‌اند؛ از مدل‌های سینی‌دار برای حمل غذا گرفته تا مدل‌های کابین‌دار برای تحویل بسته‌ها و وسایل به اتاق هتل. به گفته KEENON، محصولات این شرکت اکنون در بیش از ۷۰ کشور و بیش از ۶۰۰ شهر جهان به کار گرفته شده‌اند و دامنه فعالیت آن‌ها فقط به چین محدود نمی‌ماند. هتل‌ها، رستوران‌های زنجیره‌ای و مجتمع‌های تجاری بزرگ از جمله مشتریان اصلی این ربات‌ها هستند.

این ربات‌ها دقیقا چه کار می‌کنند؟

قابلیت‌های ربات‌های خدماتی چینی فراتر از یک حمل‌کننده ساده است. آن‌ها برای تعامل با محیط انسانی و زیرساخت‌های هوشمند ساختمان طراحی شده‌اند:

داخل خبر (468x60)
  • تحویل سفارش از آشپزخانه به میز: ربات سفارش آماده‌شده را دریافت کرده و با مسیریابی خودکار و پرهیز از برخورد با موانع و افراد، آن را به میز دقیق مشتری می‌رساند.
  • جمع‌آوری ظروف استفاده‌شده: پس از پایان غذا، ربات‌ها ظروف را جمع‌آوری کرده و به بخش شست‌وشو بازمی‌گردانند تا چرخه خدمات سریع‌تر شود.
  • خدمات‌رسانی در هتل: در هتل‌ها، این ربات‌ها می‌توانند غذا، نوشیدنی، حوله یا سایر وسایل درخواستی مهمان را مستقیما به درب اتاق تحویل دهند.
  • یکپارچگی با آسانسور و ساختمان هوشمند: برخی مدل‌های پیشرفته‌تر قابلیت اتصال به سیستم مدیریت ساختمان و آسانسور را دارند؛ به این معنا که می‌توانند به طور مستقل بین طبقات جابه‌جا شوند، درب آسانسور را فراخوانی کنند و بدون نیاز به همراهی کارکنان، ماموریت خود را کامل کنند.

این سطح از خودمختاری باعث می‌شود ربات بتواند ساعت‌ها بدون خستگی و با دقت بالا در محیط شلوغ حرکت کند؛ کاری که برای نیروی انسانی فرسایشی و زمان‌بر است.

همکار انسان، نه جایگزین کامل

نکته مهمی که سازندگان و بهره‌برداران این ربات‌ها بر آن تاکید می‌کنند، این است که هدف اصلی، حذف نیروی انسانی نیست بلکه آزاد کردن زمان کارکنان برای کارهای باارزش‌تر است. ربات مسئولیت رفت‌وآمدهای مکرر بین آشپزخانه و سالن را بر عهده می‌گیرد، در حالی که نیروی انسانی می‌تواند روی آماده‌سازی باکیفیت غذا، خوشامدگویی گرم به مشتری و رسیدگی به نیازهای خاص مهمانان تمرکز کند.

در واقع، ترکیب انسان و ربات به افزایش بهره‌وری منجر می‌شود. در شرایطی که بسیاری از رستوران‌ها و هتل‌ها با کمبود نیروی کار و افزایش هزینه‌های عملیاتی روبه‌رو هستند، استفاده از این دستیاران هوشمند به یک راه‌حل اقتصادی و عملی تبدیل شده است. ربات‌ها خسته نمی‌شوند، نیاز به استراحت ندارند و می‌توانند در شیفت‌های طولانی با عملکردی یکنواخت کار کنند.

چرا چین به قطب ربات‌های خدماتی تبدیل شده است؟

چین امروز یکی از بزرگ‌ترین و پویاترین بازارهای ربات‌های خدماتی در جهان محسوب می‌شود. ترکیبی از عوامل باعث رشد سریع این صنعت در این کشور شده است: جمعیت بالا و تراکم زیاد مراکز خدماتی، هزینه‌های فزاینده نیروی کار، حمایت‌های دولتی از اتوماسیون و وجود زنجیره تامین قوی در حوزه سخت‌افزار و هوش مصنوعی.

شرکت‌های چینی علاوه بر تامین بازار داخلی، نگاه جدی به صادرات دارند. حضور در ۷۰ کشور نشان می‌دهد که مدل کسب‌وکار آن‌ها مبتنی بر مقیاس‌پذیری جهانی است. رستوران‌های فست‌فود، هتل‌های زنجیره‌ای بین‌المللی و حتی بیمارستان‌ها در کشورهای مختلف در حال آزمایش و استقرار این ربات‌ها هستند.

به نظر می‌رسد آینده خدمات مهمان‌نوازی، ترکیبی از گرمای انسانی و دقت ماشینی خواهد بود؛ جایی که ربات‌های خدماتی، کارهای تکراری را بی‌صدا انجام می‌دهند تا انسان‌ها فرصت بیشتری برای خلق تجربه‌ای بهتر برای مشتری داشته باشند.