شرکت بریتانیایی آرم (Arm) در رویداد تخصصی Hot Chips 2026 از نسل جدید پردازنده‌های دیتاسنتری خود با نام AGI پرده برداشت. این تراشه که به‌طور ویژه برای بارهای کاری هوش مصنوعی در مقیاس بزرگ و حرکت به سمت هوش مصنوعی انسان‌گونه (AGI) طراحی شده، با تمرکز بر تراکم هسته بالا، پهنای باند حافظه کم‌نظیر و بهره‌وری انرژی معرفی شده است.

بر اساس اعلام آرم، پروژه AGI طبق نقشه راه پیش می‌رود و پس از نهایی‌سازی مراحل اعتبارسنجی، عرضه تجاری آن در ماه‌های آینده آغاز خواهد شد. این پردازنده قرار است ستون فقرات نسل جدید سرورهای ابری و ابررایانه‌های متمرکز بر آموزش و استنتاج مدل‌های بزرگ باشد.

مشخصات فنی کلیدی پردازنده AGI

پردازنده AGI بر پایه معماری Neoverse V3 توسعه یافته و در سه پیکربندی مختلف عرضه می‌شود. آرم برای پوشش نیازهای متنوع دیتاسنترها، نسخه‌های ۶۴، ۱۲۸ و ۱۳۶ هسته‌ای این تراشه را در نظر گرفته است؛ موضوعی که آن را به یکی از پرهسته‌ترین پردازنده‌های سرور مبتنی بر آرم تبدیل می‌کند.

  • تعداد هسته: ۶۴ / ۱۲۸ / ۱۳۶ هسته از نوع Neoverse V3
  • فرکانس کاری: بازه متغیر ۲.۸۰ تا ۳.۷۰ گیگاهرتز بسته به بار کاری و پروفایل توان
  • توان طراحی حرارتی (TDP): تا ۳۰۰ وات
  • فناوری ساخت: لیتوگرافی ۳ نانومتری TSMC
  • طراحی فیزیکی: ساختار دو چیپلت با قالب یکپارچه برای بخش‌های پردازشی و I/O
  • حافظه پشتیبانی‌شده: DDR5 پرسرعت با ظرفیت تا ۶ ترابایت در هر سوکت
  • پهنای باند حافظه: تا ۸۴۵ گیگابایت بر ثانیه
  • تأخیر حافظه: کمتر از ۱۰۰ نانوثانیه

فرکانس متغیر ۲.۸ تا ۳.۷ گیگاهرتزی به اپراتورهای دیتاسنتر اجازه می‌دهد میان اوج کارایی و بهینه‌سازی مصرف انرژی تعادل برقرار کنند، در حالی که سقف توان ۳۰۰ واتی نشان می‌دهد آرم به‌جای افزایش بی‌رویه فرکانس، بر مقیاس‌پذیری هسته‌ها و گذرگاه حافظه تمرکز کرده است.

معماری متفاوت در برابر اینتل، ای‌ام‌دی و انویدیا

یکی از نکات برجسته طراحی AGI، رویکرد متفاوت آرم در چینش اجزای تراشه است. در حالی که شرکت‌هایی مانند اینتل، ای‌ام‌دی و انویدیا در نسل‌های اخیر بخش محاسباتی را از بلوک‌های ورودی/خروجی (I/O) جدا کرده و روی چیپلت‌های مجزا قرار می‌دهند، آرم تمام بخش‌ها را روی یک قالب یکپارچه با فناوری ۳ نانومتری TSMC مجتمع کرده است.

به گفته مهندسان آرم، این یکپارچگی مزیت‌های مستقیمی به همراه دارد. چینش فشرده و بهینه‌سازی مسیرهای ارتباطی داخل تراشه باعث شده تأخیر دسترسی به حافظه به کمتر از ۱۰۰ نانوثانیه کاهش یابد؛ عددی که برای بارهای کاری حساس به تأخیر مانند استنتاج لحظه‌ای مدل‌های زبانی بزرگ و پردازش گراف‌های عظیم، حیاتی محسوب می‌شود.

