احراز هویت بیومتریک امروز به یکی از مهمترین ستونهای امنیت موبایل تبدیل شده است. در میان روشهای مختلف، تشخیص چهره به دلیل سرعت بالا و عدم نیاز به لمس دستگاه، محبوبیت ویژهای پیدا کرده است. با این حال، نام مشابه «تشخیص چهره» در آیفون و اندروید نباید شما را به اشتباه بیندازد؛ فناوری، دقت و سطح امنیتی این دو سیستم تفاوتهای عمیقی با یکدیگر دارند.
فیسآیدی آیفون؛ نقشهبرداری سهبعدی با TrueDepth
اپل برای نخستینبار فیسآیدی (Face ID) را همراه با آیفون X معرفی کرد و از آن زمان تاکنون، این فناوری به استاندارد امنیتی آیفونها تبدیل شده است. هسته اصلی این سیستم، مجموعه دوربین TrueDepth در ناچ و جزیره پویای آیفون است که از چند جزء کلیدی تشکیل شده است.
فیسآیدی با پرتاب بیش از ۳۰ هزار نقطه نامرئی مادون قرمز به سمت صورت و ثبت بازتاب آنها توسط دوربین فروسرخ، یک نقشه عمق سهبعدی و بسیار دقیق از چهره میسازد. سپس پردازنده دستگاه این نقشه را به یک «اثر چهره» دیجیتال و رمزگذاریشده تبدیل میکند که بهصورت امن در بخش Secure Enclave تراشه ذخیره میشود.
همین ماهیت سهبعدی باعث میشود فیسآیدی بهسادگی با عکس، تصویر چاپشده یا حتی ماسکهای معمولی فریب نخورد. سیستم بهطور مداوم الگوی عمق صورت را با الگوی ذخیرهشده مقایسه میکند، نه فقط تصویر دوبعدی را. به همین دلیل اپل نرخ خطای آن را یک در یک میلیون اعلام کرده است که بهمراتب ایمنتر از حسگر اثر انگشت است.
از دیگر برتریهای فیسآیدی میتوان به قابلیت تشخیص توجه (Attention Aware) اشاره کرد؛ آیفون تنها زمانی قفل را باز میکند که چشمان شما باز و نگاهتان به سمت نمایشگر باشد. این ویژگی از باز شدن ناخواسته قفل هنگام خواب یا زمانی که به گوشی نگاه نمیکنید جلوگیری میکند. همچنین به لطف اسکن مادون قرمز، فیسآیدی در تاریکی مطلق، زیر نور کم، با عینک آفتابی، کلاه، ماسک و حتی با تغییراتی مانند رشد ریش نیز با دقت بالا عمل میکند.
فیس آنلاک اندروید؛ از تشخیص دوبعدی تا پیشرفتهای نرمافزاری
در سوی مقابل، تجربه «فیس آنلاک» در اکوسیستم اندروید یکسان نیست و به شدت به سازنده و قیمت دستگاه بستگی دارد. در بسیاری از گوشیهای میانرده و اقتصادی، تشخیص چهره صرفاً بر پایه پردازش تصویر دوبعدی از دوربین سلفی انجام میشود.
در این روش، سیستم تنها یک عکس تخت از چهره کاربر ذخیره میکند و در هر بار احراز هویت، تصویر زنده را با همان عکس مقایسه میکند. خبری از پروژکتور نقطهای، سنسور عمق یا دوربین مادون قرمز نیست. نتیجه این سادگی، آسیبپذیری بالا و عملکرد ناپایدار است.
بررسی سازمان حمایت از مصرفکننده بریتانیا (Which) در سال ۲۰۲۲ نشان داد که حدود ۶۴ درصد از گوشیهای اندرویدی آزمایششده تنها با نشان دادن یک عکس چاپشده از چهره مالک، فریب خوردند و قفل دستگاه باز شد. همین نقطه ضعف باعث میشود بسیاری از بانکها و اپلیکیشنهای حساس، فیس آنلاک دوبعدی را بهعنوان روش احراز هویت بیومتریک معتبر قبول نکنند و آن را در سطح «راحتی» و نه «امنیت» طبقهبندی کنند.
