فکر کردن به اینکه تا چند سالگی زنده خواهیم ماند، فقط یک خیالپردازی ساده نیست. این تصور میتواند بر تصمیمهای کلیدی زندگی ما از نحوه پسانداز برای دوران بازنشستگی تا سبک زندگی و مراقبتهای سلامت تاثیر بگذارد. حالا یک پژوهش بلندمدت ۲۸ ساله در ژاپن نشان میدهد پیشبینی افراد از طول عمر خود، اگرچه دقیق نیست، اما تا حدی با واقعیت همخوانی دارد.
به گزارش پایگاه مدیکال و بر اساس مقاله منتشرشده در medRxiv، این مطالعه به سرپرستی شوهی اوکاموتو، جامعهشناس دانشگاه تسوکوبا، با استفاده از دادههای «مطالعه پویاییهای پیری و سلامت ژاپن» انجام شده است. نتایج اصلی حاکی از آن است که حدود ۵۹ درصد از شرکتکنندگانی که تاریخ فوتشان ثبت شد، بیشتر از سنی که خود پیشبینی کرده بودند عمر کردند.
پژوهشی سه دههای روی سالمندان ژاپنی
نقطه آغاز این مطالعه به سال ۱۹۹۶ بازمیگردد. پژوهشگران در آن زمان از ۲۴۴۷ فرد ۶۰ ساله و بالاتر پرسیدند که انتظار دارند تا چند سالگی زنده بمانند. از این میان، ۲۰۵۴ نفر سن مشخصی را اعلام کردند. تیم تحقیق سپس به مدت ۲۸ سال این افراد را پیگیری کرد؛ در این بازه زمانی ۱۵۱۴ نفر فوت کردند و امکان مقایسه مستقیم سن پیشبینیشده با طول عمر واقعی فراهم شد.
یافته کلیدی این بود که افرادی که انتظار داشتند بیشتر عمر کنند، به طور میانگین واقعاً عمر طولانیتری داشتند. این همبستگی حتی پس از تعدیل عوامل مخدوشکننده مانند سن، جنسیت، وضعیت اقتصادی-اجتماعی و برخی شاخصهای سلامت همچنان معنادار باقی ماند.
پیشبینی دقیق نیست اما بیارتباط هم نیست
با وجود این همبستگی، دقت پیشبینیها محدود بود. بر اساس تحلیل آماری تیم تحقیق، هر یک سال افزایش در طول عمر مورد انتظار، تنها با حدود ۰٫۱۲ سال افزایش در طول عمر واقعی همراه بود. به بیان دیگر، افراد میتوانستند روند کلی را حدس بزنند، اما قادر به پیشبینی دقیق سن مرگ خود نبودند.
به نقل از ساینسآلرت، پژوهشگران تاکید میکنند این مطالعه از نوع مشاهدهای است و نمیتوان از آن رابطه علت و معلولی استخراج کرد. اینکه فردی تصور کند عمر طولانی خواهد داشت، لزوما باعث افزایش طول عمر او نمیشود. احتمال دیگر این است که کسانی که انتظار عمر بیشتر دارند، در واقع از سلامت بهتر، سبک زندگی سالمتر یا سابقه خانوادگی مساعدتری برخوردارند و به همین دلیل نیز بیشتر عمر میکنند.
چه کسانی بیشتر از پیشبینی خود عمر کردند؟
بررسی جزئیتر نشان داد الگوی فراتر رفتن عمر از پیشبینی در همه گروهها یکسان نبود. زنان و افراد دارای تحصیلات بالاتر، شانس بیشتری برای عبور از سن پیشبینیشده داشتند، در حالی که افراد با وضعیت سلامت ضعیفتر کمتر توانستند از تخمین اولیه خود فراتر بروند.
نکته جالب دیگر، تمرکز پاسخها روی عدد ۸۰ سال بود. بسیاری از شرکتکنندگان ۸۰ سالگی را به عنوان سن احتمالی مرگ خود اعلام کرده بودند؛ عددی که تقریبا با امید به زندگی در ژاپن در سال ۱۹۹۶ مطابقت داشت. پژوهشگران معتقدند افراد برای تخمین آینده خود بیشتر به میانگین عمومی جامعه تکیه کردهاند تا به شرایط شخصی و سن فعلی خود.
در حالی که امید به زندگی هنگام تولد یک شاخص جمعیتی است، امید به زندگی برای فردی که به ۶۰ یا ۷۰ سالگی رسیده، لزوما همان عدد نیست. کسی که دهههای پرخطر کودکی و جوانی را پشت سر گذاشته، به طور طبیعی شانس بیشتری برای رسیدن به سنین بالاتر دارد و باید باقیمانده عمرش را بر اساس سن فعلی و وضعیت سلامت فردی تخمین بزند، نه بر اساس میانگین کشوری.
چرا این خطای پیشبینی اهمیت دارد؟
پژوهشگران هشدار میدهند که دستکم گرفتن طول عمر میتواند پیامدهای عملی و ملموسی داشته باشد. فردی که تصور میکند زودتر از موعد فوت خواهد کرد، ممکن است پسانداز کافی برای دوران بازنشستگی طولانیتر از انتظار، کنار نگذارد و در سالهای پایانی عمر با فشار مالی مواجه شود. در مقابل، تخمین بیش از حد طول عمر نیز میتواند به تصمیمهای مالی بیش از حد محافظهکارانه یا محدود کردن غیرضروری مصرف در دوران میانسالی منجر شود.
محدودیتهای مطالعه
این پژوهش با وجود دوره پیگیری طولانی، محدودیتهایی نیز دارد. نخست اینکه شرکتکنندگان تنها یک بار و در سال ۱۹۹۶ درباره طول عمر مورد انتظار خود سوال شدند؛ بنابراین مشخص نیست که بیماریهای بعدی، تغییرات شرایط زندگی، از دست دادن نزدیکان یا سایر تجربههای مهم چگونه دیدگاه آنها را در طول زمان تغییر داده است.
دوم اینکه جامعه آماری مطالعه منحصراً شامل سالمندان ژاپنی بود. ژاپن یکی از بالاترین امید به زندگیها در جهان را دارد و نتایج لزوما قابل تعمیم به جوانترها یا جمعیت سایر کشورها با شرایط فرهنگی، اقتصادی و بهداشتی متفاوت نیست.
با این حال، نکته اصلی پژوهش این است که برداشت ذهنی افراد از سالهای باقیمانده عمر، صرفا یک حدس تصادفی نیست. این برداشت میتواند بازتابی ناخودآگاه از وضعیت سلامت، سبک زندگی، سرمایه اجتماعی و شرایط شخصی فرد باشد؛ بازتابی که به شکل معنادار، هرچند نه دقیق، با آینده واقعی گره خورده است.
این مطالعه به صورت پیشانتشار در پایگاه medRxiv منتشر شده و برای انتشار نهایی در انتظار داوری همتا قرار دارد.
دیدگاهها (0)
هنوز دیدگاهی ثبت نشده است.