انویدیا وارد مرحله‌ای شده که تقاضا برای تراشه‌های هوش مصنوعی به‌مراتب از توان عرضه پیشی گرفته است. اظهارات اخیر جنسن هوانگ، مدیرعامل این شرکت، در کنار آمار درخشان درآمد فصلی، نشان می‌دهد که بازار هوش مصنوعی همچنان با سرعت خیره‌کننده در حال رشد است و بزرگ‌ترین چالش پیش رو نه کمبود مشتری، بلکه کمبود ظرفیت تولید است.

جهش ۱۰۶ درصدی درآمد و رکوردشکنی بخش دیتاسنتر

بر اساس گزارش مالی سه‌ماهه اخیر، انویدیا موفق به ثبت درآمد ۹۶٫۲۲ میلیارد دلار شده است؛ رقمی که نسبت به دوره مشابه سال گذشته ۱۰۶ درصد رشد را نشان می‌دهد. بخش عمده این رشد انفجاری از کسب‌وکار دیتاسنتر تأمین شده است.

واحد دیتاسنتر انویدیا به‌تنهایی ۸۹ میلیارد دلار درآمد ایجاد کرده که رشد سالانه ۱۱۷ درصدی را به ثبت رسانده است. این بخش عملاً موتور اصلی درآمدزایی شرکت محسوب می‌شود و تراشه‌های شتاب‌دهنده هوش مصنوعی، ستون فقرات خوشه‌های محاسباتی و مدل‌های بزرگ زبانی را تشکیل می‌دهند.

انویدیا برای فصل جاری نیز چشم‌اندازی صعودی ترسیم کرده و درآمدی در حدود ۱۰۸ میلیارد دلار با نوسان ۲ درصدی را پیش‌بینی کرده است. در مقیاس سالانه نیز این شرکت برآورد می‌کند در سال مالی ۲۰۲۸ که در ژانویه ۲۰۲۸ به پایان می‌رسد، رشد حدود ۷۰ درصدی را تجربه کند.

تقاضایی که می‌تواند دو برابر شود

جنسن هوانگ در کنفرانس مالی مربوط به سه‌ماهه دوم سال مالی ۲۰۲۷ به سرمایه‌گذاران گفت برآوردهای مبتنی بر سفارش‌ها و درخواست‌های مشتریان نشان می‌دهد فروش تراشه‌ها در سال آینده پتانسیل دو برابر شدن را دارد.

با این حال، او تأکید کرد زنجیره تأمین فعلی ظرفیت پاسخ‌گویی کامل به این حجم از تقاضا را ندارد. به بیان دیگر، حتی اگر مشتریان آماده خرید باشند، محدودیت‌های تولید و تأمین قطعات مانع تحویل به‌موقع خواهد شد.

نکته قابل توجه، تغییر ترکیب مشتریان انویدیا است. در گذشته، بخش بزرگی از تقاضا از سوی سه غول ابری یعنی آمازون، مایکروسافت و گوگل تأمین می‌شد، اما اکنون دایره خریداران به‌طور چشمگیری گسترده‌تر شده است:

  • استارتاپ‌های نوظهور فعال در حوزه هوش مصنوعی مولد
  • پروژه‌های هوش مصنوعی حاکمیتی که دولت‌ها برای استقلال فناورانه دنبال می‌کنند
  • مشتریان سازمانی از صنایع مالی، پزشکی، خودروسازی و انرژی

این تنوع، تقاضا را پایدارتر و کمتر وابسته به یک گروه خاص کرده است. نمونه عینی این روند، توافق اخیر انویدیا با واحد خدمات وب آمازون (AWS) برای استقرار ۲ میلیون تراشه گرافیکی اضافی در بازه ۲۰۲۷ تا ۲۰۲۸ است؛ قراردادی که نشان می‌دهد تقاضا نه مقطعی و نظری، بلکه در قالب سفارش‌های بلندمدت و چندساله ثبت می‌شود.

داخل خبر (468x60)

گلوگاه اصلی: کمبود حافظه HBM تا پایان ۲۰۲۸

در حالی که تقاضا رکورد می‌شکند، سمت عرضه با یک گلوگاه جدی مواجه است. کولت کرس، مدیر مالی انویدیا، به‌صراحت اعلام کرده که محدودیت‌های عرضه به‌ویژه در حوزه حافظه‌های با پهنای باند بالا (HBM) تا پایان سال مالی ۲۰۲۸ ادامه خواهد داشت.

حافظه HBM یکی از اجزای کلیدی و گران‌قیمت در سامانه‌های پیشرفته انویدیا مانند H100، H200 و نسل بعدی Blackwell محسوب می‌شود. این حافظه‌ها پهنای باند بسیار بالایی برای تغذیه شتاب‌دهنده‌های هوش مصنوعی فراهم می‌کنند و بدون آن‌ها، امکان ساخت سامانه‌های کامل وجود ندارد.

انویدیا برای تأمین ماژول‌های HBM به شرکای اصلی خود یعنی اس‌کی هاینیکس (SK Hynix) و سامسونگ وابسته است. هرگاه تقاضا از ظرفیت تولید این دو شرکت فراتر رود، سه پیامد مستقیم ایجاد می‌شود:

  • افزایش قیمت حافظه و فشار بر حاشیه سود انویدیا
  • کاهش تعداد سامانه‌های کاملی که می‌توان به مشتری تحویل داد
  • طولانی‌تر شدن زمان انتظار برای مشتریان در صف خرید

این کمبود در شرایطی رخ می‌دهد که رقبایی مانند AMD و اینتل نیز به دنبال افزایش سهم خود از بازار تراشه‌های هوش مصنوعی هستند، اما تمرکز اصلی سرمایه‌گذاری‌ها همچنان بر اکوسیستم نرم‌افزاری CUDA و پلتفرم جامع انویدیا باقی مانده است.

موج چند تریلیون دلاری سرمایه‌گذاری در زیرساخت هوش مصنوعی

پیش‌بینی‌های کلان نشان می‌دهد سرمایه‌گذاری جهانی در زیرساخت‌های هوش مصنوعی تا پایان دهه جاری به سطحی چند تریلیون دلاری خواهد رسید. از ساخت دیتاسنترهای عظیم و نیروگاه‌های اختصاصی برق گرفته تا توسعه مدل‌های زبانی بزرگ با صدها میلیارد پارامتر، همه به تراشه‌های پرقدرت نیاز دارند و انویدیا در مرکز این موج قرار گرفته است.

تحلیلگران معتقدند حتی اگر محدودیت HBM تا ۲۰۲۸ ادامه یابد، جایگاه انویدیا به‌عنوان تأمین‌کننده اصلی شتاب‌دهنده‌ها متزلزل نخواهد شد، زیرا تقاضای انباشته و قراردادهای بلندمدت، فروش آینده را تا حد زیادی تضمین کرده‌اند. چالش اصلی شرکت در دو سال آینده، مدیریت تخصیص ظرفیت، حفظ حاشیه سود و جلوگیری از مهاجرت مشتریان کم‌حوصله به گزینه‌های جایگزین خواهد بود.

در مجموع، تصویر کنونی انویدیا تصویری از یک شرکت با رشد خیره‌کننده اما گرفتار در موفقیت خود است؛ شرکتی که محصولش بیش از توان تولیدش خواهان دارد و باید میان افزایش ظرفیت، کنترل قیمت و حفظ کیفیت، تعادل دشواری برقرار کند.