اپل با یک ابتکار نرم‌افزاری ساده اما هوشمندانه، یکی از قدیمی‌ترین محدودیت‌های حمل‌ونقل بین‌المللی باتری‌های لیتیومی را دور زده است. در حالی که ظرفیت باتری پرچم‌داران طی سال‌های اخیر به لطف فناوری سیلیکون-کربن به شکل چشمگیری افزایش یافته، قوانین سخت‌گیرانه حمل کالاهای خطرناک همچنان سقف ۲۰ وات‌ساعت را برای هر سلول باتری اعمال می‌کند و حالا آیفون ۱۸ پرو مکس نشان داده که می‌توان بدون کاهش ظرفیت و بدون دوتکه کردن باتری، از این سد عبور کرد.
سقف ۲۰ وات‌ساعت؛ چالشی برای باتری‌های بزرگ
در سال‌های اخیر، استفاده از شیمی جدید سیلیکون-کربن به تولیدکنندگان اجازه داده تا در همان ابعاد قبلی، سلول‌هایی با چگالی انرژی بسیار بالاتر بسازند. نتیجه، جهش ظرفیت باتری پرچم‌داران از حدود ۵۰۰۰ میلی‌آمپر ساعت به ارقام بالاتر است. اما همین پیشرفت، تولیدکنندگان را با یک معضل قانونی روبه‌رو کرد.
بر اساس مقررات بین‌المللی حمل کالاهای خطرناک، هر سلول باتری لیتیوم-یونی که بیش از ۲۰ وات‌ساعت (Wh) انرژی داشته باشد، به عنوان محموله خطرناک طبقه‌بندی می‌شود و حمل آن به‌ویژه از طریق هوایی، نیازمند تشریفات، برچسب‌گذاری و محدودیت‌های بسیار سخت‌گیرانه است. به همین دلیل بسیاری از شرکت‌ها مجبور بودند یکی از دو راه را انتخاب کنند: یا باتری را به دو سلول مجزا تقسیم کنند تا هر سلول زیر ۲۰ وات‌ساعت باقی بماند، یا برای بازارهای سخت‌گیر مانند آمریکا و اروپا، نسخه‌ای با باتری کوچک‌تر عرضه کنند؛ اتفاقی که باعث می‌شد یک مدل واحد در آسیا و اروپا ظرفیت‌های متفاوتی داشته باشد.
راهکار نرم‌افزاری اپل چیست؟
بر اساس توضیحات منتشرشده در صفحه پشتیبانی آیفون ۱۸ پرو مکس، اپل رویکرد کاملاً متفاوتی را در پیش گرفته است. این شرکت به جای تغییر سخت‌افزار، یک محدودیت نرم‌افزاری شارژ را در زمان حمل اعمال می‌کند.
به این ترتیب، هنگام خروج گوشی از کارخانه و در طول فرآیند انبارداری و حمل‌ونقل، سیستم‌عامل به صورت پیش‌فرض اجازه نمی‌دهد باتری بیش از ۲۰ وات‌ساعت شارژ شود. در واقع ظرفیت اسمی باتری به شکل نرم‌افزاری قفل می‌شود تا از نظر قانونی، باتری در دسته «کمتر از ۲۰ وات‌ساعت» قرار گیرد و مشمول مقررات سخت‌گیرانه نشود.
به محض اینکه کاربر برای اولین بار آیفون را روشن و راه‌اندازی می‌کند، این قفل به طور خودکار برداشته می‌شود و کاربر به ظرفیت کامل باتری دسترسی پیدا خواهد کرد. اپل تأکید کرده این محدودیت تنها برای مرحله حمل در نظر گرفته شده و هیچ تأثیری بر تجربه استفاده روزمره ندارد.
ظرفیت واقعی آیفون ۱۸ پرو مکس چقدر است؟
بر اساس اطلاعات رسمی، ظرفیت نامی (Rated Capacity) آیفون ۱۸ پرو مکس در مدل eSIM-only مخصوص بازار آمریکا ۵۵۶۷ میلی‌آمپر ساعت معادل ۲۱.۷۵ وات‌ساعت است که به وضوح از سقف ۲۰ وات‌ساعت فراتر می‌رود.
