تراشه جدید اپل برای نسل بعدی آیفون، معادلات قدرت پردازشی در دنیای موبایل را بر هم زده است. بر اساس نتایج منتشرشده از آزمون گیک‌بنچ ۷، تراشه A20 Pro که قرار است در آیفون ۱۸ پرو به کار گرفته شود، موفق شده رکورد بالاترین امتیاز تک‌هسته‌ای این بنچمارک را جابه‌جا کند و حتی پردازنده‌های پرچم‌دار دسکتاپ اینتل و AMD را پشت سر بگذارد.

این موفقیت حاصل ترکیب دو عامل کلیدی است: بهبودهای معماری هسته‌ها و افزایش چشمگیر فرکانس کاری تا نزدیکی ۵ گیگاهرتز، همراه با زیرسیستم حافظه کاملاً بازطراحی‌شده. هرچند پردازنده‌های دسکتاپ همچنان در پردازش‌های چندرشته‌ای به دلیل تعداد هسته بالاتر برتری دارند، اما A20 Pro حتی در آن بخش نیز از بسیاری از پردازنده‌های رایج لپ‌تاپی سریع‌تر ظاهر شده است.

بزرگ‌ترین جهش نسل‌به‌نسل در تاریخ تراشه‌های آیفون

بر اساس داده‌هایی که وب‌سایت تامزهاردور منتشر کرده، A20 Pro در گیک‌بنچ ۷ امتیاز ۴۰۰۶ در تک‌هسته‌ای و ۱۱ هزار و ۴۶۰ در چندهسته‌ای را کسب کرده است. این اعداد به معنای رشد ۲۳.۳ درصدی در عملکرد تک‌رشته‌ای و ۲۷.۱ درصدی در عملکرد چندهسته‌ای نسبت به A19 Pro است.

برای درک بزرگی این جهش، کافی است روند سال‌های اخیر را مرور کنیم:

  • A16 Bionic: امتیاز ۲۴۰۵ تک‌هسته‌ای / ۶۶۰۰ چندهسته‌ای
  • A17 Pro: امتیاز ۲۶۴۱ (رشد ۹.۸٪) / ۷۰۵۰ (رشد ۶.۸٪)
  • A18 Pro: امتیاز ۳۰۸۲ (رشد ۱۶.۷٪) / ۸۱۸۵ (رشد ۱۶.۱٪)
  • A19 Pro: امتیاز ۳۲۴۹ (رشد ۵.۴٪) / ۹۰۱۶ (رشد ۱۰.۲٪)
  • A20 Pro: امتیاز ۴۰۰۶ (رشد ۲۳.۳٪) / ۱۱۴۶۰ (رشد ۲۷.۱٪)

به این ترتیب A20 Pro بزرگ‌ترین جهش را در چند سال اخیر ثبت کرده و در حال حاضر قدرتمندترین پردازنده موبایلی جهان محسوب می‌شود. البته تحلیل دقیق‌تر نشان می‌دهد اگر امتیاز تک‌هسته‌ای را بر فرکانس هسته قدرتمند تقسیم کنیم، سهم بهبود معماری حدود ۶ درصد بوده است (۸۱۲.۶ امتیاز به‌ازای هر گیگاهرتز در A20 Pro در برابر ۷۶۲.۷ در A19 Pro) و بخش عمده جهش مدیون افزایش فرکانس از ۴.۲۶ به ۴.۹۳ گیگاهرتز است.

گفتنی است این نتایج مربوط به نمونه‌های اولیه بنچمارک است و لزوماً بازتاب دقیق عملکرد نهایی محصول تجاری نخواهد بود، بنابراین باید با احتیاط به آن نگاه کرد.

