بسیاری هنوز نوکیا را همان برند خاطره‌انگیز تولیدکننده گوشی‌های ۳۳۱۰ می‌دانند، اما امروز این نام به دو موجودیت کاملاً متفاوت تبدیل شده است: شرکت سهامی عام نوکیا که زیرساخت‌های مخابراتی جهان را می‌سازد و اچ‌ام‌دی گلوبال که با اجاره لوگوی نوکیا گوشی‌های ساده تولید می‌کند. در این گزارش، مالک واقعی هر یک از این دو نهاد و سازنده حقیقی گوشی‌های با برند نوکیا را بررسی می‌کنیم.

نام نوکیا برای نسل‌ها با نوآوری، دوام افسانه‌ای گوشی‌هایش و آن بازی معروف مار گره خورده است. اما واقعیت امروز این برند فنلاندی با تصویری که در ذهن داریم فاصله زیادی دارد؛ نوکیا دیگر یک شرکت واحد نیست و «مالک» آن، بسته به این‌که به کدام بخش نگاه کنید، به دو مسیر کاملاً متفاوت تقسیم می‌شود.

غول پنهان مخابراتی؛ شرکت نوکیا چه می‌کند؟

نوکیا کورپوریشن (Nokia Corporation) همچنان یک شرکت سهامی عام بزرگ است که سهام آن با نماد NOK در بورس معامله می‌شود. مالکیت این شرکت در دست سهامداران متعددی است و بخش عمده آن به سرمایه‌گذاران نهادی بزرگی مانند ونگارد، بلک‌راک و همچنین سولیدیوم، بازوی سرمایه‌گذاری دولت فنلاند تعلق دارد.

فعالیت اصلی این غول مخابراتی، تولید تجهیزات و نرم‌افزارهای پیچیده‌ای است که شبکه‌های نسل پنجم و ششم (5G و 6G) اپراتورهای بی‌سیم سراسر دنیا را پشتیبانی می‌کنند. شاید جالب باشد بدانید بخش تحقیقاتی نوکیا یعنی Nokia Bell Labs بیش از ۲۶۸ هزار پتنت فناوری در اختیار دارد و تقریباً همه سازندگان گوشی‌های هوشمند امروزی به دلیل استفاده از فناوری‌های بنیادی این شرکت، مبلغی را به‌عنوان حق امتیاز به نوکیا پرداخت می‌کنند.

برند نوکیا و مالکیت آن

سازنده واقعی گوشی‌های نوکیا کیست؟

پس از آن‌که شرکت اصلی نوکیا تولید گوشی را کنار گذاشت، طراحی و بازاریابی گوشی‌های با برند نوکیا به شرکت فنلاندی دیگری به نام اچ‌ام‌دی گلوبال (HMD Global) سپرده شد. ماجرا از این قرار بود که مایکروسافت در سال ۲۰۱۴ میلادی بخش گوشی‌های هوشمند نوکیا را خریداری کرد و پروژه ویندوزفون نیز در نهایت با شکست مواجه شد؛ در سال ۲۰۱۶ مدیران سابق نوکیا شرکت اچ‌ام‌دی گلوبال را تأسیس کردند و حقوق استفاده از لوگوی نوکیا را خریدند.

نکته جالب دیگر این‌که مونتاژ گوشی‌های نوکیا بر عهده فاکسکان، همان تولیدکننده تایوانی آیفون، قرار دارد و خطوط مونتاژ عمدتاً در چین و هند فعال هستند. در حال حاضر اچ‌ام‌دی گلوبال نام نوکیا را روی گوشی‌های ساده‌ای مانند مدل ۳۲۱۰ استفاده می‌کند و گوشی‌های هوشمند خود را با نام تجاری اچ‌ام‌دی به بازار عرضه می‌کند.

مسیر پرپیچ‌وخم برند نوکیا

دوران طلایی نوکیا به دهه‌های ۹۰ و ۲۰۰۰ میلادی و گوشی‌های ماندگاری چون ۳۳۱۰ برمی‌گردد؛ محصولاتی که زمانی سهم بزرگی از بازار جهانی موبایل را در دست داشتند. اما تغییرات سریع صنعت موبایل و ورود رقبای جدید باعث شد این غول فنلاندی مسیر متفاوتی را در پیش بگیرد و تمرکز خود را از گوشی به زیرساخت‌های مخابراتی معطوف کند.

آینده برند نوکیا

با وجود جدایی از تولید گوشی‌های هوشمند، برند نوکیا هنوز برای اچ‌ام‌دی گلوبال ارزش تجاری بالایی دارد و قرارداد لایسنس میان این دو شرکت در سپتامبر ۲۰۲۵ (شهریور ۱۴۰۴) برای مدت دو تا سه سال دیگر تمدید شد. به این ترتیب می‌توان انتظار داشت در سال‌های آینده همچنان شاهد گوشی‌های ساده و مقرون‌به‌صرفه با نام آشنا و خاطره‌انگیز نوکیا باشیم؛ هرچند دیگر خبری از آن غول تکنولوژی‌ای که روزگاری پادشاه بازار موبایل بود، در دنیای گوشی‌ها نخواهد بود.