مقامهای ارشد آمریکا و چین دور جدیدی از مذاکرات حساس را در قلب مالی نیویورک آغاز کردهاند؛ مذاکراتی که میتواند مسیر رقابت فناورانه و تجاری دو اقتصاد بزرگ جهان را در ماههای آینده تعیین کند. محور این گفتوگوها سه پرونده کلیدی هوش مصنوعی، تعرفههای تجاری و مواد معدنی حیاتی و عناصر کمیاب است.
دیدار پشت درهای بسته در منهتن
به گفته منابع آگاه، اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، و هه لیفنگ، معاون نخستوزیر چین، در منهتن نیویورک با یکدیگر دیدار کردهاند تا پیشنویس توافقهای احتمالی را پیش از نشست آتی سران دو کشور آماده کنند. جلسات در مقر جیپی مورگان چیس و با حضور جیمیسون گریر، نماینده تجاری آمریکا، برگزار شده است.
هدف اعلامشده، بررسی وضعیت آتشبس تجاری است که قرار است در تاریخ ۱۰ نوامبر (۱۹ آبان) منقضی شود. واشنگتن و پکن از ماهها پیش در چارچوب این آتشبس تلاش کردهاند از تشدید جهشی تعرفهها جلوگیری کنند، اما اختلافها بر سر فناوریهای پیشرفته و زنجیره تأمین مواد راهبردی همچنان پابرجاست.
سه پرونده روی میز؛ از مدلهای وزنباز تا خاکهای کمیاب
بر اساس گزارشها، دستور کار مذاکرات شامل سه محور اصلی است:
- هوش مصنوعی و حفاظهای امنیتی: دو طرف درباره مدلهای وزنباز (Open-weight) و وزنبسته (Closed-weight) تبادل نظر کردهاند. واشنگتن نگران نشت فناوریهای حساس و استفادههای پرخطر است و خواهان تعیین چارچوبها و حفاظهای امنیتی مشخص برای توسعه و انتشار مدلهای پیشرفته است.
- تعرفهها: کاهش تعرفه بر کالاهای غیرراهبردی به عنوان بخشی از تعهدات قبلی مطرح شده و آمریکا خواستار اجرای کامل وعدهها برای کاهش فشار بر زنجیره تأمین جهانی است.
- مواد معدنی حیاتی: جریان صادرات عناصر کمیاب از چین به آمریکا یکی از نقاط اصطکاک جدی است. مقامهای آمریکایی میگویند حجم انتقال این مواد همچنان ناکافی است و پکن باید عرضه پایدار و قابل پیشبینی را تضمین کند؛ موادی که برای تولید تراشه، باتری، موتورهای الکتریکی و تجهیزات دفاعی حیاتی به شمار میروند.
تعهدات نیمهتمام؛ از خرید کشاورزی تا سفارش بوئینگ
بخشی از گفتوگوها به پیگیری تعهدات گذشته اختصاص دارد. از جمله وعده چین برای خرید سالانه ۱۷ میلیارد دلار محصولات کشاورزی آمریکا و همچنین سفارش بیش از ۲۰۰ فروند هواپیمای بوئینگ. این موارد در دورههای قبلی مذاکرات به عنوان نشانه حسن نیت اقتصادی مطرح شده بود، اما اجرای آنها به گفته منابع آمریکایی با فراز و نشیب همراه بوده است.
در مقابل، پکن نیز انتظار دارد واشنگتن در زمینه محدودیتهای صادرات فناوری و فهرست تحریمهای مرتبط با شرکتهای چینی، انعطاف بیشتری نشان دهد. همین توازن شکننده باعث شده هر دو طرف با احتیاط از هرگونه توافق بزرگ و زودهنگام سخن بگویند.
ارزیابی محتاطانه تحلیلگران
آنا اشتون، تحلیلگر باسابقه تجارت چین و بنیانگذار شرکت اشتون اینتلیجنس، در ارزیابی خود از این دور مذاکرات گفت: «با توجه به نزدیک بودن نشست ریاستجمهوری، احتمالاً دستاوردهایی اعلام خواهد شد؛ اما احساس نمیکنم در آستانه تحولی بنیادین باشیم. گمان میکنم حفظ وضعیت موجود بهترین انتظار واقعبینانه هر دو طرف باشد.»
این دیدگاه محتاطانه بازتاب فضای کلی حاکم بر روابط دو کشور است؛ جایی که رقابت فناورانه بر سر هوش مصنوعی و نیمهرساناها با رقابت ژئواکونومیک بر سر منابع معدنی گره خورده و هرگونه توافق، نیازمند مصالحههای دشوار در هر دو حوزه است.
چرا این مذاکرات اهمیت دارد؟
اهمیت دیدار نیویورک فراتر از یک جلسه مقدماتی است. نخست، صنعت هوش مصنوعی به سرعت در حال تبدیل شدن به میدان اصلی رقابت قدرت است و نحوه حکمرانی بر مدلهای بزرگ، استانداردهای ایمنی و دسترسی به دادهها میتواند برتری فناورانه دهه آینده را رقم بزند. دوم، عناصر کمیاب که چین سهم غالب تولید جهانی آن را در اختیار دارد، اهرم فشار مهم پکن در مذاکرات تجاری محسوب میشود و هرگونه اختلال در عرضه آن، مستقیماً بر قیمت و تولید در آمریکا و اروپا اثر میگذارد.
سوم، مهلت ۱۰ نوامبر برای پایان آتشبس، یک ضربالاجل سیاسی نیز هست. اگر طرفین نتوانند چارچوبی برای تمدید یا جایگزینی آن بیابند، خطر بازگشت تعرفههای سنگین و تشدید بیثباتی در بازارهای جهانی افزایش مییابد.
نگاه به آینده؛ توافق محدود یا تمدید وضعیت موجود؟
شواهد نشان میدهد واشنگتن به دنبال توافقی مرحلهای و قابل راستیآزمایی است؛ توافقی که در آن تضمین عرضه مواد معدنی و تعریف خطوط قرمز در حوزه هوش مصنوعی، در برابر کاهش هدفمند تعرفهها و تسهیل خریدهای کشاورزی و هواپیما مبادله شود. پکن نیز ترجیح میدهد بدون دادن امتیازهای ساختاری بزرگ، زمان بخرد و از تشدید تحریمهای فناورانه جلوگیری کند.
در چنین شرایطی، محتملترین سناریو نه یک توافق جامع، بلکه بستهای محدود از تفاهمهای مقدماتی خواهد بود که به سران دو کشور اجازه دهد در نشست آتی، تصویر مثبتی از مدیریت تنشها ارائه دهند و در عین حال، پروندههای اصلی را به مذاکرات فشردهتر در ماههای بعد موکول کنند.
آنچه مسلم است، نتیجه این گفتوگوها تنها بر روابط دوجانبه اثر نمیگذارد؛ از قیمت جهانی مواد معدنی تا نقشه راه توسعه هوش مصنوعی و سرنوشت قراردادهای چند میلیارد دلاری بوئینگ و کشاورزان آمریکایی، همه به خروجی همین میز مذاکره در منهتن گره خورده است.
دیدگاهها (0)
هنوز دیدگاهی ثبت نشده است.