فاصله چشمگیر با پرچم‌داران اندروید

در مقایسه با رقبای اندرویدی، برتری A20 Pro خیره‌کننده است. این تراشه ۶ هسته‌ای (۲ هسته قدرتمند + ۴ هسته کم‌مصرف) در آزمون تک‌هسته‌ای بین ۳۱.۵ تا ۳۳.۷ درصد از نزدیک‌ترین رقبایش یعنی Snapdragon 8 Elite Gen 5 کوالکام (امتیاز ۳۰۴۷) و Xring O3 شیائومی (امتیاز ۲۹۹۶) سریع‌تر است. جالب اینکه عملکرد این دو تراشه تقریباً در حد A18 Pro باقی مانده است.

در بخش چندهسته‌ای نیز با وجود داشتن دو هسته کمتر، A20 Pro حدود ۱۲.۲ درصد از تراشه ۸ هسته‌ای کوالکام جلو می‌زند و عملکردی هم‌سطح با تراشه ۱۰ هسته‌ای Xring O3 ارائه می‌دهد.

  • در برابر Exynos 2600 سامسونگ: برتری ۴۸.۷ درصدی تک‌هسته‌ای و ۸.۳ درصدی چندهسته‌ای
  • در برابر Dimensity 9400 مدیاتک: برتری ۷۶.۲ درصدی تک‌هسته‌ای و ۴۸ درصدی چندهسته‌ای
  • در برابر Tensor G5 گوگل: برتری ۹۹.۲ درصدی تک‌هسته‌ای و ۹۵.۶ درصدی چندهسته‌ای؛ تقریباً دو برابر قدرت
  • در برابر Kirin 9050 Pro هواوی: برتری ۲۸۹.۷ درصدی تک‌هسته‌ای و ۱۳۹ درصدی چندهسته‌ای

نکته مهم اینکه Snapdragon 8 Elite Gen 5 تراشه سال گذشته کوالکام است و این شرکت قرار است چهار روز دیگر در رویداد Snapdragon Summit در ۲۲ سپتامبر از نسل جدید Snapdragon 8 Elite Gen 6 رونمایی کند؛ رقابتی که باید تا آن زمان برای قضاوت نهایی منتظر ماند.

داخل خبر (468x60)

عبور از غول‌های دسکتاپ در تک‌هسته‌ای

شاید شگفت‌انگیزترین بخش ماجرا، مقایسه با پردازنده‌های دسکتاپ باشد. A20 Pro در عملکرد تک‌رشته‌ای ۲۶ درصد از Ryzen 9 9950X3D شانزده‌هسته‌ای AMD (امتیاز ۳۱۸۲) و ۳۲.۵ درصد از Core i9-14900KS اینتل (امتیاز ۳۰۲۴) سریع‌تر است. این در حالی است که هر دو پردازنده دسکتاپ فرکانس بوستی تا ۵.۷۵ و ۶.۲ گیگاهرتز دارند و مصرف انرژی بسیار بالاتری دارند.

البته در آزمون چندهسته‌ای به دلیل تعداد هسته بسیار بیشتر، پردازنده‌های دسکتاپ همچنان جلو هستند، اما اینکه یک تراشه موبایلی ۶ هسته‌ای با توان چند وات بتواند در تک‌هسته‌ای پرچم‌داران ۲۵۰ واتی دسکتاپ را شکست دهد، نقطه عطفی در صنعت نیمه‌هادی محسوب می‌شود.

رقیبی جدی برای تراشه‌های لپ‌تاپ

A20 Pro حتی در دنیای لپ‌تاپ نیز حرف‌های زیادی برای گفتن دارد. این تراشه با دو «ابرهسته» Super Core دسکتاپ‌کلاس با فرکانس ۴.۹۳ گیگاهرتز و چهار هسته کم‌مصرف، به همراه رابط حافظه ۹۶ بیتی جدید که پهنای باند را ۵۰ درصد افزایش داده، توانسته است:

