کره شمالی به طور رسمی تولید انبوه یک سامانه پرتابگر موشکی متحرک با شباهت چشمگیر به سامانه آمریکایی M142 HIMARS را آغاز کرده است. اقدامی که به باور ناظران، نشان‌دهنده گذار برنامه تسلیحاتی پیونگ‌یانگ از مرحله آزمایش‌های پراکنده به تولید صنعتی و استقرار عملیاتی است و می‌تواند معادلات امنیتی شبه‌جزیره کره و شرق آسیا را دستخوش تغییر کند.

بازدید سه‌روزه کیم جونگ اون و دستور تولید انبوه

به گزارش رسانه‌های دولتی کره شمالی در ۱۹ سپتامبر، کیم جونگ اون، رهبر این کشور، طی بازدیدی فشرده از کارخانه‌های صنایع دفاعی در بازه ۱۶ تا ۱۸ سپتامبر، روند ساخت پرتابگر جدید را از نزدیک بازرسی کرده است. او در این بازدید بر «بارگذاری قدرتمندترین نیروی استراتژیک» و «گسترش جهشی تولید» تاکید کرد و فرمان تولید انبوه این سامانه را صادر نمود.

این دستور در حالی صادر می‌شود که کره شمالی در سال‌های اخیر تمرکز خود را از توسعه موشک‌های بالستیک دوربرد، به سمت سامانه‌های تاکتیکی متحرک، دقیق و با قابلیت واکنش سریع معطوف کرده است. پرتابگر جدید دقیقا در همین چارچوب تعریف می‌شود؛ سامانه‌ای چرخ‌دار، با تحرک بالا و توان شلیک انواع مهمات هدایت‌شونده.

سامانه پرتابگر متحرک جدید کره شمالی مشابه HIMARS آمریکا

شباهت خیره‌کننده به M142 HIMARS آمریکا

تصاویر منتشر شده از این سامانه، یک خودروی تاکتیکی چرخ‌دار مجهز به مجموعه لوله‌های پرتاب مستطیلی‌شکل را نشان می‌دهد که از نظر طراحی ظاهری، آرایش لوله‌ها و ساختار شاسی، شباهت انکارناپذیری به سامانه آمریکایی M142 HIMARS دارد. هرچند جزئیات فنی رسمی از برد و دقت آن منتشر نشده، اما منابع کره‌ای آن را یک پرتابگر چندمنظوره برای شلیک راکت‌های هدایت‌شونده و موشک‌های کروز تاکتیکی معرفی کرده‌اند.

این سامانه نخستین بار در رژه نظامی سال ۲۰۲۳ در پیونگ‌یانگ به نمایش درآمد و در آن زمان بسیاری از تحلیلگران آن را یک ماکت تبلیغاتی تصور می‌کردند. با این حال، آزمایش روز ۲۶ مه ۲۰۲۶ نشان داد که این پروژه فراتر از یک نمایش نمادین است. در آن آزمایش، پرتابگر جدید با موفقیت یک موشک هدایت‌شونده ۲۴۰ میلی‌متری و همچنین یک موشک کروز تاکتیکی مجهز به سامانه هدایت مبتنی بر هوش مصنوعی را شلیک کرد.

موشک‌های هوشمند و استقرار فوری در مرز

نکته قابل توجه در آزمایش ماه مه، استفاده از موشک کروز تاکتیکی هوش مصنوعی‌محور بود. به گفته رسانه‌های کره شمالی، این موشک از الگوریتم‌های هوش مصنوعی برای بهبود دقت، انتخاب مسیر پروازی و مقابله با جنگ الکترونیک دشمن بهره می‌برد. بلافاصله پس از موفقیت‌آمیز اعلام شدن آزمایش، کیم جونگ اون دستور استقرار فوری این موشک‌های کروز هوشمند را در یگان‌های مستقر در نزدیکی مرز کره جنوبی صادر کرد.

