افشاگری جنجالی درباره تلویزیون‌های ال‌جی؛ ضبط صدا و اسکن شبکه حتی در حالت خاموش

ادعای تازه‌ای درباره حریم خصوصی تلویزیون‌های هوشمند ال‌جی جنجال گسترده‌ای در فضای فناوری به پا کرده است. بر اساس بررسی‌های فنی منتشر شده، این تلویزیون‌ها حتی زمانی که در حالت آماده‌به‌کار (Standby) قرار دارند و به اینترنت متصل نیستند نیز فعالیت‌های مشکوکی از جمله ضبط صدا، اسکن شبکه‌های بی‌سیم اطراف و ثبت محتوای در حال پخش را انجام می‌دهند.

این یافته‌ها حاصل تحقیقات مشترک کانال تخصصی یوتیوب Gamers Nexus و گروهی از پژوهشگران مستقل حوزه امنیت سایبری است که رفتار نرم‌افزاری تلویزیون‌های ال‌جی را به‌صورت دقیق مورد آزمایش قرار داده‌اند. نتایج این بررسی‌ها نشان می‌دهد که سطح جمع‌آوری داده‌ها فراتر از آن چیزی است که کاربران تصور می‌کنند.

تلویزیون خاموش، اما همچنان فعال؟

بر خلاف تصور رایج که حالت استندبای به معنای توقف کامل فعالیت دستگاه است، یافته‌ها حاکی از آن است که تلویزیون‌های ال‌جی در این وضعیت همچنان بخش‌هایی از سیستم خود را فعال نگه می‌دارند. بر اساس این گزارش، میکروفون داخلی تلویزیون حتی در حالت آماده‌به‌کار روشن می‌ماند و صدای محیط را به‌صورت دوره‌ای نمونه‌برداری و ذخیره می‌کند.

نکته نگران‌کننده‌تر این است که این فایل‌های صوتی ضبط‌شده در حافظه داخلی دستگاه نگهداری می‌شوند و به محض اتصال مجدد تلویزیون به اینترنت، به سرورهای شرکت ارسال خواهند شد. این سازوکار به این معناست که قطع کردن اینترنت به‌تنهایی نمی‌تواند مانع جمع‌آوری اطلاعات شود، بلکه تنها زمان ارسال آن را به تأخیر می‌اندازد.

علاوه بر ضبط صدا، تلویزیون به‌طور مداوم به اسکن شبکه‌های وای‌فای اطراف می‌پردازد. این اسکن شامل شناسایی نام شبکه‌ها، قدرت سیگنال و حتی تشخیص دستگاه‌های مجاور مانند گوشی‌های هوشمند و ساعت‌های هوشمند متصل به شبکه محلی است. اطلاعات مربوط به موقعیت مکانی تقریبی و مشخصات سخت‌افزاری این دستگاه‌ها نیز جمع‌آوری می‌شود.

ردپای LG Ad Solutions در ماجرا

به گفته پژوهشگران، تمام داده‌های جمع‌آوری‌شده در نهایت به بخش تبلیغاتی ال‌جی با نام LG Ad Solutions ارسال می‌شود. این بخش وظیفه تحلیل رفتار کاربران برای نمایش تبلیغات هدفمند را بر عهده دارد. به عبارت دیگر، اطلاعاتی که از عادات تماشای برنامه‌ها، دستگاه‌های موجود در خانه و حتی الگوهای صوتی محیط به دست می‌آید، می‌تواند برای پروفایل‌سازی تبلیغاتی مورد استفاده قرار گیرد.

یکی از فناوری‌های کلیدی در این فرآیند، سیستم تشخیص خودکار محتوا (ACR) است. این فناوری با پردازش مداوم جریان‌های صوتی و تصویری ورودی، از جمله محتوای ورودی از طریق درگاه HDMI، کنسول بازی یا حتی حافظه USB، تشخیص می‌دهد کاربر در هر لحظه چه برنامه‌ای را تماشا می‌کند و از چه اپلیکیشن‌هایی استفاده می‌نماید.

