اپل آماده می‌شود تا بزرگ‌ترین تغییر طراحی در تاریخ نزدیک به ۲۰ ساله آیفون را به نمایش بگذارد. به گزارش بلومبرگ، این شرکت روز چهارشنبه ۹ سپتامبر از اولین آیفون تاشوی خود رونمایی می‌کند؛ دستگاهی که با اسم رمز داخلی V68 شناخته می‌شود و در مراحل توسعه «آیفون اولترا» نیز نامیده شده است. این محصول نه‌تنها یک فرم‌فکتور جدید است، بلکه نخستین رویداد بزرگ اپل در دوران مدیریت جان ترنوس، مدیرعامل جدید این شرکت خواهد بود.

سفری به آسیا که مسیر آیفون را عوض کرد

به نوشته بلومبرگ به نقل از منابع آگاه، جرقه جدی برای ساخت آیفون تاشو حدود سال ۲۰۲۰ زده شد. تیم کوک، مدیرعامل وقت اپل، پس از بازگشت از سفری به چین و دیگر کشورهای آسیایی با هیجانی غیرمعمول اعلام کرد اپل باید وارد بازار گوشی‌های تاشو شود. او در آن سفر دیده بود که شمار زیادی از کاربران در خیابان‌ها از گوشی‌های تاشوی سامسونگ، هواوی و سایر برندها استفاده می‌کنند و به این نتیجه رسیده بود که کوپرتینو نمی‌تواند از این موج جا بماند.

با این حال، تحقیقات اپل بسیار زودتر از این‌ها آغاز شده بود. تیم‌های محرمانه بخش مهندسی سخت‌افزار سال‌ها پیش از عرضه نخستین گلکسی فولد سامسونگ در سال ۲۰۱۹، روی نمایشگرهای انعطاف‌پذیر، لولاها و فناوری‌های مرتبط کار می‌کردند. منابع بلومبرگ که نخواسته‌اند نامشان فاش شود تأکید می‌کنند اپل مدت‌ها بی‌سروصدا این حوزه را زیر نظر داشته، اما فشار مستقیم تیم کوک پس از سفر آسیا بود که پروژه را از یک تحقیق آزمایشی به یکی از اولویت‌های اصلی شرکت تبدیل کرد.

به گفته یکی از مطلعان داخل اپل، «تیم اولین و بزرگ‌ترین حامی این ایده بود. او این گوشی‌ها را همه‌جا در آسیا می‌دید و می‌گفت اپل باید در این فضا حضور داشته باشد.» این سطح از دخالت مستقیم برای کوک که بیشتر به تمرکز بر مسائل مالی و زنجیره تأمین شهرت داشت، کم‌سابقه توصیف شده است.

از ایده آیپد تاشو تا آیفون تاشو

مسیر توسعه هموار نبود. در ابتدا حتی بر سر شکل نهایی دستگاه اختلاف‌نظر وجود داشت. یکی از نخستین کانسپت‌ها، دستگاهی شبیه آیپد مینی بود که با باز شدن به تبلتی بزرگ‌تر تبدیل می‌شد. اما با اصرار کوک بر ساخت محصولی همه‌گیرتر و جذاب برای بازار انبوه، ایده آیپد تاشو کنار گذاشته شد و تمرکز کاملاً به سمت آیفونی با فرم‌فکتور تاشو معطوف شد.

این پروژه امروز به عنوان یکی از پیچیده‌ترین برنامه‌های سخت‌افزاری تاریخ اپل شناخته می‌شود. چهار چالش اصلی از ابتدا در اولویت قرار داشت: کاهش خط تای وسط نمایشگر که نقطه ضعف بسیاری از تاشوهای فعلی است، افزایش دوام و مقاومت لولا و نمایشگر، بهبود کیفیت دوربین و باتری در بدنه باریک تاشو، و یافتن تعادل میان ضخامت، وزن و تجربه کاربری.

نقش جان ترنوس نیز در به سرانجام رسیدن پروژه پررنگ بوده است. ترنوس که پیش‌تر رئیس بخش سخت‌افزار بود، به گفته یک منبع مطلع «از قدرت خود استفاده کرد تا پروژه را از خط پایان عبور دهد.» ایده اولیه در دوران دن ریچیو، رئیس سابق سخت‌افزار و با همکاری تیم طراحی صنعتی شکل گرفت، اما حامیان نهایی آن کوک و ترنوس بودند.

طراحی متفاوت؛ عریض‌تر از رقبای اندرویدی

بر اساس اطلاعات فاش‌شده، آیفون تاشو در حالت باز به یک نمایشگر داخلی ۷.۸ اینچی مجهز است که به‌طور محسوسی از نمایشگر داخلی بسیاری از تاشوهای اندرویدی عریض‌تر است. اپل می‌خواهد این صفحه فضای ایده‌آلی برای تماشای ویدیو و اجرای هم‌زمان چند اپلیکیشن فراهم کند. گوگل در سال ۲۰۲۳ با پیکسل فولد اول رویکرد مشابهی داشت اما خیلی زود آن را کنار گذاشت؛ سامسونگ نیز پس از سال‌ها استفاده از نمایشگرهای مربعی‌شکل، سرانجام در گلکسی زد فولد ۸ به سراغ طراحی عریض رفت که با استقبال خوبی مواجه شده است.

