گزارش سال ۱۴۰۴ پلتفرم ازکی تصویر تازه‌ای از رفتار کاربران در بازار بیمه آنلاین ارائه کرده است؛ بازاری که همچنان به‌شدت خودرومحور است اما الگوهای پرداخت و انتخاب پوشش در آن به‌سرعت در حال تغییر است. داده‌های این گزارش نشان می‌دهد خرید اقساطی برای نخستین‌بار از پرداخت نقدی پیشی گرفته و به یکی از عوامل اصلی تصمیم‌گیری تبدیل شده است.

سلطه بیمه‌های خودرویی بر فروش آنلاین

بر اساس داده‌های ازکی، ترکیب فروش این پلتفرم در سال ۱۴۰۴ به‌طور قاطع به نفع رشته‌های خودرویی بوده است. بیمه شخص ثالث با سهم ۷۴.۲ درصدی، بزرگ‌ترین بخش بازار را در اختیار دارد و پس از آن بیمه بدنه با ۱۰.۳ درصد و بیمه موتورسیکلت با ۷.۲ درصد قرار گرفته‌اند. سهم بیمه مسافرتی ۴.۱ درصد، بیمه آتش‌سوزی ۲.۱ درصد و بیمه حوادث سفر داخلی نیز ۲.۱ درصد اعلام شده است.

در مجموع، ۹۱.۷ درصد از کل فروش ازکی به بیمه‌های مرتبط با خودرو اختصاص یافته؛ آماری که نشان می‌دهد بیمه اجباری شخص ثالث همچنان اصلی‌ترین نقطه ورود کاربران به خرید آنلاین بیمه است. تعداد کاربران این پلتفرم تا پایان سال ۱۴۰۴ به ۷۱۵ هزار و ۹۳۸ کاربر جدید در سال رسیده و در مجموع بیش از هشت میلیون کاربر در این سامانه ثبت شده‌اند. همچنین بیش از هفت میلیون استعلام پلاک و بیش از دو میلیون تماس با پشتیبانی در کارنامه ازکی ثبت شده و توزیع رایگان بیمه‌نامه ۴۲۸ شهر کشور را پوشش داده است.

قسطی‌خریدن، از امکان جانبی تا عامل اصلی تصمیم

یکی از مهم‌ترین یافته‌های گزارش، تغییر جایگاه خرید اعتباری است. در سال ۱۴۰۴ حدود ۵۴ درصد خریدها در ازکی به‌صورت اقساطی انجام شده؛ شامل ۳۲ درصد با پیش‌پرداخت و ۲۲ درصد بدون پیش‌پرداخت. در مقابل، سهم پرداخت نقدی به ۴۶ درصد کاهش یافته است. این نسبت نشان می‌دهد شیوه پرداخت دیگر یک مزیت جانبی نیست و به متغیری تعیین‌کننده در تصمیم خرید تبدیل شده است.

اهمیت این ابزار در میان افرادی که پیش‌تر بیمه فعال نداشتند، پررنگ‌تر است. طبق گزارش، ۷۲ درصد کاربرانی که فاقد بیمه‌نامه فعال بوده‌اند، با استفاده از شرایط اقساطی اقدام به خرید کرده‌اند. الگویی مشابه در بازار بیمه موتورسیکلت نیز دیده می‌شود؛ در حالی که به گفته صندوق تأمین خسارت‌های بدنی بیش از ۱۰ میلیون موتورسیکلت در کشور فاقد بیمه شخص ثالث هستند، ۳۳ درصد خریداران اقساطی بیمه موتورسیکلت در ازکی پیش از خرید، بیمه‌نامه فعالی نداشته‌اند.

خرید اعتباری به تهران محدود نمانده اما پایتخت همچنان بزرگ‌ترین بازار آن است. تهران با سهم ۴۲.۳ درصدی در صدر قرار دارد و پس از آن البرز با ۷.۶۹ درصد، خراسان رضوی با ۷.۰۹ درصد، اصفهان با ۵.۸۷ درصد و فارس با ۴.۵۱ درصد رتبه‌های بعدی را به خود اختصاص داده‌اند.

مقایسه دقیق و تمایل به پوشش بالاتر از حداقل

برخلاف تصور رایج که خریداران شخص ثالث به حداقل پوشش قانونی بسنده می‌کنند، داده‌های ازکی خلاف این را نشان می‌دهد. حدود ۷۳ درصد سفارش‌های بیمه شخص ثالث با پوششی بالاتر از سقف پایه ثبت شده است. دسترسی به امکان مقایسه سقف تعهدات، قیمت و شرایط شرکت‌های مختلف، کاربران را به انتخاب پوشش بیشتر ترغیب کرده است.

این رفتار با الگوی جست‌وجو نیز همخوانی دارد؛ هر کاربر به‌طور میانگین بیش از ۴.۵ بار صفحه مقایسه را پیش از نهایی‌کردن خرید مشاهده کرده است. به بیان دیگر، خرید بیمه برای بسیاری از کاربران تصمیمی آنی نبوده و آن‌ها چندین بار برای بررسی مجدد قیمت‌ها و پوشش‌ها بازگشته‌اند.

زمان و مکان خرید؛ از روزهای تعطیل تا ساعت‌های اوج

گزارش ازکی نشان می‌دهد تقاضای بیمه به ساعات اداری محدود نیست. بیش از ۳۰ درصد خریدها در روزهای تعطیل و آخر هفته انجام شده و در شلوغ‌ترین روز سال یعنی ۲۵ اسفند، به‌طور میانگین هر شش ثانیه یک سفارش در این پلتفرم ثبت شده است. ساعت‌های ۱۱ صبح و ۸ شب نیز شلوغ‌ترین بازه‌ها برای مقایسه بیمه بوده‌اند.

