یک حادثه مرگبار در جریان تمرین نظامی ارتش بنگلادش، بار دیگر توجه‌ها را به ایمنی تجهیزات زرهی قدیمی جلب کرد. روز ۹ سپتامبر ۲۰۲۶ (۲۰ شهریور ۱۴۰۵) یک دستگاه تانک Type 59 ساخت چین در میدان تیر هتازهاری هنگام اجرای شلیک اصلی منفجر شد و دو نظامی در دم جان باختند.

به گزارش روابط عمومی ارتش بنگلادش (ISPR)، این انفجار دقیقا در لحظه شلیک توپ اصلی تانک رخ داده است. در این حادثه علاوه بر دو کشته، یک افسر نیز به‌شدت مجروح شد که بلافاصله به بیمارستان نظامی داکا منتقل گردید. وضعیت عمومی این افسر وخیم گزارش شده است.

جزئیات حادثه در میدان تیر هتازهاری

میدان تیر هتازهاری یکی از مراکز اصلی تمرین شلیک زنده یگان‌های زرهی ارتش بنگلادش به شمار می‌رود. طبق اعلام رسمی، تانک حادثه‌دیده در حال اجرای تمرین عادی شلیک با مهمات جنگی بود که به دلایلی نامشخص دچار انفجار داخلی شد. شدت انفجار به حدی بود که برجک و بدنه تانک آسیب جدی دید و خدمه فرصت خروج اضطراری پیدا نکردند.

ارتش بنگلادش هنوز هویت قربانیان را به طور رسمی اعلام نکرده و گفته است خانواده‌های آن‌ها پس از طی مراحل قانونی مطلع خواهند شد. همچنین جزئیات مربوط به درجه و یگان خدمتی جانباختگان منتشر نشده است.

تانک Type 59؛ میراث دوران جنگ سرد

ویدئوها و تصاویر منتشرشده از محل حادثه نشان می‌دهد تانک منفجرشده از نوع Type 59 چینی بوده است؛ تانکی که در واقع نسخه‌ای کپی‌برداری‌شده از تانک مشهور T-54 شوروی محسوب می‌شود و از دهه ۱۹۶۰ میلادی در ارتش چین تولید شده است.

ارتش بنگلادش سال‌هاست تعداد قابل توجهی از این تانک‌ها را در اختیار دارد و بخشی از آن‌ها را در سال‌های اخیر با به‌روزرسانی‌هایی از جمله سیستم کنترل آتش جدید، زره واکنشی و پیشرانه ارتقایافته به نسخه Type 59G Durjoy ارتقا داده است. با این حال هنوز مشخص نیست تانک حادثه‌دیده از مدل پایه بوده یا از نمونه‌های ارتقا یافته.

داخل خبر (468x60)

تانک Type 59 با وزن حدود ۳۶ تن، توپ ۱۰۰ میلی‌متری خان‌دار و موتور دیزلی ۵۲۰ اسب بخاری، هرچند در زمان خود تانکی قابل اتکا بود، اما امروز در مقایسه با تانک‌های مدرن از نظر حفاظت، دقت آتش و ایمنی مهمات بسیار قدیمی محسوب می‌شود.

علت انفجار در دست بررسی

روابط عمومی ارتش بنگلادش اعلام کرده است کمیته‌ای فنی برای بررسی دقیق علت این انفجار تشکیل شده است. کارشناسان سه سناریوی اصلی را بررسی می‌کنند:

  • نقص فنی در توپ یا گلنگدن: فرسودگی لوله توپ یا خرابی مکانیزم قفل گلنگدن می‌تواند باعث انفجار مهمات در داخل لوله شود.
  • مشکل مهمات: مهمات قدیمی، نگهداری نامناسب یا خرابی خرج پرتاب می‌تواند منجر به انفجار زودهنگام شود.
  • خطای انسانی و عوامل محیطی: رعایت نکردن دستورالعمل‌های ایمنی شلیک یا شرایط نامساعد محیطی نیز از عوامل احتمالی است.

تا زمان انتشار گزارش نهایی، تمامی تمرین‌های شلیک زنده با تانک‌های هم‌خانواده در این میدان تیر به حالت تعلیق درآمده است.

سابقه حوادث مشابه

این نخستین بار نیست که تانک‌های خانواده T-54/Type 59 دچار انفجار هنگام شلیک می‌شوند. در سال‌های گذشته نیز گزارش‌هایی از انفجار مهمات در تانک‌های قدیمی در ارتش‌های مختلف منتشر شده که اغلب به دلیل کهنگی مهمات و عدم نوسازی سامانه‌های ایمنی بوده است. کارشناسان نظامی معتقدند نگهداری طولانی‌مدت تانک‌های نسل قدیم بدون نوسازی اساسی، ریسک چنین حوادثی را به شدت افزایش می‌دهد.

انتظار می‌رود ارتش بنگلادش پس از روشن شدن نتایج تحقیقات، درباره سرنوشت ناوگان Type 59 و لزوم تسریع در جایگزینی آن‌ها با تانک‌های مدرن‌تر تصمیم‌گیری کند.