شرکت مخابراتی ایتالیایی فست‌وب (Fastweb) با همکاری اسپیس‌ایکس نخستین آزمایش موفق تماس ویدیویی ماهواره‌ای مستقیم با یک گوشی هوشمند معمولی را در ایتالیا به سرانجام رساند. این آزمایش که روز ۲۶ شهریور ۱۴۰۵ در کوهستان‌های آپنین منطقه اومبریا در مرکز ایتالیا انجام شد، نقطه عطفی در توسعه فناوری Direct to Cell استارلینک در اروپا به شمار می‌رود.

برخلاف تماس‌های ماهواره‌ای سنتی که به گوشی‌های خاص یا تجهیزات جانبی نیاز دارند، در این آزمایش از یک گوشی عادی و بدون هیچ سخت‌افزار اضافه‌ای استفاده شد. به گفته فست‌وب، کیفیت تماس ویدیویی برقرارشده تفاوتی با یک تماس معمولی نداشت، با این تفاوت که سیگنال به‌جای دکل‌های زمینی، از طریق شبکه ماهواره‌ای استارلینک در مدار پایین زمین منتقل می‌شد.

تماس از دل کوهستان؛ بدون پوشش زمینی

محل انجام آزمایش به‌صورت عامدانه در منطقه‌ای کوهستانی و خارج از پوشش شبکه‌های 4G و 5G زمینی انتخاب شده بود. جایی که ایجاد دکل مخابراتی به‌دلیل شرایط جغرافیایی، دشوار و پرهزینه است. تیم فنی فست‌وب در فضای باز و با دید مستقیم به آسمان، یک تماس ویدیویی را از طریق سرویس Starlink Mobile برقرار کرد که با موفقیت و بدون قطعی انجام شد.

استارلینک نیز با انتشار پیامی در شبکه اجتماعی ایکس این دستاورد را تأیید کرد و نوشت: «در مرکز ایتالیا، FASTWEB اولین تماس ویدیویی خود را با Starlink Mobile با موفقیت آزمایش کرد؛ سرویسی مجهز به آنتن‌های ماهواره‌ای پیشرفته که مانند دکل‌های مخابراتی در فضا عمل می‌کنند. این سرویس مسیر را برای متصل نگه‌داشتن مشتریان در مناطقی که پوشش زمینی در دسترس نیست، هموار خواهد کرد.»

فناوری Direct to Cell چگونه کار می‌کند؟

فناوری Direct to Cell نسل جدیدی از ارتباطات ماهواره‌ای است که ماهواره‌های استارلینک را به دکل‌های مخابراتی شناور در فضا تبدیل می‌کند. در این معماری، هر ماهواره به یک ایستگاه پایه فضایی مجهز است که می‌تواند مستقیماً با مودم 4G LTE استاندارد موجود در گوشی‌های هوشمند ارتباط برقرار کند.

به این ترتیب، زمانی که کاربر از محدوده پوشش شبکه زمینی خارج می‌شود، در صورت قرار داشتن در فضای باز و داشتن دید کافی به آسمان، گوشی به‌صورت خودکار به نزدیک‌ترین ماهواره استارلینک متصل می‌شود. این اتصال بدون نیاز به دیش، آنتن خارجی یا تغییر در سخت‌افزار گوشی انجام می‌شود و نسل فعلی ماهواره‌های Direct to Cell در ارتفاع حدود ۳۶۰ کیلومتری زمین مستقر هستند.

مزیت اصلی این فناوری، پر کردن شکاف پوشش مخابراتی است. مناطقی مانند جاده‌های کوهستانی، روستاهای دورافتاده، مناطق دریایی و بیابانی که تاکنون نقاط کور ارتباطی محسوب می‌شدند، می‌توانند برای اولین‌بار به شبکه متصل شوند.

داخل خبر (468x60)

چه قابلیت‌هایی فعال است و چه چیزی فعلاً ممکن نیست؟

بر اساس اعلام فست‌وب، سرویس Starlink Mobile هنوز به مرحله تجاری نرسیده و در فاز آزمایشی قرار دارد. با این حال، نتایج اولیه امیدوارکننده بوده است. در حال حاضر امکانات زیر در این شبکه آزمایشی فعال است:

  • ارسال و دریافت پیامک (SMS) از طریق ماهواره
  • استفاده از برخی اپلیکیشن‌های پیام‌رسان و مسیریابی در حالت ماهواره‌ای
  • برقراری تماس صوتی و تصویری از طریق اپلیکیشن‌های سازگار مانند واتساپ، مسنجر و ایکس
  • استفاده از سرویس‌هایی مانند گوگل مپس برای مسیریابی در مناطق فاقد پوشش

در مقابل، دو محدودیت مهم همچنان پابرجاست. نخست اینکه تماس تلفنی سنتی از طریق شماره موبایل هنوز از طریق این شبکه ماهواره‌ای پشتیبانی نمی‌شود و تماس‌ها صرفاً از بستر اینترنت و اپلیکیشن‌ها برقرار می‌شوند. دوم، قابلیت تماس اضطراری نیز فعلاً فعال نیست؛ موضوعی که برای مناطق دورافتاده اهمیت حیاتی دارد و فست‌وب اعلام کرده توسعه آن در دستور کار است.

همچنین برای برقراری اتصال، کاربر باید حتماً در فضای باز و با دید مستقیم به آسمان قرار داشته باشد. داخل ساختمان، تونل یا مناطق با پوشش متراکم جنگلی، اتصال ماهواره‌ای پایدار نخواهد بود.

هدف فست‌وب و استارلینک از پروژه Starlink Mobile در ایتالیا

همکاری فست‌وب و استارلینک فراتر از یک آزمایش فنی است. این پروژه بخشی از یک برنامه بلندمدت برای ایجاد پوشش سراسری در ایتالیا محسوب می‌شود؛ کشوری با جغرافیای کوهستانی و پراکندگی زیاد روستاها که پوشش کامل آن با شبکه زمینی چالش‌برانگیز است.

فست‌وب که یکی از بزرگ‌ترین اپراتورهای ثابت و همراه ایتالیا است، قصد دارد با ترکیب شبکه فیبر و موبایل زمینی خود با لایه ماهواره‌ای استارلینک، مفهومی به نام «پوشش پیوسته» را محقق کند. به این معنا که مشترک در هر نقطه از کشور، چه در مرکز شهر میلان و چه در ارتفاعات آپنین، بدون نگرانی از آنتن‌دهی، متصل باقی بماند.

این آزمایش در ایتالیا پس از آزمایش‌های مشابه استارلینک با اپراتور T-Mobile در ایالات متحده انجام می‌شود و نشان می‌دهد اسپیس‌ایکس به‌دنبال گسترش سریع فناوری Direct to Cell به بازارهای اروپایی است. اگر روند آزمایش‌ها طبق برنامه پیش برود، انتظار می‌رود نسخه تجاری این سرویس طی ماه‌های آینده به‌صورت محدود برای مشترکان فست‌وب عرضه شود، هرچند زمان دقیق و تعرفه آن هنوز اعلام نشده است.

موفقیت این تماس ویدیویی ثابت کرد که رؤیای ارتباط ماهواره‌ای بدون گوشی ماهواره‌ای، دیگر یک ایده آینده‌نگرانه نیست؛ بلکه فناوری‌ای است که همین حالا در کوهستان‌های ایتالیا کار می‌کند و می‌تواند آینده ارتباطات سیار در مناطق دورافتاده جهان را متحول کند.