تصمیم سونی برای پایان دادن به تولید دیسک‌های فیزیکی پلی‌استیشن، واکنش‌های گسترده‌ای در میان گیمرها و مدیران سابق این شرکت برانگیخته است. شان لایدن، رئیس پیشین استودیوهای جهانی سونی اینتراکتیو اینترتینمنت و از چهره‌های باسابقه صنعت بازی، در اظهارنظری تازه این تصمیم را «افسرده‌کننده اما حل‌شدنی» توصیف کرده و راهکاری برای حفظ حیات دیسک‌های فیزیکی پیشنهاد داده است.

توقف تولید دیسک از ابتدای ۲۰۲۸

بر اساس اعلام رسمی سونی، روند تولید دیسک‌های فیزیکی پلی‌استیشن از ابتدای سال ۲۰۲۸ متوقف خواهد شد. این خبر که بخشی از حرکت بزرگ‌تر صنعت بازی به سمت توزیع تمام‌دیجیتال محسوب می‌شود، برای بسیاری از طرفداران که همچنان به خرید نسخه‌های فیزیکی، کلکسیون‌سازی و مالکیت ملموس بازی‌ها علاقه‌مند هستند، نگران‌کننده بوده است.

لایدن که اکنون به عنوان مشاور راهبردی در صنعت بازی فعالیت می‌کند، در گفت‌وگو با خبرنامه تخصصی Game (by Pad and Pixel) به این موضوع واکنش نشان داد. او اگرچه تصمیم سونی را ناامیدکننده خواند، اما تأکید کرد که این پایان راه برای دیسک‌های فیزیکی نیست و می‌توان با یک مدل همکاری جدید، این بخش از بازار را زنده نگه داشت.

پیشنهاد لایدن: واگذاری مجوز تولید به شرکت‌های تخصصی

راه‌حلی که رئیس سابق پلی‌استیشن مطرح کرده، واگذاری امتیاز و مجوز تولید دیسک به تولیدکنندگان ثالث و تخصصی است. به باور او، حتی اگر سونی نخواهد خود به صورت مستقیم خط تولید دیسک را ادامه دهد، می‌تواند از طریق اعطای مجوز به شرکت‌هایی که به طور تخصصی در زمینه تولید دیسک فعالیت می‌کنند، چرخه عرضه فیزیکی را حفظ کند.

لایدن در این باره گفت: «تا زمانی که سونی تصمیم نگیرد یا راهی برای واگذاری مجوز این کار به برخی از همین تولیدکنندگان اختصاصی دیسک مشخص نکند، هیچ راهی برای عملی‌شدن آن وجود ندارد.»

این اظهارنظر به خوبی نشان می‌دهد که مانع اصلی از دید او، نه مسائل فنی یا نبود تقاضا، بلکه اراده و تصمیم ساختاری در داخل سونی است. به اعتقاد لایدن، زیرساخت و دانش تولید دیسک همچنان در اختیار شرکت‌های تخصصی قرار دارد و اگر سونی چارچوب حقوقی و مجوز لازم را فراهم کند، تولید محدود اما پایدار دیسک‌های فیزیکی می‌تواند ادامه یابد؛ مدلی که پیش‌تر در صنایع دیگر مانند موسیقی و فیلم برای حفظ نسخه‌های فیزیکی در تیراژ محدود نیز تجربه شده است.

داخل خبر (468x60)

چرا حذف دیسک برای گیمرها مهم است؟

حرکت به سمت حذف کامل دیسک فیزیکی، تنها یک تغییر در نحوه عرضه نیست؛ بلکه پیامدهای مهمی برای مفهوم مالکیت، آرشیو و دسترسی بلندمدت به بازی‌ها دارد. بسیاری از بازیکنان، نسخه فیزیکی را به دلیل امکان فروش مجدد، امانت دادن، کلکسیون و مهم‌تر از همه اطمینان از دسترسی همیشگی بدون وابستگی به سرورها و فروشگاه دیجیتال ترجیح می‌دهند.

در همین راستا، سونی اخیراً بار دیگر تأکید کرده است که مجوزهای دیجیتال صادرشده برای بازی‌ها، به معنای مالکیت کامل اثر برای کاربر نیست و در واقع حق استفاده‌ای است که تابع قوانین فروشگاه و سرویس‌های آنلاین باقی می‌ماند. این یادآوری، نگرانی‌ها درباره آینده کتابخانه‌های دیجیتال در صورت تعطیلی فروشگاه‌ها، حذف بازی‌ها یا تغییر سیاست‌های شرکت‌ها را دوباره پررنگ کرده است.

منتقدان می‌گویند در دنیای تمام‌دیجیتال، حفظ تاریخ بازی‌ها و دسترسی نسل‌های آینده به آثار مهم، دشوارتر خواهد شد؛ موضوعی که لایدن نیز به طور ضمنی به آن اشاره دارد و تلاش برای یافتن راه‌حلی برای زنده نگه‌داشتن دیسک را در همین چارچوب می‌بیند.

سیاست جدید سونی برای حمایت از کارکنان

در حاشیه همین تحولات، سونی از اجرای سیاست تازه‌ای برای مقابله با آزار و رفتارهای نامناسب برخی مشتریان خبر داده است. هدف این سیاست، محافظت از کارکنان در برابر حملات آنلاین، تهدیدها و آزارهای کلامی است که به‌ویژه پس از تصمیم‌های جنجالی مانند حذف دیسک یا تغییرات در سرویس‌ها افزایش می‌یابد.

این اقدام نشان می‌دهد سونی ضمن پیشبرد استراتژی دیجیتال خود، متوجه فشار اجتماعی و واکنش‌های تند جامعه کاربری نیز هست و می‌کوشد میان پیشبرد برنامه‌های تجاری و حفظ سلامت محیط کاری و ارتباط محترمانه با کاربران تعادل ایجاد کند.

در مجموع، اظهارات شان لایدن تصویر روشن‌تری از دوراهی پیش روی سونی ترسیم می‌کند: از یک سو فشار اقتصادی و لجستیکی برای کاهش هزینه‌های تولید، بسته‌بندی و توزیع فیزیکی و تمرکز بر حاشیه سود بالاتر فروش دیجیتال، و از سوی دیگر مطالبه بخشی از جامعه بازیکنان برای حفظ حق انتخاب و مالکیت فیزیکی. پیشنهاد او برای برون‌سپاری تولید از طریق اعطای مجوز، می‌تواند به عنوان یک راه میانه عمل کند؛ راهی که هم سونی را از بار تولید مستقیم رها می‌کند و هم به بازارهای نیچ، کلکسیونرها و طرفداران نسخه‌های فیزیکی اجازه بقا می‌دهد. باید دید آیا مدیران فعلی پلی‌استیشن چنین مسیری را خواهند پذیرفت یا پایان ۲۰۲۸ واقعاً نقطه پایانی برای دیسک‌های نقره‌ای پلی‌استیشن خواهد بود.