اگرچه فناوری ACR تنها مختص ال‌جی نیست و بسیاری از سازندگان بزرگ تلویزیون هوشمند از جمله سامسونگ و سونی نیز از نسخه‌های مشابه آن برای تحلیل عادات تماشای کاربران استفاده می‌کنند، اما ادعای فعال ماندن آن در حالت آفلاین و استندبای، این پرونده را به موردی خاص و حساس تبدیل کرده است.

سابقه‌ای که نگرانی‌ها را بیشتر می‌کند

این نخستین بار نیست که ال‌جی به دلیل رفتارهای مرتبط با حریم خصوصی و تبلیغات مورد انتقاد قرار می‌گیرد. کانال Gamers Nexus پیش‌تر نیز در گزارشی جداگانه فاش کرده بود که برخی از مدل‌های مانیتور هوشمند ال‌جی به‌صورت خودکار برنامه‌ای را برای جمع‌آوری اطلاعات کاربر و نمایش تبلیغات روی سیستم نصب می‌کنند؛ اقدامی که بدون اطلاع و رضایت صریح کاربران انجام می‌شد.

در آن زمان، موجی از اعتراضات کاربران در شبکه‌های اجتماعی و فشار رسانه‌ای شکل گرفت و حتی پای شرکت مایکروسافت نیز به ماجرا باز شد. در نهایت، این فشارهای عمومی ال‌جی را وادار کرد تا سیستم تبلیغاتی مذکور را غیرفعال کند و به‌روزرسانی برای حذف آن منتشر نماید.

اکنون با مطرح شدن ادعای جدید درباره تلویزیون‌ها، بسیاری از کارشناسان معتقدند که این الگوی رفتاری نشان‌دهنده رویکردی سیستماتیک در بهره‌برداری از داده‌های کاربران برای اهداف تجاری است.

واکنش‌ها و آنچه کاربران باید بدانند

تا لحظه تنظیم این گزارش، شرکت ال‌جی واکنش رسمی و مفصلی به یافته‌های Gamers Nexus منتشر نکرده است. با این حال، کارشناسان امنیت سایبری توصیه می‌کنند کاربران تا زمان شفاف‌سازی کامل، اقدامات احتیاطی را در نظر بگیرند:

• غیرفعال‌سازی ACR و تبلیغات شخصی‌سازی‌شده: در بخش تنظیمات حریم خصوصی تلویزیون، گزینه‌های مربوط به LG Ad Solutions، تشخیص خودکار محتوا و تبلیغات مبتنی بر علاقه‌مندی را خاموش کنید.
• محدود کردن دسترسی میکروفون: اگر از دستیار صوتی تلویزیون استفاده نمی‌کنید، دسترسی میکروفون را از تنظیمات قطع کنید یا در صورت امکان، میکروفون را به‌صورت سخت‌افزاری غیرفعال نمایید.
• قطع کامل برق در زمان عدم استفاده: برای جلوگیری از فعالیت در حالت استندبای، به جای قرار دادن تلویزیون در حالت آماده‌به‌کار، آن را به‌طور کامل از برق بکشید.
• بررسی به‌روزرسانی‌ها: به‌روزرسانی‌های نرم‌افزاری تلویزیون را به‌صورت منظم بررسی کنید، چرا که ممکن است ال‌جی در واکنش به این گزارش، وصله‌ای برای محدود کردن این رفتارها منتشر کند.

این ماجرا بار دیگر بحث قدیمی اما حیاتی درباره توازن میان امکانات هوشمند و حفظ حریم خصوصی را برجسته می‌کند. تلویزیون‌های هوشمند امروز دیگر تنها یک نمایشگر نیستند؛ آن‌ها رایانه‌هایی متصل با میکروفون، دوربین، حسگر و اتصال دائمی به اینترنت هستند و همین موضوع مسئولیت شرکت‌های سازنده در قبال شفافیت و احترام به داده‌های کاربران را دوچندان می‌کند.

در روزهایی که خانه‌ها به‌تدریج به مجموعه‌ای از دستگاه‌های متصل به اینترنت اشیا تبدیل می‌شوند، آگاهی از اینکه دستگاهی که در اتاق نشیمن قرار دارد حتی در سکوت و خاموشی نیز ممکن است در حال شنیدن و دیدن باشد، هشداری جدی برای بازنگری در تنظیمات حریم خصوصی و مطالبه‌گری از برندهای بزرگ فناوری است.