افزایش قیمت بنزین خیلی زودتر از بستههای حمایتی وعدهدادهشده، اثر خود را بر زندگی روزمره مردم گذاشته است. بر اساس اطلاعات منتشرشده، قرار است کرایه تاکسیهای اینترنتی از ابتدای مهرماه ۱۰ درصد گران شود؛ تصمیمی که همزمان با دو برابر شدن نرخ سوم بنزین و در شرایطی اتخاذ شده که سهمیه حمایتی رانندگان هنوز اجرایی نشده است.
بنزین ۱۰ هزار تومانی و شوک به حملونقل آنلاین
از نخستین ساعات بامداد ۱۷ شهریور ۱۴۰۵، نرخ سوم بنزین از ۵ هزار تومان به ۱۰ هزار تومان افزایش یافت؛ جهشی ۱۰۰ درصدی که به گفته دولت با هدف اصلاح نظام قیمتگذاری سوخت انجام شد. این تغییر در حالی عملی شد که پیش از آن بسیاری از کارشناسان نسبت به تبعات تورمی آن بهویژه در بخش حملونقل هشدار داده بودند.
وزارت نفت همزمان وعده داده بود برای جلوگیری از فشار مستقیم این گرانی بر کرایهها، سهمیه ویژهای برای ناوگان حملونقل اینترنتی در نظر میگیرد. محمدصادق عظیمیفر، مدیرعامل شرکت ملی پالایش و پخش فرآوردههای نفتی، اعلام کرده بود با تکیه بر دادههای پیمایشی، تا سقف ۳۰۰ لیتر سهمیه مازاد با همان نرخ ۱۰ هزار تومانی برای رانندگان فعال در پلتفرمهای جابهجایی مسافر و بار اختصاص خواهد یافت. به گفته او حدود ۳۰ درصد از جابهجایی بار و مسافر در بخش عمومی کشور توسط خودروهای شخصی فعال در این سکوها انجام میشود و سازوکار شارژ این سهمیه از مهرماه و بر اساس پیمایش ثبتشده در کارت سوخت رانندگان خواهد بود؛ طرحی که به گفته او به تایید رئیسجمهوری نیز رسیده و جلسات مشترکی با مدیران عامل پلتفرمها برای آن برگزار شده است.
افزایش ۱۰ درصدی کرایهها از مهرماه؛ قبل از اجرای حمایت
با این حال، فاصله زمانی میان اجرای افزایش قیمت بنزین و عملیاتی شدن بسته حمایتی، باعث شده بازار حملونقل آنلاین زودتر واکنش نشان دهد. به گزارش تجارتنیوز، همزمان با اجرای نرخهای جدید در روز سهشنبه ۱۷ شهریور، جمعی از رانندگان تاکسیهای اینترنتی در اعتراض به عدم تناسب کرایهها با هزینههای جاری و تغییر سهمیهبندی سوخت، دست به اعتصابی محدود زدند.
در واکنش اولیه، یکی از پلتفرمهای بزرگ تاکسی اینترنتی برای کاهش فشار بر رانندگان، پرداخت علیالحساب ۲ هزار و ۵۰۰ تومان به ازای هر سفر را آغاز کرد. اما این پرداخت موقتی تلقی میشود و بر اساس تصمیمات اتخاذشده، قرار است از ابتدای مهرماه تعرفه رسمی همه سفرهای اینترنتی به میزان ۱۰ درصد افزایش یابد تا بخشی از هزینه مضاعف سوخت جبران شود.
تضاد منافع راننده و مسافر
کارشناسان میگویند آنچه اکنون رخ داده، نمونهای از اثر سریع شوک قیمتی در برابر تاخیر سیاستهای جبرانی است. رانندگان برای حفظ توجیه اقتصادی فعالیت خود ناچار به مطالبه کرایه بالاتر هستند، در حالی که مسافران نیز خود تحت فشار معیشتی، به دنبال هزینه کمتر برای سفرهای روزمرهاند. این تضاد منافع در غیاب چتر حمایتی اجرا شده، به نقطه اصطکاک جدیدی در بازار حملونقل هوشمند تبدیل شده است.
عبدالله باباخانی، کارشناس حوزه انرژی، پیشتر هشدار داده بود که اثر اصلی اصلاح قیمت بنزین فراتر از جایگاه سوخت است و به سرعت به وانتبارها، پیکهای موتوری، تاکسیهای اینترنتی و خدمات سیار سرایت میکند و در قالب رشد کرایه و بهای تمامشده کالاها خود را نشان میدهد. اتفاقات اخیر شامل اعتصاب محدود رانندگان، پرداخت علیالحساب پلتفرمها و برنامه قطعی برای افزایش ۱۰ درصدی تعرفهها، همین سرایت سریع را تایید میکند.
وعدهها در برابر واقعیت معیشت
دولت پیش از اجرای طرح تاکید داشت که تعدیل قیمت بنزین تاثیر معناداری بر سایر کالاها و خدمات نخواهد داشت، اما تجربه روزهای نخست پس از گرانی بنزین خلاف این ادعا را نشان میدهد. به باور ناظران، اگر بنزین به عنوان کالایی راهبردی و علامتدهنده در اقتصاد شناخته میشد، منطق سیاستگذاری ایجاب میکرد ابتدا سازوکارهای جبرانی به صورت عملیاتی و همزمان پیادهسازی شود و سپس قیمتها اصلاح گردد، نه اینکه پس از ایجاد شوک، وعدههای حمایتی با ابهام در زمانبندی و نحوه اجرا مطرح شود.
در حال حاضر، با دو برابر شدن هزینه سوخت و تاخیر در تخصیص سهمیه ۳۰۰ لیتری، بار اصلی این تصمیم بر دوش رانندگان و در نهایت مسافران افتاده است. افزایش ۱۰ درصدی کرایه تاکسیهای اینترنتی از مهرماه، نخستین موج گرانی قابل لمس برای میلیونها کاربری است که روزانه از این سکوها استفاده میکنند و به نظر میرسد در صورت عدم اجرای سریع و شفاف بستههای حمایتی، فشار مضاعفی بر معیشت خانوارها در ماههای آینده وارد خواهد شد.
دیدگاهها (0)
هنوز دیدگاهی ثبت نشده است.