آیین‌نامه جدید اسقاط و جایگزینی خودروهای فرسوده که پس از بیش از یک سال بررسی و دستیابی به توافق میان حدود ۱۸ تا ۱۹ دستگاه اجرایی تدوین شده بود، بالاخره در هیأت وزیران تصویب و به‌صورت رسمی ابلاغ شد. فرشاد مقیمی، معاون وزیر صمت و رئیس هیأت عامل سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران، با تأکید بر جدیت دولت در اجرای این قانون، جزئیات تازه‌ای از شرایط و مشوق‌های این طرح را اعلام کرد.

ممنوعیت تردد و نقل‌وانتقال خودروهای فرسوده

مهم‌ترین بخش این آیین‌نامه، ممنوعیت تردد خودروهای فرسوده در کلان‌شهرهاست. مقیمی تصریح کرد که خودروهایی که هنوز برای اسقاط یا جایگزینی اقدام نکرده‌اند، حق تردد در شهرهای بزرگ را ندارند. پلیس راهور نیز اعلام کرده نقل‌وانتقال و تعویض پلاک این خودروها در کلان‌شهرها ممنوع می‌شود و کدهای جریمه هوشمند به‌صورت سیستمی برای آن‌ها اعمال خواهد شد.

دامنه اجرای این قانون فقط به خودروهای شخصی محدود نیست و تاکسی‌های اینترنتی، ناوگان حمل‌ونقل عمومی و خودروهای خدماتی و باربری را هم شامل می‌شود.

شرایط ادامه تخصیص سهمیه سوخت

مالکان خودروهای فرسوده برای ادامه دریافت سهمیه سوخت باید در سامانه ثبت‌نام کنند و فرآیند قانونی پیش‌بینی‌شده را طی کنند. در غیر این صورت، تخصیص سهمیه سوخت به خودروی آن‌ها قطع خواهد شد. مقیمی توضیح داد که ثبت‌نام در سامانه، مجوزهای قانونی لازم را برای مالکان صادر می‌کند.

گواهی اسقاط و ارزش مالی آن

قیمت هر گواهی اسقاط حدود ۶۰ میلیون تومان تعیین شده است. بنابراین صاحبان خودروهای فرسوده‌ای که مشمول دریافت سه گواهی باشند، در مجموع ارزشی معادل ۱۸۰ میلیون تومان خواهند داشت. این مبلغ به‌عنوان بخشی از هزینه جایگزینی خودروی جدید محاسبه می‌شود.

وام ۴۰۰ میلیونی و فرآیند جایگزینی بدون قرعه‌کشی

برای جبران فاصله قیمتی میان گواهی اسقاط و خودروهای نو، وام ۴۰۰ میلیون تومانی در نظر گرفته شده است. یکی از مزایای مهم این طرح، امکان جایگزینی خودرو بدون شرکت در قرعه‌کشی است. متقاضیان پس از ثبت‌نام در سامانه می‌توانند انتخاب کنند که فقط خودروی خود را اسقاط کنند یا برای جایگزینی نیز درخواست دهند. در صورت انتخاب گزینه جایگزینی، فرد بدون قرار گرفتن در صف و قرعه‌کشی به خودروساز معرفی شده و خودرو طبق شرایط تعیین‌شده تحویل داده می‌شود.

تجربه موفق سال گذشته

مقیمی با اشاره به تجربه اجرای این فرآیند در سال گذشته اعلام کرد که بیش از ۷۰ هزار دستگاه خودرو در چارچوب طرح مشابه به مرحله اجرا رسیده است. این تجربه نشان‌دهنده توانایی اجرایی سازمان گسترش و نوسازی صنایع در مدیریت حجم بالای درخواست‌هاست.

پاسخ به انتقادات درباره فشار اقتصادی

در پاسخ به این انتقاد که اجرای چنین قانونی در شرایط اقتصادی فعلی ممکن است فشار مضاعفی به شهروندان وارد کند، مقیمی تصریح کرد تلاش شده با در نظر گرفتن تسهیلات و مشوق‌های موجود از جمله وام و گواهی اسقاط، بخش قابل‌توجهی از هزینه جایگزینی برای مردم جبران شود. او همچنین بر آثار مثبت زیست‌محیطی و کاهش مصرف سوخت ناشی از حذف خودروهای فرسوده تأکید کرد.

خودروهای فرسوده علاوه بر مصرف بالای سوخت، آلودگی شدید محیط زیستی ایجاد می‌کنند؛ موضوعی که به گفته مقیمی همه شهروندان آثار و تبعات آن را به‌صورت محسوس احساس کرده‌اند.