استارتاپ هوش مصنوعی دیپ‌سیک برنامه‌ای جاه‌طلبانه برای توسعه زیرساخت پردازشی خود در پیش گرفته است. بر اساس گزارش بلومبرگ، این شرکت چینی قصد دارد دست‌کم ۱۶۰ هزار شتاب‌دهنده پیشرفته هواوی را در دیتاسنتر عظیمی که در منطقه مغولستان داخلی در دست احداث دارد، نصب و راه‌اندازی کند؛ پروژه‌ای که می‌تواند به بزرگ‌ترین کلاستر شناخته‌شده مبتنی بر تراشه‌های هواوی در جهان تبدیل شود.

این سفارش عظیم، نشانه‌ای آشکار از تلاش چین برای ایجاد زنجیره‌ای مستقل در حوزه هوش مصنوعی و فاصله گرفتن از وابستگی به تراشه‌های آمریکایی انویدیا است؛ تراشه‌هایی که به دلیل تحریم‌های ایالات متحده، فروش آن‌ها به چین بدون مجوز ویژه به‌شدت محدود شده است.

دیتاسنتر غول‌پیکر دیپ‌سیک در مغولستان داخلی

به گفته منابع آگاه، دیپ‌سیک برای این مرکز داده، تراشه‌های نسل جدید Ascend 950DT هواوی را انتخاب کرده است؛ تراشه‌هایی که قرار است وظیفه اجرای مدل‌های هوش مصنوعی این شرکت یا همان فاز «استنتاج» (Inference) را بر عهده بگیرند. زمان‌بندی دقیق استقرار این سخت‌افزار به طور کامل به توان تولید هواوی وابسته است.

نکته قابل توجه این است که دیپ‌سیک در حال حاضر برنامه‌ای برای استفاده از تراشه‌های 950DT در مرحله آموزش مدل‌ها (Training) ندارد؛ مرحله‌ای که به مراتب پیچیده‌تر و نیازمند توان پردازشی و پایداری بالاتری است. جالب آنکه هواوی این پردازنده‌ها را دقیقا برای همین کاربرد سنگین یعنی آموزش مدل‌های بزرگ، طراحی و تبلیغ کرده است.

پیش از این نیز دیپ‌سیک تلاش کرده بود مدل‌های پیشین خود را با تراشه‌های هواوی آموزش دهد، اما در عمل برای این بخش حیاتی همچنان به شتاب‌دهنده‌های انویدیا متکی بوده است. تجربه‌های قبلی نشان داده که اکوسیستم نرم‌افزاری و پایداری تراشه‌های هواوی هنوز برای آموزش مدل‌های بسیار بزرگ به بلوغ کامل نرسیده و همین موضوع باعث احتیاط دیپ‌سیک شده است.

چالش بزرگ تولید؛ چرا تحویل سفارش بیش از یک سال طول می‌کشد؟

با وجود تمایل دیپ‌سیک به خرید تعداد حتی بیشتری از تراشه‌های هواوی، غول فناوری چین در حال حاضر با محدودیت جدی ظرفیت تولید مواجه است. بر اساس گزارش‌ها، کمبود قطعات کلیدی به‌ویژه حافظه‌های با پهنای باند بالا (HBM) که برای تراشه‌های هوش مصنوعی ضروری هستند، تولید Ascend 950DT را در سال جاری به تنها چند صد هزار واحد محدود کرده است.

هواوی در شرایط فعلی باید میان تقاضای انبوه مشتریان داخلی، از جمله دیپ‌سیک و سایر شرکت‌های بزرگ چینی، و همچنین تلاش برای صادرات محدود به بازارهای خارجی تعادل برقرار کند. به همین دلیل، حتی اگر تولید بدون اختلال ادامه یابد، تکمیل سفارش ۱۶۰ هزار واحدی دیپ‌سیک احتمالا بیش از یک سال به طول خواهد انجامید.

داخل خبر (468x60)

این تأخیر احتمالی، برنامه‌های توسعه‌ای دیپ‌سیک را نیز تحت تأثیر قرار می‌دهد. این شرکت هم‌زمان در حال مذاکره برای جذب چندین میلیارد دلار سرمایه جدید به منظور توسعه زیرساخت‌های خود است و مرکز مغولستان داخلی قرار است نقش کلیدی در نقشه راه آینده آن ایفا کند.

هم‌سطح با غول‌های غربی، اما با تراشه‌های ضعیف‌تر

استقرار بیش از صد هزار تراشه در یک مرکز واحد، از نظر مقیاس، دیپ‌سیک را هم‌ردیف شرکت‌های بزرگ آمریکایی مانند متا، مایکروسافت و گوگل قرار می‌دهد که به طور معمول دیتاسنترهایی با همین ابعاد می‌سازند. با این تفاوت که مراکز داده چینی فعلا با پردازنده‌هایی با توان متوسط‌تر پر می‌شوند.

شتاب‌دهنده‌های انویدیا همچنان استاندارد طلایی صنعت برای آموزش و اجرای مدل‌های هوش مصنوعی به شمار می‌روند و از نظر قدرت خام، بازده انرژی و بلوغ نرم‌افزاری، فاصله محسوسی با رقبای چینی دارند. با این حال، محدودیت‌های صادراتی آمریکا، شرکت‌های چینی را ناگزیر به سرمایه‌گذاری سنگین روی جایگزین‌های داخلی کرده است.

هواوی به عنوان پرچم‌دار صنعت نیمه‌هادی چین، با سری Ascend تلاش می‌کند این شکاف را پر کند. اگر پروژه مشترک هواوی و دیپ‌سیک در مغولستان داخلی طبق برنامه پیش برود، نه تنها بزرگ‌ترین آزمون عملی برای تراشه‌های 950DT خواهد بود، بلکه الگویی برای سایر شرکت‌های چینی خواهد شد که به دنبال استقلال سخت‌افزاری هستند.

پیامدهای راهبردی برای رقابت هوش مصنوعی چین و آمریکا

سفارش بی‌سابقه دیپ‌سیک فراتر از یک خرید سخت‌افزاری ساده است؛ این تصمیم یک سیگنال راهبردی به بازار جهانی نیمه‌هادی‌هاست. پکن سال‌هاست با حمایت دولتی گسترده، به دنبال بومی‌سازی زنجیره تأمین تراشه‌های پیشرفته است و تحریم‌های آمریکا این روند را تسریع کرده است.

موفقیت یا شکست این خوشه ۱۶۰ هزارتایی می‌تواند سرنوشت نسل بعدی مدل‌های دیپ‌سیک را تعیین کند؛ شرکتی که با مدل‌های کم‌هزینه و متن‌باز خود توجه جهانیان را جلب کرده و اکنون می‌خواهد نشان دهد که بدون اتکا به انویدیا نیز می‌توان در لبه فناوری هوش مصنوعی باقی ماند.

در کوتاه‌مدت، تکیه بر تراشه‌های هواوی برای استنتاج می‌تواند هزینه‌های عملیاتی دیپ‌سیک را کاهش دهد و وابستگی به تأمین‌کنندگان خارجی را کمتر کند، اما تا زمانی که چالش آموزش مدل‌های بزرگ با سخت‌افزار داخلی حل نشود، این استقلال ناقص خواهد ماند. مسیر پیش رو، آزمونی دشوار برای جاه‌طلبی‌های فناورانه چین است.