مدل اروپایی که به دلیل الزامات این بازار همچنان به درگاه فیزیکی سیم‌کارت مجهز است، به دلیل اشغال فضای داخلی بیشتر، باتری اندکی کوچک‌تری دارد: ۵۳۹۱ میلی‌آمپر ساعت معادل ۲۱.۰۶ وات‌ساعت. با این حال این ظرفیت نیز بالاتر از حد مجاز حمل است و بدون ترفند نرم‌افزاری اپل، حمل آن با محدودیت مواجه می‌شد.
نکته مهم این است که این اعداد، ظرفیت نامی (Rated) هستند که اپل اعلام می‌کند و نباید مستقیماً با ظرفیت اسمی (Typical) که برندهای اندرویدی معمولاً تبلیغ می‌کنند مقایسه شود. در هر دو حالت، هر دو نسخه آیفون ۱۸ پرو مکس به طور قابل توجهی از مرز قانونی عبور کرده‌اند.
مجوز آمریکا و سکوت نهادهای بین‌المللی
نکته جالب‌تر این است که رگولاتور حمل‌ونقل آمریکا به طور رسمی این روش حمل را از ژوئن ۲۰۲۵ تأیید کرده است. با این حال نهادهای کلیدی دیگر در حوزه حمل‌ونقل هوایی و جاده‌ای مانند ADR، یاتا (IATA) و ایکائو (ICAO) هنوز به طور رسمی درباره این روش اظهار نظر نکرده‌اند.
با این وجود، از آنجا که سری آیفون ۱۸ پرو هم‌اکنون در اتحادیه اروپا نیز به فروش می‌رسد، می‌توان فرض کرد که این نهادها نیز به طور ضمنی با این تفسیر از قانون موافق هستند یا حداقل مانعی برای آن ایجاد نکرده‌اند.
اپل همچنین برای کاربرانی که قصد دارند گوشی خود را پس از خرید به کشور دیگری ارسال کنند، گزینه‌ای در تنظیمات قرار داده تا بتوانند دوباره این حالت محدود حمل را فعال کنند. پس از رسیدن گوشی به مقصد، گیرنده می‌تواند دوباره آن را غیرفعال کرده و از ظرفیت کامل استفاده کند.
قانون ۲۰ وات‌ساعت در آستانه منسوخ شدن
این ترفند اپل در حالی مطرح می‌شود که خود قانون‌گذاران نیز به قدیمی بودن سقف ۲۰ وات‌ساعت اذعان دارند. در سال ۲۰۲۶، کمیته فرعی کارشناسان حمل کالاهای خطرناک سازمان ملل، پیشنهادی را برای بازنگری در مقررات باتری‌های تک‌سلولی بررسی کرد.
در این پیشنهاد تأکید شده که مرز ۲۰ وات‌ساعت دیگر کارایی ندارد؛ زیرا از نظر فنی، یک نوع سلول واحد می‌تواند در یک باتری چندسلولی با مجموع انرژی بیش از ۲۰ وات‌ساعت استفاده شود و مشکلی ایجاد نکند، اما همان سلول اگر به صورت تک‌سلولی با همان ظرفیت به کار رود، به عنوان کالای خطرناک طبقه‌بندی می‌شود. این تناقض باعث شده نهادهای بین‌المللی بازنگری کامل این مقررات را تا سال ۲۰۲۹ در دستور کار قرار دهند.
تا زمان اجرایی شدن قوانین جدید، روش اپل می‌تواند به یک الگو برای کل صنعت تبدیل شود. اگر این تفسیر نرم‌افزاری از قانون به رسمیت شناخته شود، تولیدکنندگان دیگر نیز خواهند توانست بدون نیاز به تولید دو نسخه متفاوت برای بازار آسیا و بازار غرب، گوشی‌هایی با باتری‌های بزرگ‌تر از ۲۰ وات‌ساعت را به راحتی در آمریکا و اروپا عرضه کنند؛ اتفاقی که به نفع مصرف‌کننده نهایی خواهد بود و به دوگانگی آزاردهنده ظرفیت باتری در مناطق مختلف پایان می‌دهد.
دیدگاه‌ها (0)
هنوز دیدگاهی ثبت نشده است.