چراغهای یکی از قدیمیترین کارخانههای لوازم خانگی ایران دوباره در آستانه خاموشی قرار گرفته است. براساس اطلاعات منتشرشده در سامانه کدال، شرکت پارس الکتریک که بیش از شش دهه سابقه فعالیت دارد، از ابتدای تابستان امسال با افت شدید و در نهایت توقف تولید مواجه شده؛ وضعیتی که یادآور تعبیر معروف «لانه کبوترها» در مناظرههای انتخاباتی سال ۱۳۹۲ است.
سقوط آزاد تولید و فروش در تابستان ۱۴۰۵
بررسی گزارشهای ماهانه پارس الکتریک در سامانه جامع اطلاعرسانی ناشران بورسی نشان میدهد روند نزولی این مجموعه از تیرماه ۱۴۰۵ آغاز شده است. در این ماه، شاخص تولید شرکت به صفر دستگاه رسید و تنها با اتکا به موجودی انبار، ۱۱ دستگاه به فروش رفت که درآمدی حدود ۵۱۳ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان برای شرکت به همراه داشت.
شرایط در مردادماه ۱۴۰۵ نیز بهبودی نیافت. در این ماه پارس الکتریک تنها ۴ دستگاه تلویزیون تولید و ۲۴ دستگاه به فروش رسانده است؛ آماری که عملا به معنای توقف کامل چرخه تولید و فروش برای برندی است که زمانی بخش بزرگی از بازار تلویزیون کشور را در اختیار داشت.
شرکت در توضیح دلایل این وضعیت، عدم تامین بهموقع مواد اولیه را عامل اصلی عنوان کرده است. این در حالی است که به گفته مدیران مجموعه، سفارش خرید قطعات و ملزومات تولید تلویزیون از ابتدای سال جاری ثبت شده بود، اما مشکلات زنجیره تامین مانع از ورود قطعات به خطوط تولید شد.
بهاری متفاوت؛ رشد فروش پیش از خاموشی تابستان
نکته قابل توجه، تضاد عملکرد تابستان با فصل بهار است. دادههای سهماهه نخست سال ۱۴۰۵ حاکی از آن است که پارس الکتریک در بهار امسال در مجموع ۶۸۱ دستگاه تولید و یکهزار و ۶۲۴ دستگاه فروش داشته و از این محل حدود ۳۹ میلیارد و ۶۸۲ میلیون تومان درآمد کسب کرده است.
مقایسه این آمار با مدت مشابه سال گذشته، رشد قابل توجهی را نشان میدهد؛ در سه ماهه نخست سال ۱۴۰۴، فروش شرکت تنها ۱۸۲ دستگاه بود. به عبارت دیگر، پارس الکتریک سال ۱۴۰۵ را با جهشی امیدوارکننده آغاز کرد، اما این روند صعودی بهسرعت در تابستان جای خود را به رکود مطلق داد.
کارشناسان صنعت لوازم خانگی معتقدند نوسان شدید میان بهار و تابستان، بیش از آنکه ناشی از تقاضای بازار باشد، ریشه در مشکلات ساختاری تامین، نقدینگی و وابستگی به واردات قطعات دارد؛ چالشی که بسیاری از تولیدکنندگان داخلی این حوزه در سالهای اخیر با آن دستوپنجه نرم کردهاند.
بحران مواد اولیه؛ گره قدیمی تولید داخلی
پارس الکتریک بهطور رسمی علت توقف خطوط را «تامین نشدن مواد اولیه» اعلام کرده است. این عبارت کوتاه اگرچه تکراری به نظر میرسد، اما تصویر دقیقی از وضعیت بغرنج زنجیره تامین در صنعت الکترونیک ایران ارائه میدهد؛ جایی که نوسانات ارزی، محدودیتهای واردات، تاخیر در تخصیص ارز و مشکلات لجستیکی، حتی سفارشهای ثبتشده از ابتدای سال را نیز بیاثر میکند.
توقف تولید در چنین شرایطی تنها به معنای صفر شدن آمار یک شرکت بورسی نیست؛ بلکه به معنای بیکاری ظرفیت نصبشده، خواب سرمایهگذاری انجامشده و از دست رفتن سهم بازار به نفع برندهای وارداتی یا مونتاژی است. برای کارخانهای با قدمت ۶۴ سال، هر ماه توقف میتواند هزینه بازگشت به چرخه تولید را بهشدت افزایش دهد.
فراز و نشیب ۶۴ ساله؛ از مصادره تا شستا
پارس الکتریک یکی از نامهای نوستالژیک صنعت ایران است. این کارخانه پس از انقلاب در زمره واحدهای مصادرهشده قرار گرفت و تحت مدیریت سازمان صنایع ملی ایران اداره شد. در ادامه و در چارچوب رد دیون دولتی، به سازمان تامین اجتماعی واگذار شد و از سال ۱۳۶۴ تاکنون زیرمجموعه شرکت سرمایهگذاری تامین اجتماعی (شستا) به فعالیت ادامه داده است.
نام این کارخانه در سال ۱۳۹۲ و در جریان مناظرههای انتخابات ریاستجمهوری دولت یازدهم، بار دیگر بر سر زبانها افتاد. حسن روحانی در آن مناظره با کنایه از تعطیلی و رکود واحدهای تولیدی، پارس الکتریک را به «لانه کبوترها» تشبیه کرده بود؛ تعبیری که به نمادی از وضعیت صنایع نیمهتعطیل آن سالها تبدیل شد.
اگرچه پس از آن مقطع تلاشهایی برای احیای تولید و بازگرداندن برند به بازار انجام شد، اما نوسانات مدیریتی، مشکلات مالی و رقابت فشرده با برندهای خارجی و مونتاژی، هرگز اجازه نداد پارس الکتریک به جایگاه سابق خود در دهههای ۶۰ و ۷۰ بازگردد.
زنگ خطر برای یک خاطره جمعی
توقف تولید از تیرماه و سرایت آن به شاخص فروش در مردادماه، زنگ خطر جدی برای آینده این برند ۶۴ ساله به صدا درآورده است. تداوم وضعیت فعلی نهتنها موجودی انبار را به صفر نزدیک میکند، بلکه اعتماد شبکه فروش و خدمات پس از فروش را نیز تضعیف خواهد کرد.
در شرایطی که بازار لوازم خانگی ایران با رقابت شدید قیمتی، قاچاق و فشار تقاضا مواجه است، حتی توقفی چندماهه میتواند به حذف دائمی یک برند قدیمی از ذهن مصرفکننده منجر شود. بسیاری از خانوادههای ایرانی هنوز تلویزیونهای پارس با دکمههای چرخشی و بدنه چوبی را به یاد دارند؛ خاطرهای که اکنون ممکن است برای همیشه به آرشیو نوستالژیها بپیوندد.
حالا پرسش اصلی این است که آیا شستا و نهادهای پشتیبان، برنامهای برای تامین سرمایه در گردش، رفع گره واردات قطعات و بازگرداندن خطوط به مدار تولید دارند یا کارخانهای که یکبار «لانه کبوترها» نامیده شد، دوباره به همان سرنوشت دچار خواهد شد. گزارشهای کدال در ماههای شهریور و مهر پاسخ نهایی را روشن خواهد کرد.
دیدگاهها (0)
هنوز دیدگاهی ثبت نشده است.