  • ۷.۱ درصد از Apple M5 (امتیاز ۳۷۳۹) در تک‌هسته‌ای سریع‌تر باشد، هرچند در چندهسته‌ای ۳۸.۶ درصد عقب می‌ماند
  • ۱۹.۵ درصد از Apple M4 (امتیاز ۳۳۵۱) جلو بزند (عقب‌ماندگی ۲۷.۵ درصدی در چندهسته‌ای)
  • ۴۲.۷ درصد از Apple M3 (امتیاز ۲۸۰۸) پیشی بگیرد و تنها ۵ درصد در چندهسته‌ای عقب باشد

در برابر نسل جدید پردازنده‌های ویندوزی نیز وضعیت مشابه است. تراشه اپل در تک‌هسته‌ای ۱۵.۹ درصد از Snapdragon X2 Elite Extreme و ۴۲.۸ درصد از Snapdragon X2 Elite معمولی سریع‌تر است. همچنین در برابر پردازنده‌های Panther Lake اینتل، برتری تک‌هسته‌ای به ۴۸.۷ درصد مقابل Core Ultra X9 388H پرچم‌دار می‌رسد. جالب اینکه A20 Pro حتی در چندهسته‌ای هم ۳.۲ درصد از Core Ultra 5 325 و ۶۴.۳ درصد از Core Ultra 5 332 کم‌مصرف اینتل جلوتر است، هرچند مقابل مدل ۱۶ هسته‌ای X9 با اختلاف ۳۶.۸ درصدی شکست می‌خورد.

معماری ۲ نانومتری و راز ابرهسته‌ها

قلب تپنده این جهش، لیتوگرافی ۲ نانومتری TSMC و معماری جدید هسته‌هاست. اپل برای نخستین بار به جای هسته‌های قدرتمند معمول، از دو ابرهسته همه‌منظوره در کلاس دسکتاپ استفاده کرده که می‌توانند نزدیک به ۵ گیگاهرتز به صورت پایدار فعالیت کنند. در کنار آن‌ها، چهار هسته کم‌مصرف برای کارهای پس‌زمینه قرار گرفته‌اند.

ارتقای رابط حافظه به ۹۶ بیت نیز نقش کلیدی داشته است. افزایش ۵۰ درصدی پهنای باند حافظه باعث شده تغذیه داده برای ابرهسته‌های پرسرعت بدون گلوگاه انجام شود و عملکرد در کارهای سنگین و بازی‌ها افت نکند. این ترکیب، A20 Pro را به گزینه‌ای ایده‌آل برای لپ‌تاپ‌های آینده نیز تبدیل می‌کند؛ موضوعی که شایعات درباره استفاده از مشتقات آن در مک‌بوک‌های اقتصادی را تقویت کرده است.

بنچمارک تا واقعیت چقدر فاصله است؟

با وجود اعداد خیره‌کننده، کارشناسان تأکید می‌کنند امتیاز گیک‌بنچ تنها یک وجه از عملکرد است. مصرف انرژی، پایداری عملکرد در استفاده طولانی‌مدت، مدیریت حرارت در بدنه باریک آیفون و بهینه‌سازی نرم‌افزاری، عواملی هستند که تجربه واقعی کاربر را تعیین می‌کنند. افزایش فرکانس به ۴.۹۳ گیگاهرتز می‌تواند چالش‌های حرارتی جدیدی ایجاد کند و اپل احتمالاً برای کنترل دما، از سیستم خنک‌کننده بازطراحی‌شده در آیفون ۱۸ پرو استفاده خواهد کرد.

با این حال، حتی با در نظر گرفتن این ملاحظات، ثبت امتیاز ۴۰۰۶ در گیک‌بنچ ۷ یک دستاورد تاریخی برای صنعت موبایل است و نشان می‌دهد فاصله میان پردازنده‌های موبایل و دسکتاپ بیش از هر زمان دیگری کم شده است. باید دید کوالکام با نسل ششم اسنپدراگون و مدیاتک با Dimensity 9500 چه پاسخی برای این رکوردشکنی خواهند داشت.