سامانه جدید در کنار خانواده راکت‌های ۲۴۰ میلی‌متری هدایت‌شونده، به کره شمالی این امکان را می‌دهد که اهداف را در عمق خاک دشمن با دقت نقطه‌زن هدف قرار دهد و در عین حال با تحرک بالای پرتابگر، از شناسایی و حمله متقابل بگریزد. این همان فلسفه عملیاتی است که HIMARS را در میدان‌های نبرد معاصر، از جمله جنگ اوکراین، به یک سلاح تعیین‌کننده تبدیل کرده است.

داخل خبر (468x60)
نمایی دیگر از پرتابگر موشکی جدید کره شمالی

پیامدها برای موازنه قدرت در منطقه

آغاز تولید انبوه این سامانه، نگرانی‌ها را در سئول، توکیو و واشنگتن افزایش داده است. کره جنوبی و ایالات متحده طی سال‌های گذشته سرمایه‌گذاری سنگینی بر سامانه‌های پدافندی و توپخانه‌ای برای مقابله با تهدیدات توپخانه‌ای انبوه کره شمالی انجام داده‌اند، اما ظهور یک پرتابگر دقیق، متحرک و مجهز به مهمات هوشمند، چالش جدیدی برای شبکه‌های دفاعی موجود ایجاد می‌کند.

از سوی دیگر، برخی تحلیلگران معتقدند پیونگ‌یانگ با الگوبرداری از HIMARS، به دنبال بومی‌سازی دکترین «شلیک و جابه‌جایی سریع» است تا بتواند با تعداد کمتری پرتابگر، اثرگذاری عملیاتی بیشتری داشته باشد و بقاپذیری یگان‌های موشکی خود را در برابر حملات پیش‌دستانه افزایش دهد.

همچنین ادعای استفاده از هوش مصنوعی در موشک‌های کروز تاکتیکی، هرچند هنوز به طور مستقل راستی‌آزمایی نشده، اما نشان‌دهنده تلاش کره شمالی برای ورود به حوزه تسلیحات هوشمند است؛ حوزه‌ای که تاکنون عمدتا در انحصار قدرت‌های بزرگ نظامی بوده است. اگر این ادعا صحت داشته باشد، جهشی کیفی در توان تهاجمی پیونگ‌یانگ محسوب می‌شود.

از نمایش تا تولید؛ مسیر تسریع‌شده نظامی پیونگ‌یانگ

روند طی‌شده از رونمایی در ۲۰۲۳ تا آزمایش در مه ۲۰۲۶ و اکنون دستور تولید انبوه در سپتامبر ۲۰۲۶، نشان می‌دهد که چرخه توسعه این سامانه با سرعت قابل توجهی پیش رفته است. کیم جونگ اون در ماه‌های اخیر بارها از صنایع دفاعی خواسته تا تولید را به سطح «انفجاری» برسانند و اولویت را به سامانه‌هایی بدهند که قابلیت استفاده فوری در خط مقدم را دارند.

در همین راستا، ناظران انتظار دارند که تولید انبوه پرتابگر جدید در کنار دیگر پروژه‌های اخیر کره شمالی از جمله ناوشکن «کانگ کون»، تانک‌های نسل جدید و موشک‌های هایپرسونیک، بخشی از یک برنامه جامع نوسازی نیروهای مسلح باشد. برنامه‌ای که هدف آن نه تنها بازدارندگی در برابر تهدیدات خارجی، بلکه نمایش قدرت داخلی و تثبیت جایگاه سیاسی رهبری در آستانه تحولات منطقه‌ای است.

با ورود این سامانه به خط تولید، باید دید واکنش کره جنوبی و آمریکا چه خواهد بود و آیا سئول نیز برای حفظ توازن، توسعه سامانه‌های مشابه یا تقویت سامانه‌های کشف و رهگیری پرتابگرهای متحرک را در دستور کار قرار خواهد داد یا خیر.