داخل خبر (468x60)

در بخش رضایت‌مندی، به‌طور میانگین ۸۱ درصد پاسخ‌دهندگان در نظرسنجی تجربه خرید، امتیاز ۹ یا ۱۰ را به خدمات ازکی داده‌اند و شاخص خالص ترویج‌کنندگان (NPS) این مجموعه بیش از ۷۱ اعلام شده است. ازکی همچنین از رشد مبلغی رشته‌هایی مانند بیمه موبایل، آتش‌سوزی، موتورسیکلت، مسئولیت پزشکی، بدنه و شخص ثالث خبر داده که نشانه گسترش تدریجی توجه کاربران به پوشش ریسک‌های متنوع‌تر از دارایی‌های شخصی و خانه تا سلامت و سبک زندگی است.

بیمه بدنه و تغییر روش بازدید

در فرایند صدور بیمه بدنه، بازدید در محل با سهم ۳۹.۳۵ درصدی متداول‌ترین روش بوده است. پس از آن، بازدید توسط خود مشتری ۳۰.۱ درصد، صدور بدون بازدید ۲۳.۵۵ درصد و مراجعه به مراکز بازدید ۷ درصد سفارش‌ها را تشکیل داده‌اند. به‌طور متوسط حدود یک‌سوم بازدیدها توسط خود کاربران انجام شده و سهم این روش در اسفند ۱۴۰۴ که گزارش از آن با عنوان دوره «جنگ دوم» یاد می‌کند، به ۴۲ درصد افزایش یافته است. امکان ثبت تصاویر توسط مشتری، تکمیل فرایند را حتی در تعطیلات و خارج از ساعات اداری ممکن کرده است.

در بخش خودروهای غیرشخصی نیز وسایل نقلیه باری با سهم ۷۶.۴ درصدی در صدر قرار دارند و پس از آن تاکسی‌های اینترنتی درون‌شهری و برون‌شهری با ۲۲.۴۸ درصد، وسایل نقلیه یخچال‌دار با ۰.۷۳ درصد و خودروهای مسافربری با ۰.۳۹ درصد قرار گرفته‌اند.

جهش تقاضا برای پوشش جنگ در دوره نااطمینانی

یکی از روشن‌ترین تغییرات رفتاری کاربران در دوره نااطمینانی اخیر رخ داده است. پیش از این دوره، تنها حدود ۶ درصد خریداران بیمه‌های مرتبط، پوشش جنگ را انتخاب می‌کردند؛ اما در روزهای اوج نااطمینانی این سهم به ۵۱ درصد رسید؛ یعنی رشدی ۸.۵ برابری. میانگین مبلغ خرید بیمه آتش‌سوزی همراه با پوشش جنگ نیز در همین دوره حدود پنج برابر افزایش یافت.

بیشترین تقاضا برای این پوشش در تهران ثبت شد و هرمزگان، اصفهان، البرز و فارس در رتبه‌های بعدی قرار گرفتند. در همین بازه، سهم کاربرانی که موعد تمدید بیمه‌نامه‌شان گذشته بود نیز افزایش یافت؛ رفتاری که نشان می‌دهد بحران از یک‌سو تقاضا برای پوشش ریسک‌های ملموس را بالا برده و از سوی دیگر به دلیل نااطمینانی و فشار نقدینگی، تمدید برخی بیمه‌نامه‌های معمول را به تعویق انداخته است.

ترکیب فروش انسانی و دیجیتال؛ رشد شبکه ازکی‌سلر

گزارش ازکی بر نقش شبکه فروش انسانی در کنار زیرساخت دیجیتال تأکید دارد. حدود ۴۰ درصد کل فروش سال ۱۴۰۴ از طریق شبکه ازکی‌سلر انجام شده؛ به‌عبارتی نزدیک به دو بیمه‌نامه از هر پنج بیمه‌نامه توسط همکاران فروش صادر شده است. تعداد فروشندگان فعال این شبکه با رشد ۱۸۷ درصدی به بیش از ۸۲ هزار نفر رسیده و ۶۴ درصد آن‌ها سابقه فعالیت بیمه‌ای داشته‌اند.

میانگین درآمد فروشندگان نسبت به سال قبل بیش از سه برابر شده و استفاده از بیش از ۱۵۰ ازکی‌سنتر فعال در کشور، درآمد ماهانه فروشندگان را به‌طور متوسط حدود ۴۴ درصد افزایش داده است. نکته قابل توجه زمان صدور است: بیش از ۳۰ درصد صدورهای ازکی‌سلر در ساعات غیراداری و بیش از ۲۷ درصد عملیات صدور در روزهای تعطیل انجام شده است. تیم پشتیبانی این شبکه نیز در طول سال به ۳۲۶ هزار و ۶۶۴ تماس (روزانه حدود ۸۹۵ تماس) و نزدیک به ۷۴۵ هزار گفت‌وگوی آنلاین پاسخ داده است.

در مجموع، داده‌های سال ۱۴۰۴ ازکی الگویی ترکیبی را ترسیم می‌کند: از یک‌سو مقایسه‌پذیری، خرید اقساطی و خدمات خارج از ساعات اداری توسعه یافته و از سوی دیگر، رشد بازار نه با حذف فروشندگان، بلکه با اتصال شبکه حضوری به زیرساخت دیجیتال دنبال شده است.