در حالت بسته، کاربر به یک نمایشگر بیرونی ۵.۵ اینچی نسبتاً جمع‌وجور دسترسی خواهد داشت که به‌راحتی در جیب جا می‌شود. طراحان اپل در طول توسعه تصور می‌کردند دستگاه در حالت بسته باید ابعادی در حد یک گذرنامه داشته باشد و در حالت باز به تناسب مجیک ترک‌پد نزدیک شود؛ ترکیبی از قابلیت حمل و بهره‌وری.

داخل خبر (468x60)

با این حال، مصالحه‌هایی نیز وجود دارد. برای استفاده کامل از قابلیت‌های دستگاه باید آن را باز کرد، دوام کلی احتمالاً کمتر از آیفون معمولی است و به گفته منابع، سیستم دوربین و شارژدهی باتری نیز در مقایسه با مدل‌های پرچم‌دار فعلی آیفون ضعیف‌تر خواهد بود.

برچسب قیمت لوکس؛ از ۱۹۹۹ تا ۳۰۰۰ دلار

قیمت‌گذاری از ابتدا یکی از داغ‌ترین بحث‌های داخلی بوده است. اپل در ابتدا قیمت ۱۹۹۹ دلار را هدف گرفته بود تا مانند آیفون X در سال ۲۰۱۷ که با قیمت ۹۹۹ دلار مرز روانی بازار را جابه‌جا کرد، درست زیر مرز ۲۰۰۰ دلار بماند. اما افزایش هزینه‌ها، به‌ویژه کمبود جهانی قطعات حافظه، معادلات را تغییر داده است.

اکنون به گفته منابع آگاه، قیمت ۲۱۹۹ دلار نیز روی میز است و برخی نسخه‌ها با بالاترین ظرفیت حافظه ممکن است به ۳۰۰۰ دلار نزدیک شوند. این رقم در مقایسه با قیمت ۷۹۹ دلاری آیفون استاندارد و ۱۰۹۹ دلاری آیفون ۱۷ پرو بسیار بالاتر است، اما اپل بر وفاداری مشتریان لوکس خود حساب کرده است؛ چرا که همین حالا هم نسخه‌های پرو با حافظه بالا به مرز ۲۰۰۰ دلار می‌رسند.

برای کاهش فشار خرید، اپل روی برنامه‌هایی مانند طرح اشتراکی Apple Upgrade با مدل لیزینگ، طرح‌های تعویض گوشی و اقساط اپراتورها حساب باز کرده است. با این وجود، قیمت رقبا نیز پایین نیست؛ تازه‌ترین تاشوهای سامسونگ و گوگل حدود ۱۸۹۹ دلار قیمت دارند.

بازاری کوچک اما رو به رشد

گوشی‌های تاشو هنوز سهم کوچکی از بازار بیش از یک میلیارد دستگاهی موبایل دارند، اما سریع‌ترین رشد را تجربه می‌کنند. مؤسسه IDC پیش‌بینی می‌کند فروش جهانی تاشوها امسال با رشد ۱۳ درصدی به ۲۲.۹ میلیون دستگاه برسد. تحلیلگران وال‌استریت انتظار دارند اپل در سال جاری بین ۷ تا ۱۰ میلیون آیفون تاشو بفروشد و در داخل شرکت نیز اطمینان وجود دارد که تمام موجودی تولیدشده به فروش خواهد رفت.

نبیلا پوپال، پژوهشگر ارشد IDC در حوزه موبایل، در این باره می‌گوید: «باور کنید آیفون تاشو با وجود قیمت بالا، موفقیت بی‌نظیری کسب خواهد کرد. اصلاً تعجب نمی‌کنم اگر در چین، این گوشی به جایگاه کیف‌های لوکس بیرکین هرمس در دنیای اسمارت‌فون‌ها برسد.»

آغاز عصر جان ترنوس و نقشه راه جاه‌طلبانه

رونمایی آیفون تاشو از نظر مدیریتی نیز معنادار است. اپل انتقال قدرت را طوری زمان‌بندی کرده که ترنوس شخصاً این محصول را معرفی کند و تیم کوک به عنوان رئیس هیئت‌مدیره در میان تماشاگران حضور داشته باشد. پیچیدگی مهندسی این دستگاه، آن را به ویترینی ایده‌آل برای معرفی توانایی‌های ترنوس به عنوان مدیری با پیشینه مهندسی عمیق تبدیل می‌کند.

به گفته بلومبرگ، آیفون تاشو تنها آغاز یک نقشه راه چندساله برای محصولات سخت‌افزاری جاه‌طلبانه است؛ از جمله مک‌بوک مجهز به نمایشگر لمسی، ربات رومیزی، عینک هوشمند، ایرپادهای مجهز به دوربین و یک سیستم امنیت خانگی جدید که برخلاف محصولات رایج، بدون ضبط ویدئو کار می‌کند. اپل امیدوار است با این موج جدید، پس از سال‌ها اتکا به آیفون که اکنون حدود نیمی از فروش شرکت را تشکیل می‌دهد، فصل تازه‌ای از نوآوری را آغاز کند.