عملکرد این سیستم در شرایط نوری نامناسب، هنگام استفاده از عینک آفتابی، یا زمانی که زاویه صورت تغییر میکند نیز افت محسوسی دارد، زیرا الگوریتم به اطلاعات عمق دسترسی ندارد و به شدت به نور محیط وابسته است.
البته داستان در پرچمداران اندروید متفاوت شده است. گوگل از نسل پیکسل ۸ به بعد با تکیه بر تراشههای Tensor و الگوریتمهای پیشرفته یادگیری ماشین، سطح امنیتی فیس آنلاک را به کلاس ۳ بیومتریک (Class 3) که بالاترین سطح تعریفشده در اندروید است، ارتقا داده است. این سطح به تایید گوگل برای استفاده در پرداختها و برنامههای بانکی نیز رسیده است. با این حال، حتی در این مدلهای پیشرفته نیز فناوری همچنان مبتنی بر نرمافزار و هوش مصنوعی است، نه سختافزار اختصاصی تشخیص عمق مانند TrueDepth.
مقایسه رو در رو؛ تفاوتهای کلیدی فیسآیدی و فیس آنلاک
- نوع فناوری: فیسآیدی از نقشه سهبعدی و مادون قرمز استفاده میکند؛ فیس آنلاک معمول در اندروید، دوبعدی و مبتنی بر عکس است.
- امنیت و فریبپذیری: فیسآیدی در برابر عکس و ماسک مقاوم است و نرخ خطای یک در میلیون دارد؛ مدلهای دوبعدی اندروید به راحتی با عکس فریب میخورند.
- عملکرد در نور کم: فیسآیدی با مادون قرمز در تاریکی مطلق هم کار میکند؛ فیس آنلاک دوبعدی در نور کم دچار اختلال میشود.
- تشخیص توجه: فیسآیدی باز بودن چشم و نگاه مستقیم را بررسی میکند؛ این قابلیت در اکثر گوشیهای اندرویدی وجود ندارد.
- سطح دسترسی سیستمی: فیسآیدی برای باز کردن قفل، تایید پرداخت، ورود به اپلیکیشنهای بانکی و مدیریت رمزهای عبور کاملا مورد تایید است؛ فیس آنلاک دوبعدی اغلب فقط برای باز کردن قفل صفحه کاربرد دارد.
کدام را انتخاب کنیم؟ امنیت یا راحتی؟
اگر اولویت شما امنیت و محافظت از اطلاعات حساس است، فیسآیدی آیفون همچنان استاندارد طلایی صنعت محسوب میشود. ترکیب سختافزار اختصاصی، اسکن سهبعدی و پردازش امن روی دستگاه، آن را به گزینهای بسیار قابل اعتماد تبدیل کرده است.
در مقابل، فیس آنلاک در گوشیهای اندرویدی بیشتر یک قابلیت رفاهی برای باز کردن سریع قفل است تا یک سد امنیتی واقعی؛ مگر آنکه از پرچمداران جدیدی مانند پیکسل ۸ به بعد یا مدلهای محدودی که به سنسورهای عمق مجهز هستند استفاده کنید. حتی در این پرچمداران نیز اگرچه پیشرفت نرمافزاری چشمگیر بوده، اما ماهیت بدون سختافزار سهبعدی اختصاصی، همچنان فاصلهای با فیسآیدی باقی میگذارد.
در نهایت، هنگام خرید گوشی هوشمند، به سطح بیومتریک دستگاه توجه کنید. اگر قصد دارید از تشخیص چهره برای تایید تراکنشهای بانکی، ورود به برنامههای حساس و مدیریت پسوردها استفاده کنید، بررسی کنید که آیا دستگاه شما از فیسآیدی سختافزاری یا فیس آنلاک کلاس ۳ پشتیبانی میکند یا خیر. تفاوت این دو، مستقیما بر امنیت دارایی دیجیتال شما تاثیر میگذارد.
دیدگاهها (0)
هنوز دیدگاهی ثبت نشده است.