بازار جهانی طلا در سال ۲۰۲۶ یکی از پرنوسان‌ترین دوره‌های اخیر را پشت سر گذاشته است. فلز زرد پس از ثبت بیش از ۱۲ رکورد تاریخی در ژانویه و عبور لحظه‌ای از ۵۵۰۰ دلار، در اواخر ژوئن تا زیر ۴۰۰۰ دلار سقوط کرد؛ اما در هفته‌های اخیر دوباره تا محدوده ۴۴۵۰ دلار بازگشته است.

مقاومت ۴۵۰۰ دلاری و نقش فدرال رزرو

بر اساس گزارش رویترز، سطح ۴۵۰۰ دلار به یک مقاومت مهم برای معامله‌گران تبدیل شده و بخشی از سرمایه‌گذاران پس از رسیدن به این منطقه، اقدام به شناسایی سود کرده‌اند. در عین حال، تصمیمات فدرال رزرو آمریکا درباره نرخ بهره تأثیر مستقیمی بر مسیر قیمت طلا دارد.

بانک مرکزی آمریکا در آخرین نشست خود، محدوده نرخ بهره را در سطح ۳.۵ تا ۳.۷۵ درصد حفظ کرد؛ تصمیمی که با مخالفت سه عضو کمیته همراه بود. این کشمکش در سیاست‌های پولی آمریکا در حالی رخ می‌دهد که فدرال رزرو هنوز از مهار تورم زیر هدف دو درصدی اطمینان حاصل نکرده است.

از آنجا که طلا دارایی بدون بهره است، افزایش نرخ بهره در آمریکا اوراق دولتی دلارمحور را به رقیبی جدی برای این فلز تبدیل می‌کند. اما وقتی بازارهای جهانی انتظار دارند فدرال رزرو سیاست نرم‌تری در پیش بگیرد، قیمت طلا تقویت می‌شود. در بازار ایران نیز اگر انتظارات نرخ بهره به نفع طلا تغییر کند، رشد قیمت‌ها در بورس و بازار آزاد تشدید خواهد شد.

دلار ضعیف‌تر، حمایت از طلا

از آنجا که قیمت جهانی طلا به دلار اعلام می‌شود، افت شاخص دلار یکی از عوامل اصلی حمایت از قیمت فلز زرد بوده است. در شرایط عادی، ترکیب دلار ضعیف‌تر و نرخ بهره ثابت یا پایین‌تر، محیط مساعدی برای رشد قیمت طلا فراهم می‌کند. البته در بحران‌های بزرگ، سرمایه‌گذاران ممکن است هم‌زمان دلار و طلا را خریداری کنند.

شورای جهانی طلا در سناریوی نیمه دوم ۲۰۲۶، رشد اقتصادی مقاوم، افزایش بازده اوراق و آرام‌تر شدن فضای سیاسی را از عوامل بالقوه فشار بر قیمت طلا معرفی کرده است.

نقش تنش‌های ژئوپلیتیک

بازار طلا در سال ۲۰۲۶ به‌شدت تحت تأثیر تحولات ژئوپلیتیک بوده است. شورای جهانی طلا ریسک‌های ژئوپلیتیک و به‌ویژه درگیری‌های ایران و آمریکا را یکی از مهم‌ترین عوامل حرکت قیمت طلا در نیمه نخست سال معرفی کرده است. نگرانی‌های مربوط به تردد در تنگه هرمز و عرضه انرژی همچنان از ریسک‌های کلیدی بازارهای جهانی محسوب می‌شوند.

در نگاه اول، تشدید تنش‌ها باید برای طلا مثبت باشد، زیرا سرمایه‌گذاران هنگام افزایش نااطمینانی بخشی از دارایی‌های خود را به پناهگاه‌های امن منتقل می‌کنند؛ اما پیچیدگی‌های این رابطه بیش از پیش آشکار شده است.

خرید بی‌سابقه بانک‌های مرکزی

یکی از قوی‌ترین استدلال‌های بلندمدت حامیان طلا، رفتار بانک‌های مرکزی است. بر اساس نظرسنجی ۲۰۲۶ شورای جهانی طلا، ۸۹ درصد مدیران ذخایر بانک‌های مرکزی انتظار دارند ذخایر طلای رسمی جهان طی ۱۲ ماه آینده افزایش یابد و ۴۵ درصد از پاسخ‌دهندگان نیز پیش‌بینی کردند بانک مرکزی خودشان ذخایر طلا را بیشتر خواهد کرد.

داده‌های شورای جهانی طلا نشان می‌دهد بانک‌های مرکزی در سه‌ماهه دوم سال حدود ۲۸۹ تن طلا خریداری کرده‌اند؛ رقمی بیش از پنج برابر سه‌ماهه نخست و بالاترین سطح ثبت‌شده برای یک فصل. این خریدها بیشتر با مدیریت ذخایر ارزی، تنوع‌بخشی و کاهش وابستگی به یک ارز خاص مرتبط است و افق سرمایه‌گذاری بلندمدتی دارد.

تقاضای فناوری برای طلا

طلا علاوه بر کاربرد سرمایه‌گذاری، به دلیل رسانایی بالا و مقاومت در برابر خوردگی در تجهیزات الکترونیکی پیشرفته نیز استفاده می‌شود. تقاضای بخش فناوری برای طلا در سه‌ماهه دوم ۲۰۲۶ به حدود ۸۰ تن رسیده که عمدتاً ناشی از توسعه زیرساخت‌های هوش مصنوعی، دیتاسنترها، ماهواره‌های مدار پایین و تجهیزات خودرویی پیشرفته است.

هرچند این میزان در مقایسه با هزاران تن تقاضای سرمایه‌گذاری و بانک‌های مرکزی عدد کوچکی است، اما نشان‌دهنده روند رو به رشدی است که با پیشرفت هوش مصنوعی می‌تواند عامل تأثیرگذارتری بر قیمت طلا شود.

چشم‌انداز بازار در ادامه تابستان

با توجه به ترکیب عوامل فوق، بسیاری از تحلیل‌گران مرداد و شهریور ۱۴۰۵ را مقطعی تعیین‌کننده برای بازار طلا ارزیابی می‌کنند. در صورتی که سیاست‌های پولی آمریکا به نفع طلا تغییر کند و فشارهای ژئوپلیتیک همچنان پابرجا باشد، مسیر رسیدن به رکوردهای جدید هموارتر خواهد شد. اما افزایش بازده اوراق و تقویت دلار می‌تواند مانع از تحقق این سناریو شود.