در کنار تأخیر پایین، پهنای باند ۸۴۵ گیگابایتی حافظه نیز جهشی قابل توجه نسبت به نسل قبل و بسیاری از رقبای x86 به شمار می‌رود. ترکیب این دو عامل به سرورهای مجهز به AGI اجازه می‌دهد داده‌های بیشتری را در واحد زمان میان هسته‌ها و حافظه جابه‌جا کنند، بدون آن‌که گلوگاه‌های مرسوم گذرگاه حافظه، کارایی را محدود کند.

داخل خبر (468x60)

حافظه پرظرفیت و آمادگی برای مدل‌های عظیم

پشتیبانی از حافظه DDR5 پرسرعت و امکان نصب تا ۶ ترابایت رم در هر سوکت، AGI را برای میزبانی مدل‌های هوش مصنوعی با ده‌ها و صدها میلیارد پارامتر آماده می‌کند. در دیتاسنترهای مدرن که هزینه جابه‌جایی داده میان نودها بخش بزرگی از سربار را تشکیل می‌دهد، ظرفیت حافظه بالا در سطح سوکت به معنای کاهش نیاز به تقسیم مدل میان چندین سرور و در نتیجه کاهش تأخیر و مصرف انرژی است.

طراحی دو چیپلت نیز به آرم کمک کرده تا ضمن حفظ یکپارچگی بلوک‌های منطقی، بازده تولید (Yield) را در فناوری ۳ نانومتری مدیریت کند و در عین حال مقیاس‌پذیری برای پیکربندی‌های ۶۴ تا ۱۳۶ هسته‌ای را بدون تغییر اساسی در پلتفرم فراهم سازد.

ادعای دو برابر کارایی در مقیاس رک

آرم در ارائه خود در Hot Chips 2026 اعلام کرد که سرورهای مجهز به AGI می‌توانند در مقیاس هر رک، تا دو برابر عملکرد کلی نسبت به جدیدترین پردازنده‌های سرور مبتنی بر معماری x86 ارائه دهند. این ادعا اگرچه باید در بنچمارک‌های مستقل و بارهای کاری واقعی راستی‌آزمایی شود، اما نشان‌دهنده اعتماد این شرکت به ترکیب تراکم هسته، پهنای باند و بهره‌وری انرژی معماری Neoverse V3 است.

رشد انفجاری تقاضا برای آموزش و اجرای مدل‌های مولد، اپراتورهای ابری را به سمت معماری‌هایی سوق داده که بتوانند همزمان چگالی محاسباتی بالا و هزینه مالکیت پایین‌تری ارائه دهند. آرم با AGI تلاش می‌کند سهم خود را در بازار دیتاسنتر که سال‌ها در اختیار x86 بوده، افزایش دهد؛ بازاری که پیش‌تر با پردازنده‌های Neoverse نیز حضور آرم در آن پررنگ‌تر شده بود.

زمان عرضه و چشم‌انداز رقابت

بر اساس برنامه اعلام‌شده، مراحل توسعه AGI طبق زمان‌بندی پیش می‌رود و عرضه تجاری آن طی ماه‌های آینده آغاز می‌شود. انتظار می‌رود نخستین موج پذیرش توسط ارائه‌دهندگان بزرگ خدمات ابری و شرکت‌های فعال در حوزه آموزش مدل‌های بزرگ صورت گیرد، جایی که ترکیب هسته‌های فراوان و حافظه پرظرفیت می‌تواند مستقیماً به کاهش زمان آموزش و هزینه استنتاج منجر شود.

با ورود AGI، رقابت در حوزه پردازنده‌های سرور وارد مرحله تازه‌ای می‌شود؛ جایی که دیگر صرفاً تعداد هسته یا فرکانس ملاک نیست، بلکه توانایی تغذیه بی‌وقفه هسته‌ها با داده از طریق حافظه پرسرعت و کم‌تأخیر، عامل تمایز خواهد بود. آرم با تکیه بر لیتوگرافی ۳ نانومتری TSMC و طراحی یکپارچه خود، تلاش کرده دقیقاً همین نقطه را هدف قرار دهد.