موج بیپایان پیامکهای تبلیغاتی ناخواسته که سالهاست آرامش کاربران ایرانی را بر هم زده، سرانجام نهادهای تصمیمگیر را به واکنش واداشت. مرکز ملی فضای مجازی با همکاری دستگاههای مرتبط، از آغاز مرحله تازهای برای ساماندهی بازار پیامکهای انبوه خبر داده است؛ طرحی که محور اصلی آن احراز هویت سرشمارهها و افزایش اختیار کاربران برای مسدودسازی پیامکهای مزاحم است.
احراز هویت سرشمارهها؛ پایان دوران ناشناسی
بر اساس تصمیمات جدید، تمامی سرشمارههایی که اقدام به ارسال پیامک انبوه میکنند باید احراز هویت شوند. این بدان معناست که دیگر هیچ شخص یا شرکتی نمیتواند بدون ثبت هویت مشخص و قابل پیگیری، اقدام به ارسال پیامک تبلیغاتی کند. هدف از این اقدام، ایجاد شفافیت در بازار بزرگ پیامکهای انبوه و امکان شناسایی دقیق متخلفان است.
تا پیش از این، ضعف نظارت و ناشناس بودن بسیاری از سرشمارهها، مهمترین چالش بازار پیامکهای تبلیغاتی بود. بسیاری از کاربران حتی پس از ارسال درخواست لغو دریافت پیامک تبلیغاتی، باز هم پیامکهای جدیدی از سرشمارههای متفاوت دریافت میکردند؛ مشکلی که با احراز هویت یکپارچه قرار است بهطور ریشهای حل شود.
تفکیک سهگانه پیامکها؛ تبلیغاتی، خدماتی و تراکنشی
یکی دیگر از محورهای کلیدی این طرح، تفکیک کامل انواع پیامکها به سه دسته مجزا است:
- پیامکهای تبلیغاتی: پیامهایی با هدف بازاریابی، اطلاعرسانی جشنوارهها، تخفیفها و معرفی کالا و خدمات
- پیامکهای خدماتی: اطلاعرسانیهای ضروری از سوی سازمانها، شرکتها و نهادهای خدماتی مانند زمانبندیها یا اطلاعیههای عمومی
- پیامکهای تراکنشی: رمزهای یکبار مصرف (OTP)، اطلاعرسانی واریز و برداشت بانکی و کدهای تأیید هویت
این تفکیک به کاربران اجازه میدهد بدون نگرانی از دست دادن پیامکهای بانکی و خدماتی ضروری، تنها پیامکهای تبلیغاتی را مسدود کنند. در گذشته بسیاری از کاربران به دلیل ترس از مسدود شدن پیامکهای مهم بانکی، قید مسدودسازی کامل را میزدند و ناچار به تحمل پیامکهای مزاحم بودند.
بازاری ۱۵۰ میلیارد پیامکی با گردش ۱۲ هزار میلیارد تومانی
بررسیها نشان میدهد بازار پیامکهای انبوه در ایران ابعادی بسیار بزرگ دارد. سالانه حدود ۱۵۰ میلیارد پیامک در کشور ارسال میشود که گردش مالی آن به حدود ۱۲ هزار میلیارد تومان (۱۲ همت) میرسد. با وجود این گردش مالی قابل توجه، نظارت بر این بازار همواره با خلأهای جدی روبهرو بوده است.
فقدان سامانه متمرکز برای ثبت و رصد، تعدد شرکتهای ارسالکننده و نبود سازوکار دقیق برای رسیدگی به شکایات مردمی، باعث شده بود این بازار به فضایی نسبتاً بیضابطه تبدیل شود. نهادهای متولی اکنون میگویند با اجرای مصوبات جدید، این خلأ نظارتی پر خواهد شد.
سامانه یکپارچه ثبت و رصد پیامکها راهاندازی میشود
در کنار احراز هویت، قرار است سامانهای جامع برای ثبت و رصد خدمات پیامکی راهاندازی شود. در این سامانه، تمامی خدمات پیامکی از مرحله ثبت سرشماره تا محتوای پیامها و گزارش شکایات، به صورت متمرکز ثبت و پایش خواهد شد.
این سامانه به تنظیمگران اجازه میدهد در صورت مشاهده تخلف یک سرشماره خاص، به سرعت آن را شناسایی، جریمه یا مسدود کنند. همچنین با اتصال این سامانه به اپراتورهای تلفن همراه، اعمال سیاستهای مسدودسازی با سرعت و دقت بیشتری انجام خواهد شد.
اختیار مسدودسازی به دست کاربران برمیگردد
یکی از مهمترین مطالبات سالهای اخیر کاربران، امکان مسدودسازی آسان و مؤثر پیامکهای تبلیغاتی بوده است. بر اساس مصوبات جدید، این موضوع به صورت جدی پیگیری خواهد شد. قرار است سازوکارهای سادهتر و فراگیرتری برای لغو دریافت پیامکهای تبلیغاتی در اختیار مشترکان قرار گیرد، به گونهای که کاربر بتواند به تفکیک، دریافت هر یک از سه دسته پیامک را مدیریت کند.
پیشتر سامانههایی مانند #۸۰۰* یا ارسال عدد به سرشمارههای خاص برای لغو پیامک تبلیغاتی وجود داشت، اما به دلیل تفکیک نشدن پیامکها و دور زدن مقررات توسط برخی ارسالکنندگان، اثربخشی لازم را نداشت. طرح جدید وعده میدهد این بار مسدودسازی به شکل واقعی و پایدار اجرا شود.
مهلت دو ماهه برای ارزیابی اجرا
مرکز ملی فضای مجازی اعلام کرده است که اجرای این مصوبات طی دو ماه آینده مورد ارزیابی و بررسی قرار خواهد گرفت. در این بازه زمانی، میزان همکاری اپراتورها، شرکتهای ارسالکننده پیامک انبوه و اثربخشی سامانه جدید سنجیده میشود تا در صورت نیاز، اصلاحات تکمیلی اعمال شود.
هرچند هنوز جزئیات فنی نحوه احراز هویت و زمان دقیق آغاز الزام آن برای همه سرشمارهها اعلام نشده، اما به نظر میرسد عزم نهادهای حاکمیتی برای پایان دادن به مزاحمت پیامکهای تبلیغاتی جدیتر از همیشه است. باید دید آیا این بار وعده کنترل پیامکهای ناخواسته به نتیجه ملموس برای میلیونها کاربر موبایل در ایران منجر خواهد شد یا مانند طرحهای قبلی در اجرا با چالش مواجه میشود.
دیدگاهها (0)
هنوز دیدگاهی ثبت نشده است.